lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

meior

nur ahd. · 3 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

AWB
Anchors
4 in 3 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
18
Verweise raus
11

Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch

meior st. m.

Bd. 6, Sp. 375
meior
st. m., mhd. mei(g)er, nhd. meier; as. meier, mnd., mnl. meyer; afries. meier; aus lat. maior. — Graff II,843.
maior: nom. sg. Gl 2,87,18 (Bern 89, 9. Jh.; oder lat.?); meior: dass. 1,600,13 (M). 817,48 (M, 4 Hss.). 2,31,34 (vgl. von Gadow, Aratorgl. S. 60,232). 118,19 (M). 263,50 (Sg 299, 9. Jh.). Amsterd. Beitr. 4,122,18 (Wien 534, Gll. 9. oder 10. Jh.; fehlt Ausg. Mayer, Glossen S. 141, da dort wohl als lat. ausgeschlossen); gen. sg. -]es Gl 1,725,40; dat. sg. -]e 809,13 (M, 4 Hss.); acc. sg. -] 2,258,26 (M, 5 Hss.); nom. pl. -]a 118, 19/20 (M, 3 Hss.). — meiur: nom. sg. Gl 4,23,73 (Jc); megur: dass. Mayer, Griffelgl. S. 33,65 (Vat. Ottob. lat. 3295, Gll. 9. Jh. (?); lat. pl., zur Abweichung vom lat. Kasus vgl. ebda. S. 145). S. 73,303 (Vat. Ottob. lat. 3295, Gll. 9. Jh.?). — maier: nom. sg. Gl 3,135,57 (SH A; Prag, Lobk. 434, 13. Jh.); meier: nom. sg. 2,773,74. 3,135,56 (SH A, 5 Hss.; 1 Hs. mei,er). 184,56 (SH B, 2 Hss.). 378,26 (Jd). 716,10. Hbr. I,285,219 (SH A); gen. sg. -]is Gl 1,725,40; nom. pl. -]i 2,113,54 (M); meigere: dass. 118,23 (M); [meiieras: gen. sg. Wa 33,24 (Freckh., Hs. K).] — Mge,ir: nom. sg. Gl 1,727,54. — meir-: [gen. sg. -]as Wa 33,5 (Freckh., Hs. M);] dat. sg. -]i Gl 1,809,14 (M; zur Endg. vgl. Braune, Ahd. Gr.15 § 193 Anm. 1); [-a Wa 31,15. 36,1. 38,28. 40,7. 25 (alle Freckh., Hs. M)].
Wohl verschrieben: meur: nom. sg. Mayer, Griffelgl. S. 73,304 (Vat. Ottob. lat. 3295, Gll. 9. Jh.(?); zur möglichen Verschr. vgl. ebda. S. 117 f. u. 130; lat. pl., zur Abweichung vom lat. Kasus s. o.).
maiger Gl 3,186,23 s. mangâri.
Verwalter, Vorsteher, Bewirtschafter eines Hofes oder Gutes: meiores [Ioanna uxor Chusae] procuratoris [Herodis, Luc. 8,3] Gl 1,725,40. 727,54. meior [homo quidam erat dives, qui habebat] villicum (Hs. vilicus) [Luc. 16,1] 817,48. maior conductor [zu: placuit, ut episcopi, presbyteri, et diaconi, non sint] conductores [, aut procuratores, Conc. Carth. XVI, oder zu: quidam, qui in clero videntur allecti, propter lucra turpia] conductores [alienarum possessionum fiant, Conc. Chalc. III] 2,87,18; außerdem zu Conc. Carth. XVI: ampaht meior (3 Hss. nur meiora) conductor procurator (3 Hss. nur conductores) 118,19. meigere procuratores 23 (1 Hs. gravo sculdheizzo conductor procurator); zu Conc. Chalc. III: meieri conductores 113,54 (1 Hs. ambaht st. m.). meior [ibi se etiam Petrum ecclesiasticae familiae] maiorem [... vidisse confessus est, Greg., Dial. 4,36 p. 433] 258,26. megur episcopus, clericus, monachus conductores ... non fiant [zu ebda., PL 67,171C] Mayer, Griffelgl. S. 33,65. meier villicus proprie villae gubernator [Hbr. I,285,219] Gl 3,135,56. Hbr. I,285,219. villicus meier vel dispensator [Hbr. II,19,363] Gl 3,184,56. meier villicus 378,26. villicus ł procurator 716,10. meiur vilicus [auctor quasi a villa, CGL IV,578,56] 4,23,73. megur [ut nullus presbyter et diaconus] conductor [existat, Halitg., De vitiis V,10, PL 105,688C] Mayer, Griffelgl. S. 73,303. megur [presbyteri et diaconi non sint] conductores [, aut procuratores, neque ullo turpi negotio et inhonesto victum quaerant, ebda.] 304. [thit sint thie sculdi the an then hof seluon geldad to Aningeralo themo meira seluomo Wa 31,15, ähnl. 36,1. 38,28. 40,7. 25. thit sint thie sculdi (an das Frauenkloster) ... uan thes meiras huse ende uan then houan the thar in hared Wa 33,5 (= 24)]; — Aufseher über Arbeiter u. Auszahler ihres Lohnes: meiore [cum sero autem factum esset, dicit dominus vineae] procuratori [suo: Voca operarios, et redde illis mercedem, Matth. 20,8] Gl 1,809,13 (vgl. Gl 5,98,36; 3 Hss. procuratore). 2,263,50 (Greg., Hom. I,19 p. 1510 = Matth. 20,8); — Aufseher über Abgaben, Steuereintreiber: notsuohhari ł meior (ł meior über suohhari) [iugum enim oneris eius, et virgam humeri eius, et sceptrum] exactoris (Hs. exactor) [eius superasti, Is. 9,4] Gl 1,600,13 (2 Hss. nôtsuoh (ł) geltsuohho, 1 Hs. nôtsuoh, 6 Hss. nôtmeior). suochenari meior creditor [Randgl. zu: mala debita laxat] creditor [Ar. II,681] 2,31,34, z. gl. St. meier creditor (dazu am Rand: procurator, quaesitor) 773,74 (vgl. Schlechter, Aratorgl. S. 147,217; oder wurde lat. creditor als ‘(Untersuchungs-) Richter’ aufgefaßt (?), vgl. die voranstehende Glossierung von mala debita mit missitâti sculdi); — Vorsteher in Rechtssachen, Richter: meior [vocato] procuratore [, iussit eam (ancillam proconsulis) scorto damnari (Hs. damnas), Greg. Turon. I,1,2 p. 839,14] Amsterd. Beitr. 4,122,18.
Komp. nôtmeior; Abl. meierse mfrk.
Vgl. DRWb. 9,415 ff., LMA 6,470 u. 8,1694 s. v. Villikation.
4692 Zeichen · 247 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    meiorst. m.

    Althochdeutsches Wörterbuch · +3 Parallelbelege

    meior st. m. , mhd. mei(g)er, nhd. meier; as. meier, mnd., mnl. meyer; afries. meier; aus lat. maior. — Graff II,843. ma…

Verweisungsnetz

26 Knoten, 26 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 3 Wurzel 2 Kompositum 20 Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit meior

4 Bildungen · 3 Erstglied · 1 Zweitglied · 0 Ableitungen

meior‑ als Erstglied (3 von 3)

meiorambaht*

EWA

meiorambaht*AWB n. a-St., Gl. 3,379,36 (12./13. Jh., mfrk.): ‚Gutsverwaltung; villica- tio, villicatura‘ (mhd. meierambet st.n. ‚Amt eines M…

meiorhof

AWB

meior·hof

meiorhof st. m. , mhd. nhd. meierhof; mnd. meyer-, meigerhof. — Graff IV,829. Erst ab 12. Jh. belegt. maier-hof: nom. sg. Gl 3,647,23; meyr-…

meiorsa*

EWA

meiorambaht*AWB n. a-St., Gl. 3,379,36 (12./13. Jh., mfrk.): ‚Gutsverwaltung; villica- tio, villicatura‘ (mhd. meierambet st.n. ‚Amt eines M…

meior als Zweitglied (1 von 1)

nōtmeior

KöblerAhd

nōt·meior

nōtmeior , st. M. (a?, i?) nhd. „Notmeier“, Eintreiber, Einforderer, Büttel, Vollstrecker ne. collector ÜG.: lat. exactor Gl Q.: Gl (3. Vier…

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „meior". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 15. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/meior/awb?formid=M00904
MLA
Cotta, Marcel. „meior". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/meior/awb?formid=M00904. Abgerufen 15. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „meior". lautwandel.de. Zugegriffen 15. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/meior/awb?formid=M00904.
BibTeX
@misc{lautwandel_meior_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„meior"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/meior/awb?formid=M00904},
  urldate      = {2026-05-15},
}