Eintrag · Grimm Quellenverz.
- Anchors
- 14 in 5 Wb.
- Sprachstufen
- 5 von 16
- Verweise rein
- 6
- Verweise raus
- 2
Lautwandel-Kette
Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart
Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.
- 1200–1600
- 15.–20. Jh.
- 18./19. Jh.
-
—
SprichwörterIus
Wander (Sprichwörter)
Ius Die drei »ius« ohne Regen, sind des Winters grosser Segen. – Oesterr. Volkskalender, 1869. Nämlich Pankraz-ius, Serv…
- —
Verweisungsnetz
22 Knoten, 8 Kanten
Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen
Wortbildung
Komposita & Ableitungen mit ius
2.316 Bildungen · 21 Erstglied · 2.294 Zweitglied · 1 Ableitungen
ius‑ als Erstglied (21 von 21)
ius de non appellando
GWB
ius de non appellando Recht der letzten Instanz im Lande (unter Ausschluß von Berufungsverfahren bei Reichsinstanzen) [ im Referat der Einwä…
iusen
AWB
iusen Gl 1,58,15 ( Ra ) s. ? jven.
ius gentium
GWB
ius gentium Völkerrecht [ Übs eines von HMeyer mitgeteilten Wunderberichts aus Rom ] Die Maximen unserer heiligen Religion, das heilige Rech…
iusila
KöblerGot
iusila , st. F. (ō) nhd. Erholung, Besserung ne. improvement, amelioration, betterment, ease (N.) ÜG.: gr. ἄνεσις; ÜE.: lat. remissio Q.: Bi…
iusiza
KöblerGot
iusiza , Adj. nhd. besser, vorzüglicher ne. better (Adj.), superior ÜG.: gr. διαφέρειν (= iusiza wisan); ÜE.: lat. differre (= iusiza wisan)…
ius probandi
GWB
ius probandi Beweisrecht daß der Beweiß-Termin so peremptorisch ist, ut jus probandi excludat .. so kann Herr Gegner, hierinn keine Ausfluch…
ius quaesitum
GWB
ius quaesitum erworbenes Recht A(FfA I 26,802,6) CarlAug 6.1.97 [G/Voigt] Rüdiger Welter R.W.
iusquiamus
MLW
iusquiamus (yos-, ios-, iusci-), -i m. (vel -um, -i n.) (ὑοσκύαμος) script. et form.: eosco(i)a-: MLW MLW l. 68. p. 1179, 9. iocia-: MLW l. …
iussol
AWB
iussol Gl 2,623,42 s. jussal.
ius speciale
GWB
ius speciale für: konkr (hier: Eigentums-)Recht, Anrecht in einem speziellen Fall so ist der Beweis, den Herr Gegner aus Beyspielen führen w…
iustamënter
LDWB1
iustamënter [iu·sta·mën·ter] adv. aufrecht, geradlinig.
iustificabl
LDWB1
iustificabl [iu·sti·fi·cābl] adj. (-i, -a) vertretbar, belegbar, entschuldbar → da iustifiché.
iustificatif
LDWB1
iustificatif [iu·sti·fi·ca·tīf] adj. (-s, -iva) rechtfertigend, Rechtfertigungs...
iustificaziun
LDWB1
iustificaziun [iu·sti·fi·ca·ziụŋ] f. (-s) 1 Begründung f., Rechtfertigung f. 2 Entschuldigung f. 3 Berechtigung f. ▬ al n’é degöna iustifica…
iustifiché
LDWB1
iustifiché [iu·sti·fi·chẹ́] I vb.tr. (iustifichëia) 1 rechtfertigen, begründen 2 verantworten 3 entschuldigen 4 belegen II vb.refl. se iusti…
Iustina
LDWB1
Iustina [Iu·stị·na] nom.propr. f. Justina → LDWB1 Tina .
iustitia
GWB
iustitia s Justiz Horst Fleig H.F.
iustitiarius
GWB
iustitiarius s Justitiar Horst Fleig H.F.
iustizia
LDWB1
iustizia [iu·stị·zia] f. (-ies) 1 Gerechtigkeit f. 2 Justiz f., Rechtspflege f., Justizwesen n., Justizbehörde f ., Rechtsprechung f., Geric…
iustizié
LDWB1
iustizié [iu·sti·ziẹ́] I vb.tr. (iustiziëia) richten, hinrichten II adj. (-iá, -iada) hingerichtet.
iustus
GWB
iustus lat; auch j- rechtssprachl: rechtmäßig, wohlbegründet, gebührend; idVbdg ‘iusta causa’ s causa idVbdg ‘iusta excusatio’ s excusatio i…
‑ius als Zweitglied (30 von 2.294)
ascarius
KöblerGerm
*ascarius , M. Pl. nhd. Eschenmann, Speerkämpfer ne. spear-fighter Q.: PN (310) E.: s. *aska- Son.: Jochum-Godglück, Schiltolf, Uuafanheri u…
burgius?
KöblerAhd
*burgius? , M. Vw.: s. rachin-
lius?
KöblerMhd
*lius? , st. M. nhd. „Lust“ Vw.: s. ver- E.: s. lūz W.: vgl. nhd. Lust, M., Lust, Verlsut, DW-
maltarius?
KöblerAhd
*maltarius? , M. nhd. Malter ne. measure (N.) of grain Hw.: vgl. as. *maldrus? Q.: Urk E.: s. maltar*
sagius
KöblerAhd
*sagius , M. Vw.: s. bane-
2. contrarius
MLW
[2. contrarius v. pecuniarius : MLW Chart. Ital. Ficker 228 p. 280, 1 (dipl. Otton. IV.). ] Antony
Ɉulius
Campe
Ɉulius , ein Mannstaufname.
Ɉunius
Campe
Х Der Ɉunius , des Junius (gewöhnlich aber nach Lateinischer Umendung des Junii ), die fremde Benennung des sechsten Monates im Jahre, des B…
abbaticius
MLW
* abbaticius , -a, -um . ad abbatem pertinens — Abts- : MLW Hariulf. chron. 2,12 p. 79,22 iure -o abbaticio praelatus est. 3,4 p. 98,4 succe…
abc(darius)
MLW
abc(darius) v. MLW abece(darius) . Schneider
ABECEDARIUS
DWB2
DWB2 ABECEDARIUS m. DWB2 pluralbildung lat. oder auf -ien ( s. die sicherlich zugehörigen belege aus Happel u. Justi ). auch eingedeutscht a…
abexterius
MLW
* abexterius (ab exterius) MLW adv. ab exteriore parte — von außen : MLW Albert. M. animal. 13,103 capit animal cibum ab exterius. Prinz
abiecticius
MLW
* abiecticius (-tius) , -a, -um . (abiectus) abiectus, vilis — verworfen, gemein ( cf. MLW Gloss. III 414,22 St.-S. -tium abiectitium verwor…
abietarius
MLW
abietarius , -i m. faber lignarius — Zimmermann : MLW Leg. Lang. 1 p. 179 a ,3 si ha-ii habietarii ( habit- habitarii , abiet- abietarii MLW…
abrenuntiatorius
MLW
* abrenuntiatorius , -a, -um . 1 ad renuntiationem pertinens — zur Verzichtserklärung gehörig : MLW Berth. (?) annal. MLW a. 1075 p. 281,20 …
absarius
MLW
* absarius , -i m. ( * absus) cultor terrae absae, MLW i. e. ad tempus incultae — Bebauer pfleglosen, d. h. zeitweilig brachliegenden Landes…
absolutorius
MLW
absolutorius , -a, -um . concessivus — Erlaubnis gewährend : MLW Hugo Flav. chron. 2 p. 487,53 reversis missis suis cum litteris -is absolut…
ABSTEMIUS
DWB2
DWB2 ABSTEMIUS m. DWB2 ( lat. ) , enthaltsamer mensch; abstinenzler: DWB2 1683 er ist so ein grosser abstemius von der menschlichen einfalt …
Acacius
Herder
Acacius , Bischof von Cäsarea in Palästina, Nachfolger des Kirchenhistorikers Eusebius, ein arianisches Haupt, von dem eine Partei Acacianer…
Acatius
MLW
Acatius , -i m. ( Ἀκάκιος) schismaticus (ut Acacius, patriarcha Constantinopolitanus) — Abtrünniger (wie Acacius) : MLW Benzo ad Heinr. 2,9 …
acceptoricius
MLW
* acceptoricius , -a, -um . (2. acceptor) ad accipitrem spectans — Habichts- : MLW Lex Frision. 4,4 canem -um acceptoricium ( cf. p. 93,29 e…
accessorius
MLW
* accessorius , -a, -um . MLW script. -ceso-: p. 83,15. 1 adi.: extrinsecus accedens, adventicius — (als Nebensache) hinzukommend, zusätzlic…
accipitrarius
MLW
* accipitrarius , -i m. accipitrum custos — Habichtwärter, Falkner : MLW Albert. Stad. annal. MLW a. 1220 p. 357,29 phisici aut molendinarii…
acclamatorius
MLW
* acclamatorius (adc-) , -a, -um . allocutorius — die Anrede betreffend : MLW Godesc. Saxo gramm. 1 p. 410,12 dicitur prosphoneticus ... ad-…
Accursius
Herder
Accursius , Franz, geb. zu Florenz ... gest. um 1260, berühmter Rechtsgelehrter, verarbeitete die Glossen seiner Vorgänger zu einem zusammen…
accusatorius
MLW
accusatorius , -a, -um . incusans, criminosus — anklägerisch , beschuldigend : MLW Wett. Gall. 8 adierunt ... ducem ... -as accusatorias fal…
Ach(a)emenius
MLW
Ach(a)emenius , -a, -um . (Achaemenes) dirus — wild : MLW Thiofr. Willibr. I A 8 p. 465 C achymeniam ferocitatem gentis barbaricę ( cf. Sedu…
Acharius
Herder
Acharius , nach den mittelalterlichen Genealogen Stammvater der Welfen, um Christi Geburt lebend. 2. Erich, Linnes Schüler, Arzt und treffli…
Achasius
DRW
Achasius ein latinisiertes Wort dunkler Herkunft. In einem sogenannten Kapitular zur Lex Salica, Hessels 72 heißt es von der Witwe, die sich…
Achatius
BWB
Achatius Band 1, Spalte 1,57
Ableitungen von ius (1 von 1)
empius
MLW
empius v. impius . Peter