lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

gladiator

nhd. bis lat. · 4 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
4 in 4 Wb.
Sprachstufen
3 von 16
Verweise rein
1
Verweise raus
2

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

gladiator m.

Bd. 4, Sp. 711
gladiator, -oris m.script. -tur: MLWUrsin. Leod. 20 (MGMer. V p. 342,17). I qui (gladio) armatus est, pugnator (gladium gerens)(mit einem Schwert) Bewaffneter, (Schwert-)Kämpfer: A strictius: 1 gener.: a in univ.: MLWPass. Sigism. 1 (MGMer. II p. 333,13) Romanos Galliarum ... ⌊-umgladiatorum (gladiorum var. l.) manus interfecit⌋ (gladiatoria manu interfecerunt var. l.). MLWGalb. Karol. 29,13 miles ... praecepit cuidam iuveni -igladiatori ferocissimo, ut occideret (sc. Georgium) eqs. MLWHerbord. Ott. 3,5 p. 158,16 -esgladiatores et turba populi cum telis et fustibus tecta matronae irrumpunt. MLWRahew. gest. 3,40 p. 214,2 Mediolanenses ... per paucos sive sagittarios sive fundibularios, interdum etiam per -esgladiatores, adversum se militiam commoverunt. al.de praedone: MLWEberw. Symeon. 11 ut caput amputet, ferus -rgladiator (sc. praedo) adest. b c. notione carnificis (‘Scharfrichter’, ‘Henker’): MLWPass. Leod. 35 (MGMer. V p. 317,4) exsurgens cervicem tetendit, -emgladiatorem (-esgladiatores var. l.) commonuit, ut, quod sibi iussum fuerat, adimpleret. 36 p. 317,12 ultio divina -emgladiatorem perculit suum. MLWVita Vulfr. 8 (MGMer. V p. 667,5) quosdam (sc. damnatos) ... -umgladiatorum animadversionibus interimens incredulorum dux, alios patibulis appendens. MLWRicher. Rem. hist. 2,8 qui (latronum princeps), cum iussu regio -igladiatori decollandus traderetur, ... veniam ab rege obtinuit. al. c spectat ad ludos Romanorum antiquorum (‘Gladiator’): MLWAnnal. chronogr. a. 399 -umgladiatorum ludi tulti sunt Malleo et Teodoro consulibus. MLWWalth. Spir. Christoph. II 1,38 madidas servat -rgladiator arenas (cf. Ov. trist. 2,17). 2 iur. i. q. pugnator forensis, campio(Zwei-)Kämpfer (bei Gericht), Kämpe (de re cf. vol. II. p. 132,28sq.): MLWWiduk. gest. 2,10 factum ... est, ut causa inter arbitros iudicaretur debere examinari; rex autem ... rem inter -esgladiatores discerni iussit. MLWThietm. chron. 7,51 multi latrones a -busgladiatoribus singulari certamine devicti suspendio perierunt. MLWInvent. Matth. 17 nudo latere palpitans -rgladiator inexercitatus. B latius: 1 percussor, sicarius(Meuchel-)Mörder, Attentäter: MLWLiber hist. Franc. 35 p. 303a,26 -esgladiatores percusserunt regem in ventrem suum duobus scramsaxis. MLWGalb. Karol. 15,24 in ... mortis accessu ... regales ad coelum manus inter tot verbera et ictus -umgladiatorum ... converterat comes. MLWMirac. Matth. 1 (MGScript. VIII p. 233a,59) venit et ille -rgladiator ... pallens et tremens et facti sui penitens. al. v. et MLW p. 712, 55.adde: MLWGisleb. Elnon. inc. 4,85 hunc (sc. Christum) odis aliosque fodis, -rgladiator Herodis. 2 portator gladiiSchwertträger: MLWGeneal. Brab. app. 14 (MGScript. XXV p. 397,14; a. 1270/71) Iohannes effectus est ... princeps Brabantie, marchio et -rgladiator imperii (sim. MLWGeneal. Brab. [p. 400,40] Brabantinus princeps ... erat ... regni -r)gladiator. II qui gladios fabricat vel acuitSchwertmacher, -feger, Waffenschmied: A in univ.: MLWChart. civ. Magd. 107 p. 56,38 (a. 1244) nostris conburgensibus ..., videlicet qui -esgladiatores vocantur, ... fraternitatis unionem ... donavimus. MLWAlbert. M. summ. theol. I 13,55,3 p. 570a,33 -rgladiator facit gladium. MLWActa civ. Wism. B 390 in qua (domo) -esgladiatores morantur. MLWRegistr. Baiuv. B p. 363,28 pellifices persolvunt dimid. libr. ...; item -esgladiatores gladium valentem xxxii den. al.in descriptione loci: MLWTrad. Ror. 49 (s. XII.med.) Ulricus Rufus tradidit aream quandam inter -esladiatores sitam in manum Haitolfi (MLWRegistr. Ringrav. 10,3 p. 31,6. MLWChart. Worm. 373 p. 239,23). B pro cognomine: MLWLibri confrat. II p. 352,6 Heinricus G-rGgladiator eqs. MLWChart. scrin. Col. A II 1 p. 140,10 Tiececha emit aream quandam a Herimanno G-eGgladiatore. MLWChart. Turic. 648 p. 153,13 testes ... sunt hii: ... Wal. G-rGladiator (‘Schwerter’, cf. notam ed.), civis Thuricensis. MLWChart. Basil. C I 338 testes huius rei sunt: ... Wernherus G-rGgladiator cim Swerte. MLWChart. ord. Teut. (Thur.) 245 nos ... Thedericus G-rGladiator, Thedericus filius eiusdem G-isGladiatoris ... consules a burgensibus ... constituti. saepe.Wellhausen
4118 Zeichen · 247 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 15.–20. Jh.
    Neuhochdeutsch
    gladiatorm.

    Grimm (DWB, 1854–1961) · +1 Parallelbeleg

    gladiator , m. , ' römischer schaufechter ' ; vom neuhumanismus des 18. jhs. aufgenommen: auch hat ( der bildhauer ) ein…

  2. 18./19. Jh.
    Goethe-Zeit
    Gladiator

    Goethe-Wörterbuch

    Gladiator a im Vergl Er [ der Unglückliche ] soll .. damit sie [ die Glücklichen ] ihm bei’m Verscheiden noch applaudire…

  3. Latein
    gladiatorm.

    Mittellateinisches Wb.

    gladiator , -oris m. script. -tur: Ursin. Leod. 20 (MGMer. V p. 342,17). I qui (gladio) armatus est, pugnator (gladium g…

Verweisungsnetz

5 Knoten, 2 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Kompositum 1 Sackgasse 4

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit gladiator

2 Bildungen · 2 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

gladiator‑ als Erstglied (2 von 2)

Gladĭatoren

Meyers

Gladĭatoren (v. lat. gladius , »Schwert«), bei den Römern Bezeichnung der Fechter, die in den Kampfspielen miteinander kämpften. Unter den S…

gladiatorius

MLW

gladiator·ius

gladiatorius , -a, -um. I spectat ad pugnam: A strictius: 1 qui gladio geritur – Schwert(kampf)-, mit dem Schwert ausgetragen : a gener.: Co…