hiatus

hiatus (i-, (h)ya-), -us m.abl. sg. -o: MLW p. 1007, 45.c. gen. inhaerentiae: MLWMLW p. 1007, 8. foramen, rima, caverna – Loch, Lücke, Kluft, Spalt, Riss: 1 proprie (in imag.: MLWMLWMLWl. 17.sqq. 33. 35): a in univ.: MLWPoeta Saxo 4,48 nec, qua prorumperet ... vis venti, patulos usquam reperiret -ushiatus. MLWAgius vita Hath. 12 terrae -umhiatum vidisse (MLWAnnal. Quedl. a. 1013 p. 540,7 -ushiatus t. patuit. al.). MLWEgbert. fec. rat. 1,264 de folle accipias obturans follis hyatum. MLWRud. Trud. (?) gest. 9,20 quod (monasterium) ante annos multos combustum ... ruinae -umhiatum prebebat. MLWVita Heinr. II. A 11 p. 281,6 hyatum (-umhiatum var. l.) vulneris ... sanatione redintegravit s. Benedictus (inde MLWVita Meinw. 23 p. 29,5 -uhiatu vulneris ... sanato. sim. MLWLamb. Leod. Matth. I 1045 ceco ... patebit plaga hyatu. al.). MLWAnnal. Scheftl. II a. 1259 civitas ... per terre motum et maris -umhiatum submersa est. saepe. b fossa – Graben: MLWLigurinus 7,530 hunc (murum) vasto precinxerat ager hyatu. c abyssus, profundum – Tiefe, Schlund (in imag.): MLWPaulin. Aquil. c. Fel. 2,28 l. 16 quam periculosius duarum tibi grandi discissione voraginis -ushiatus patet fovearum. MLWPetr. Dam. epist. 44 p. 12,5 in oblatrantis Caribdis -ushiatus (i-iatus V2) incidimus. MLWCod. Lauresh. 123^c p. 392,2 avaritie sue pandit archiepiscopus -umhiatum (MLWChart. Mog. A II 573 p. 947,6. sim. MLWEpist. Meginh. 41 p. 244,21 ad explendos Romanę cupiditatis -ushiatus [hy-hyatus var. l.]. al. cf. et MLW p. 1008, 8). MLWAmadeus Laus. hom. 8,94 quoties ... hos (sc. aliquos mare praesentis saeculi navigantes) Scyllea vorago -uhiatu horribili mergeret, ... nisi ⌊stella maris⌋ (i. Dei mater) ... obstitisset. al. d fauces, os (vulcani) – Krater, ‘Mund’: MLWRod. Glab. hist. 2,13 Vesuvus mons ... solito multipliciore hyatu evomens ... saxorum multitudinem. e fenestella – Luke: MLWAbbo Sangerm. bell. 2,406 quam (sagittam) nauclerus in ascellam per navis iatum ... accepit. f os dolii – Spundloch: MLWEkkeh. IV. bened. I 43,46 flasco stat inflatus, nec erat pręclusus -ushiatus. MLWRein. Alem. phagifac. 266 in haustu ultra, quam liceat, tibi corripiatur -ushiatus. g intervallum – Abstand (in imag.): MLWGerb. (?) astrolab. 6,2 ne nimio -uhiatu abigatur intentio. h os (hians) – (offener) Mund (in imag.): MLWHildeg. vit. mer. 1,65 l. 915 sordes ... vitiorum ab -uhiatu perversitatis sue evomens serpens antiquus. al. MLWCarm. Bur. 21,5,11 patentibus -bushiatibus avaris (sc. ministrorum altaris).de actione i. q. oscitatio, rictus – das Aufsperren (des Mundes): MLWRup. Tuit. trin. 41 l. 640 o quantos ... -ushiatus oris et gutturis eius (draconis). MLWArchipoeta 2,55 cetus ... more suo dans -umhiatum (spectat ad Vulg. Ion. 2,11). MLWConr. Eberb. exord. 3,15 l. 66 rabido ... -uhiatu efferebatur belua in eum (servum Dei) quasi vivum devoratura. MLWAlbert. M. animal. 2,56 ‘quaedam animalia sunt magni oris’ et iatus (cf. p. 502^a,6 τὰ στόματα ἀνερρωγότα) et ‘quaedam parvi’. 8,46 ‘aperit crocodilus os’ magno hyato. al. i apertio – Öffnung, das Aufmachen: MLWWalahfr. hort. 168 inter utramque manum parvo fit parvus -uhiatu (gloss. L: apertione) exitus. MLWAlbert. M. animal. 1,460 ‘obviat ei (spermati) orificium interius matricis cum’ iatu (Avic. canon. 3,20,1,1 apertione) ‘et forti attractione’. 1,560. 2 meton.: a halitus, flatus – Hauch, Atem(zug): MLWVita Lupi Trec. 8 (MGMer. VII p. 300,3) in quo (aegroto) ⌊-ushiatus frigidi (frigide 2a) designabant⌋ (-ushiatus f. alitus designabat 2c, -ushiatus frigidus designabat 3) robor extinctum. MLWWalth. Spir. Christoph. II 3,106 de culmine sedis corruit princeps et tumido suffocat verba palato; ... ubi seclusę vocis percepit -umhiatum ac membris validus caput extulit atque tribunal insedit eqs. MLWHildeg. scivias 3,11 l. 292 destituuntur -ushiatus sibilorum diabolicarum artium. MLWAlbert. M. sent. 4,20 p. 831,32 paenitentia ..., etsi in extremo vitae -uhiatu advenit, sanat. al.suspirium – Seufzer: MLWLiber revel. Rich. 106 p. 127,12 intulit unus (sc. daemon) cum magno hyatu: ‘eqs.’ b ventus – Wind: MLWWilbr. peregr. 1,22,20 longas eorum (sc. clericorum) barbas, que illorum pectora sicut quedam plenaria contegebant, multo -uhiatu vidimus laborare. c haustus – Schluck: MLWYsengrimus 5,1007 omnia non sorbent praesules, parco bachantur -uhiatu. d facies – Angesicht: MLWArnold. Lub. chron. 7,16 dux intuitus leonem fusilem ... ait: quousque -umhiatum (hy-hyatum var. l.) vertis ad orientem? 3 translate: a gener.: α in bonam partem i. q. votum, desiderium – Wunsch, Verlangen: MLWEpist. Worm. I 21 p. 40,32 cum me huiusce (sc. persuasionis) coloris (sc. dicendi) -uhiatu non digner, restat, ut eqs. MLWGisleb. Elnon. inc. 3,11 os designatum (sc. puellae mutae sanatae) pandit rationis -umhiatum. MLWGodefr. Vit. Frid. 1024 digno monocrator yatu iussit, ut eqs. al. β in malam partem i. q. cupiditas, aviditas – Begierde, Gier: MLWCarm. de Karolo et Leone 363 unius in casum multorum saevit -ushiatus. MLWVita Galli II 1803 ne me flamma vorax crudeli sumat hyatu in chaos inmensum demergens. MLWConr. Hirs. mund. cont. 127 ad incognita nobis quodam -uhiatu ceci appetitus anhelare. MLWChron. Reinh. a. 1201 p. 565,12 de hoc suo tam tumultuoso hyatu ... Lupoldus extorpuit. MLWConst. imp. II 424,3 avaricie sue (sc. ecclesiae) y-busyatibus (cf. et MLW p. 1007, 19). MLWCarm. de Iuda 2,157 caro fert languoris hyatus (spectat ad Vulg. Matth. 26,41). al.de morbo, passione (febrili [‘Sucht’]; cf. J. u. W. Grimm, Deutsches Wörterbuch. X/4. 1942. p. 866): MLWGodefr. Vit. Frid. 677 qua (sc. in monte Miato) requiem capiunt, quos fervidus urget yatus. b mus. de defectu: MLWHerm. Augiens. mus. p. 20,20 ut eum (tonum) ad suum -umhiatum complendum valeant consonantiae corrogare, omnes suas mensurabiles partes ... properent comportare. MLWPs. Odo Clun. mus. p. 268^a,6 ne ... plures -ushiatus et extensiones vocum dissonantiam praestent. MLWAribo mus. p. 34,6 cum -ushiatus diezeuxis, id est disiunctionis tetrachordorum, patribus nostris ... canendi praetendisset offendicula, ... interposuerunt trite synemmenon ad emendandum iubilationis defectum. c gramm. de concursu vocalium (‘Hiat’): MLWErchanb. gramm. p. 106,12 ad evitationem -ushiatus. MLWEberh. Alem. labor. 825 quae sunt effugienda, vide: ... crebrae concurrunt vocales, surgit -ushiatus. MLWLudolf. summ. 3 p. 369,5 antiqui septem vicia solebant vitare, scilicet hyatum, ut ‘carmina amara’ eqs. MLWConr. Mur. summ. p. 55,14sqq. quintum (sc. vitium dictaminis) est hyatus vocalium similium vel dissimilium eqs. al.Pörnbacher