1.
gremium, -i
n.script et form.:gram-: MLW
l. 66.acc. sg. -am: MLWAldh. ad Acirc. 71,8
(var. l.).abl. pl. -es: MLWLeg. Burgund. const. I 63 capit. p. 38
(var. l.). 63
(var. l.).
κόλπος, sinus –
Schoß, Busen: 1
proprie: a
in univ.: MLWHraban. carm. 37,19 nutricis -ogremio subito puer altius exit. MLWWaltharius 504 dixit virginis in -umgremium fusus:
‘eqs.’ MLWHrotsv. Mar. 771 puer in -ogremio ... genitricis ... accumbens. MLWBruno Querf. Adalb. A 25 p. 31,8 codex psalmorum ante se in -ogremio iacuit. MLWConsuet. Marb. 38 unusquisque ... anteriora vestimenti sui semper in -umgremium attrahat. MLWAlbert.
M. Is. 40,11 p. 412,68 sinus occultum et calidum est in -ogremio et significat caritatis fomentum.
saepius.expressius de sinuosa parte vestis: MLWArbeo Emm. 41 p. 91,28 quem
(panem) repertum -ogremio commendavit. 43 p. 94,5. MLWTract. de aegr. cur. p. 382,13 verte dextrum -umgremium camisie et infunde coclear i aque. b
uterus –
Mutterschoß, (Mutter-, Unter-)Leib, Bauch: MLWAldh. virg. I 38 p. 287,8 Mariae virginis -umgremium humanae corruptionis spurcitia et virili complexu carens. MLWTrotula A prol. p. 46,25 ut ... mulier ... semen effusum in ⌊-umgremium natura⌋ (B 1 -ogremio nature) susciperet. 2
in imag. et per compar.: a
spectat ad inflexionem corporis: α
praevalente notione vel sensu (loci) praesidii, consolationis, veniae sim.: MLWConc. Merov. p. 168,11 quicumque ... suae -umgremium (-agremia, gramia
var. l.) matris ecclesiae petierit (MLWDipl. Conr. III. 225 p. 398,42.
al.). MLWWalahfr. carm. 76,50 Spira ... -ogremio profugum collegit aperto. MLWConc. Karol. B I 20 p. 205,8 eum
(Lantbertum) rebellare conantem velut in -umgremium recepisti
(sc. Nomenoius). MLWVita Liutb. 4 indigentibus miserationis -umgremium pandens omnes diligebat (
sim. MLWWalth. Spir. Christoph. I prol. p. 65,4 consolationis.
[]MLWDipl. Heinr. IV. 345 p. 457,6 tuitionis. MLWChart. Turic. 1217 misericordie). MLWEpist. Teg. I 83 nos ... minime requiescimus in vestro
(sc. regis) -ogremio.
saepius. β
praevalente notione vel sensu (ap)pertinendi sim. (fere de possessione; de loco: MLWMLW
l. 8. 11): MLWTrad. Frising. 1268 p. 163,37 (a. 977/81) supra sanctę Marię ... -umgremium Frigisingę denuo redintegretur
ecclesia. MLWDipl. Otton. III. 232 res ... super -umgremium Frisingensis aecclesiae ... concessimus. MLWChart. Carniol. II 59 p. 42,18 populum ... -ogremio ecclesie nostre utpote in conterminiis nostre diocesis constitutum ... reduximus. p. 42,23 adiungentes
(sc. patriacha) ... ecclesias in -ogremio eiusdem
(sc. ecclesiae matris) sitas. MLWChart. Hall. 224,18 bona ... pueri ... spectabunt ad -umgremium matris. MLWChart. episc. Halb. 876 Egbertus et Burchardus ... ad advocatie -umgremium ... mansos trahendos ... nullatenus adsumpserunt.
al.adde: MLWWalth. Spir. Christoph. II praef. 114 quicquid ... notavi, in -umgremium transfundo tuum, mitissime lector. γ
praevalente notione vel sensu (loci) originis, institutionis sim.: MLWWalahfr. carm. 87,5 Saxo ... genere et -ogremio nutritus in Auuae aulica ... gesta ... adiit
Bernaldus. MLWWalth. Spir. Christoph. II praef. 61 ad patrię -umgremium pugnę transmittitur auctor. MLWEpist. Teg. I 32 -ogremio Augustensis ęcclesię nutriti sumus a puero.
al. b
spectat ad uterum: MLWWalahfr. hort. 29 cum ... herbae ... porrigerent radicis acumina caeco tecta diu -ogremio (gloss. L: terrae). MLWPoeta Saxo 4,47 cum ... penetrasset turbo ... venarum loca tecta sub alto terrarum -ogremio. MLWCarm. cod. Vat. (5330) 13,3 nubigenum zephyris -umgremium. MLWBruno Querf. Adalb. A 25 p. 31,22 non sic margarita splendet in sterquilinio ... nec facies rosę in terrę -ogremio. MLWAlbert.
M. phys. 4,2,2 p. 235,18 dicit
Plato, quod materia est formarum -umgremium.
al.de sepulcro (cf. ThLL. VI. p. 2323,3sqq. et P. Kruschwitz, Carmina Saturnia epigraphica. 2002. p. 84sq.): MLWHrotsv. Gong. 526 quae
(Tul terra) molli -ogremio confovet ossa sacra. Theoph. 31 quo ... defuncto -ogremio terraeque locato consensus plebis clamabat
eqs. (Agn. 432.
ibid. al.). MLWVita Adalb. Prag. A 25 p. 153,2 nec preteriit Floriacum, qui ... corpus ... Benedicti suo -ogremio collocare meruit. MLWHonor. August. gemm. 1,147 coemeterium ... est ecclesiae -umgremium
eqs. al. 3
translate: a
cavitas, lacuna –
Vertiefung, Mulde: MLWVita Liutb. 26 p. 29,19 in -ogremio liminaris fenestrae. MLWLigurinus 2,78 cernuntur ... montes ... amplecti -ogremio populos ac menia lato. b
medium, pars intima, profundum –
Mitte, Innerstes, Tiefe: α
corpor.: MLWModoin. carm. 62 (MGPoet. I p. 571) erat Paulus carceris in -ogremio (MLWWalahfr. Mamm. 14,16). MLWWalahfr. carm. 5,33 qui ... alto fornacis -ogremio rorem ... sparsit (
i. Deus; MLWHrotsv. Pel. 386). 24,6 per -umgremium regni nutantis ineptos perfidia exeruit ... ausus. MLWHraban. carm. 72,8 picta consistit imago in capsae -ogremio. martyr. Ian. l. 156 martyres ... cuparum -isgremiis includuntur. MLWPontif. Rom.-Germ. 99,224 egreditur penitens ..., ut -ogremio presentetur ecclesiae (99,229. MLWDipl. Otton. I. 336 p. 451,20 basilice).
al. β
spirit.: MLWAldh. virg. II 2757 si mentis -umgremium ventosa superbia farcit. MLWChart. Berg. Magd. 98 (a. 1238) necesse est, ut subtili memorie -ogremio ... recludantur
actiones.expressius i. q. mens –
Sinn: MLWEpist. Hann. 105 p. 175,4 excussa ... e -ogremio omni alia lectione totum me ad istam contuli. c
societas, collegium –
Gemeinschaft, ‘Gremium’: MLWErmenr. Sval. 10 p. 161,27 abba ... me ... cum sanctissimo fratrum -ogremio educare coeperat. MLWRanger. Anselm. 6608 pudor est ... sese -ogremio reddere catholico. MLWChart. Aschaff. 54 p. 184,31 adiecimus proprietates ... alicui persone, que extra -umgremium ecclesie fuerit, cum altari beate Katerine ... conferendas.
Staub