lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

Prangel

nhd. bis Dial. · 3 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

RhWB
Anchors
4 in 3 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
9
Verweise raus
4

Eintrag · Rheinisches Wb.

Prangel

Bd. 6, Sp. 1070
Prangel, Prängel, westf. Prängel, zunächst vereinzelt in Meis, dann Wittl-Meerf u. geschloss. uMos in Koch, Kobl, May; dann n. einschl. Malm, Schleid, Ahr, rrhn. n. einschl. Neuw (kurköln.) zur Sieg, Altk (Sieg, Hellert), Siegld allg., u. zwar -a- Siegld-Gosenb Siegen (sonst -ŋən), Altk-Sieg Hellert, Waldbr-Dattenf Eckenhg, Jül-Gereonsw, Geilk-Kraudrf, Heinsb-Erpen Hilfarth; sonst -ę- (Selfk auch -E-), Pl. -ələ [Klevld -əlts] m.: 1. Prange, derber, handfester roher Schanzen-, Fakpr., Knüppel, knorriger Ast, Totschläger; en schwerer eche Pr.; he kräg sech ene Pr. us der Schanz; dat ös der ävver ene decke, gehürege Pr.; nemm ene Pr. met! bei Streit; für ene Spetzbof han ech ene Pr. en der Eck stohn; ech han en möt em Pr. verhaue; met Pr.ə Nöss afschmisse, en de Böm werpe, de Nöss fege; he schlog en met em Pr. op de Kopp Rip, Allg. [hohler Baum (s. o. bei Prange) Heinsb-Hilfarth, Wippf-Hardt; eine Last Holz Altk-Wissen]. Wej send allemole Meiriksche (Meiderich) Jonges; die wat welle, die lot ma es komme; heirassassa, bomsvaldera, hänge mit Pr. mit de Knöppel dran! — 2. übertr. a. sachl. α. derbe Schnitte Brot Kobl, Jül-Gereonsw, Heinsb-Breberen, Ess-Frintrop. — β. Penis Düss-Stdt. — b. persönl. verächtl. α. Lümmel, Flegel Geilk-Honsd; do Prängelinski Geld-Hinsbeck. — β. dommen Pr. Dummkopf Kemp-Breyell. — γ. ne stote Pr. eingebildeter Mensch Geilk-Brachelen. — δ. Burepr. Tölpel Kref, Mörs.
1444 Zeichen · 50 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 15.–20. Jh.
    Neuhochdeutsch
    prangelm.

    Grimm (DWB, 1854–1961)

    prangel , m. , nordthür. was prange, m. dicker knüppel Kleemann 16 b .

  2. modern
    Dialekt
    Prangel

    Pfälzisches Wb. · +2 Parallelbelege

    Prangel 1 'Schandpfahl' s. PfWB Pranger 1 .

Verweisungsnetz

14 Knoten, 12 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 2 Kompositum 10 Sackgasse 2

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit prangel

5 Bildungen · 2 Erstglied · 2 Zweitglied · 1 Ableitungen

Zerlegung von prangel 2 Komponenten

pra+n+gel

prangel setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

prangel‑ als Erstglied (2 von 2)

Prangelholt

MeckWB

prangel·holt

Wossidia Prangelholt n. Schlagholz beim Ballspiel Pa Parchim@Ganzlin Ganzl ; Wa Waren@Karchow Karch ; Syn. Pank-, Pankelholt.

Prangelvaagt

MeckWB

Wossidia Prangelvaagt m. beim Spiel Mann Fru derjenige, der mit dem gedrehten Handtuch die Schläge austeilte (1920) Gü Güstrow@Zernin Zern .

prangel als Zweitglied (2 von 2)

Geprangel

PfWB

Ge-prangel n. : ' Verlegenheit, Notlage ', Geprangel [ KU-Rammb ]. Er es im Geprangel [ KU-Rammb ]; Kollektivbildung zu PfWB Prangel 2 .

Ableitungen von prangel (1 von 1)

Geprangel

PfWB

Ge-prangel n. : ' Verlegenheit, Notlage ', Geprangel [ KU-Rammb ]. Er es im Geprangel [ KU-Rammb ]; Kollektivbildung zu PfWB Prangel 2 .