lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

halsboug

nur ahd. · 3 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

AWB
Anchors
3 in 3 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
13
Verweise raus
10

Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch

halsboug st. m.

Bd. 4, Sp. 640
halsboug
st. m., mhd. halsbouc; ae. healsbeag. — Graff III,38.
hals-pauch: nom. sg. Gl 1,389,7 (Ja); -pouch: dass. 385,31 (M). 595,54 (M, 8 Hss.); -pouc: dass. 57 (M); acc. sg. 2,71,43; -povich: nom. sg. 1,595,56 (M); -pvoch: dass. ebda.; -poug-: nom. pl. -a 2,462,54 (2 Hss., 1 Hs. -ov-; s. u.); acc. pl. -a 425,40; -puog: nom. sg. 5,9,20 (M). — hals-bouch: nom. sg. Gl 4,279,8 (M); -bovch: dass. 1,595,56/57 (M); -buoch: dass. 57 (M); -bc: dass. 3,261,58 (SH a 2, 2 Hss.); -boug: dass. 1,544,2 (Würzb. Mp. th. f. 3, 9. Jh.). 2,6,30; nom. pl. -]a 3,151, 48 (SH A). Hbr. I,331,228 (SH A); -bougga: acc. pl. Gl 1,622,9 (Würzb. Mp. th. f. 20, 9. Jh.); -bovg-: nom. pl. -a 3,151,48 (SH A). 175,22 (SH A Anh. b). 191,29 (SH B); -e 151,50 (SH A); -bog-: dass. -a 49 (SH A, 2 Hss., 1 Hs. -a zu -e korr. von jüngerer Hand).
Verschrieben: als-pougd: nom. pl. Gl 4,234,27 = 2,484,2 (Leiden Voss. lat. 8° 15, 11. Jh.; mit Aphaerese des h-; zur Hs. vgl. Festschr. Petri S. 44 ff.); hfals-boungon: dat. pl. 2,12,22 (übergeschr. f ‘francice’ in die Zeile gezogen).
Halsring, -reif: a) als Schmuck, Geschenk: halsboug [ut addatur gratia capiti tuo, et] torques [collo tuo, Prov. 1,9] Gl 1,544,2. halspouch [in die illa auferet dominus ...] torques [, et monilia, et armillas, Is. 3,19] 595,54. 622,9. 4,279,8. 5,9,20. halspouc [ita ego quoque tibi veluti] corollarium (vgl. auch die Übers. mit halsgold) [dabo, Boeth., Cons. 3,10 p. 74,78] 2,71,43. halsbovga torques dictae quod sint tortae circuli aurei a collo pendentes [Hbr. I, 331,227] 3,151,48. Hbr. I,331,228. halsbovga baen ł torques Gl 3,175,22 (zu baen vgl. CGL V,583,10). torques 191,29. 261,58; an Tieren: halspouch [praeter] torques [aureas camelorum, Jud. 8,26] 1,385,31. 389,7; — als Ehrengabe, Auszeichnung: halspouga [aureos auferte] torques [sauciorum praemia, Prud., P. Calag. (I) 65] 2,425,40; b) als Halseisen: halsboungon [sed cum strinxisset beluam] collaribus [artis, Aldh., De virg. 551] Gl 2,12,22; in Erörterung beider Verwendungsweisen: baga ł haga ferrum dicitur. quo captiva sepe mancipia strictis collis et manibus aguntur i. halsduinc baccas dicimus uincula. et bace dicuntur gemme i. halspouga [zu: Loth ipse ruptis expeditus nexibus attrita bacis colla liber erigit, Prud., Psych. Praef. 33] 462,54 (vgl. auch Mlat. Wb. I,1303 s. v. baca). bacce dicuntur uincula ł gemmę i. alspougd baga ferrum quo capta mancipia stringuntur [zu ebda. (?)] 4,234,27 = 2, 484,1; c) Glossenwort: halsboug torquis [Alc., Gr. p. 865] Gl 2,6,30.
2589 Zeichen · 129 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    halsbougst. m.

    Althochdeutsches Wörterbuch · +2 Parallelbelege

    halsboug st. m. , mhd. halsbouc; ae. healsbeag. — Graff III,38. hals-pauch: nom. sg. Gl 1,389,7 ( Ja ); -pouch: dass. 38…

Verweisungsnetz

16 Knoten, 16 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 3 Kognat 1 Kompositum 12

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit halsboug

0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Zerlegung von halsboug 2 Komponenten

hals+boug

halsboug setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

Keine Komposita gefunden — halsboug kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „halsboug". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 12. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/halsboug/awb?formid=H00396
MLA
Cotta, Marcel. „halsboug". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/halsboug/awb?formid=H00396. Abgerufen 12. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „halsboug". lautwandel.de. Zugegriffen 12. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/halsboug/awb?formid=H00396.
BibTeX
@misc{lautwandel_halsboug_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„halsboug"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/halsboug/awb?formid=H00396},
  urldate      = {2026-05-12},
}