Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
irnesan st. v.
st. v., mhd. ernesen, nhd. (älter) ernesen (vgl. DWb.2 VIII,2000 f.); mnd. ernēsen. — Graff II,1099.
Praes.: ar-nisit: 3. sg. Gl 2,174,76 (clm 6277, Hs. 9. Jh.).
ar-nes-: inf. -an Gl 2,81,37 (Sg 193, 8./9. Jh.); ur-: 2. pl. -et 763,15 (clm 14747, 9. Jh.; -&); ir-: 3. pl. -ent 1,819,45 (M); 3. pl. conj. -en 44 (M, 2 Hss.); -an ebda. (M); -in 45 (M).
Praet.: ar-narun: 3. pl. Gl 2,287,2 (M).
Part. Praet.: ur-neraniu: nom. sg. f. Gl 2,764,13 (clm 14747, 9. Jh.).
Verstümmelt: ar- . esanten: part. prs. dat. pl. ZfdPhil. 128,335,30 (clm 18524,2, Hs. 9. Jh.; ar- unsicher). 1) sich (körperlich oder auch geistig) von etw. erholen, von etw. geheilt werden: a) allgem.: irnesen [qui restistunt veritati ...] resipiscant [a diaboli laqueis a quo captivi tenentur ad ipsius voluntatem, 2. Tim. 2,26] Gl 1,819,44 (nach Gl.Wortsch. 7,62 3 Hss. noch Gl. revertere). arnisit [cum mens a culpa] resipiscit [Greg., Cura 3,29 p. 85] 2,174,76. urneset [audite consilium meum et] recuperabitis [sanitatem, Pass. Philippi p. 12a] 763,15. urneraniu [qui per multos annos debuistis vulneribus his serpentinis affligi: tertio die transacto] recuperata [vobis sanitas renovabitur, Pass. Sim. et Judae p. 537,44] 764,13; b) spez.: wieder nachwachsen (von den Haaren): arnesanten [wohl Randgl. zu: ut hoc signo (sc. der Tonsur) in religione vitia resecentur, et criminibus carnis nostrae, quasi crinibus, exuamur, atque, innovatis sensibus, ut comis] rudibus [, enitescamus, Is., De off. 2,4, PL 83,780A] ZfdPhil. 128,335,30. 2) einer Sache entkommen, auch: gerettet werden (?): arnesan [plane magnus vitae fructus est, ...] evasisse [vitiorum infelicissimum dominatum, Caes., Hom. XXIX p. 1062A] Gl 2,81,37. arvuorun ł arnarun [in istis pascuis de aeternitatis satietate laetati sunt, qui iam laqueos voluptuosae temporalitatis] evaserunt [Greg., Hom. I,14 p. 1487] 287,2.