lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

gihulden

nur ahd. · 2 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

AWB
Anchors
2 in 2 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
1
Verweise raus
6

Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch

gihulden sw. v.

Bd. 4, Sp. 1341
gihulden
sw. v., mhd. gehulden. — Graff IV,917.
ca-huld-: 3. sg. -it Mayer, Glossen S. 56,11 (clm 4542, 9. Jh.); ki-: 1. sg. -u Gl 1,286,58 (Jb-Rd); 3. sg. conj. -i 2,365,15 (Schlettst., 12. Jh.); -e ebda. (Sg 299, 9. Jh.); ke-: 1. sg. -o Thoma, Glossen S. 13,16; gi-: dass. -o Gl 1,301,66 (S. Paul XXV d/82, 9./10. Jh.); 3. sg. -it 2,471,61 (2 Hss.); part. prs. nom. pl. n. -inti 119,48 (M; l aus ?r korr., vgl. Gl 5,101,5); ge-: 3. sg. -et Hbr. I,93,821 (SH A); -hulta: 3. sg. prt. NpNpw 105,30. Verstümmelt: ke-hul..: 3. sg. S 159,9 (Preds. A, 11. Jh.; Ausg. -huldet); inf. 13 (ebda.; Ausg. -hulden).
gihulta 3. sg. prt. Gl 2,747,39 s. unter gi-hullen.
geneigt machen: a) jmdn. (durch etw.) geneigt, gewogen machen, beschwichtigen, (Gott) gnädig stimmen, versöhnen, m. Akk.: vnde Finees stuont uuider demo unrehte . mit diu gehulta er got et stetit Finees . et placavit NpNpw 105,30; Glossen: kihuldu placabo [illum (Esau) muneribus quae praecedunt, et postea videbo illum, forsitan propitiabitur mihi, Gen. 32,20] Gl 1,286,58. 301,66. Thoma, Glossen S. 13,16 (Comm. in Gen. = Gen. 32,20). gihuldit [sola benignum rite colit tranquilla patrem: placidissimus illum foederis humani consensus] prosperat [orbi, seditione fugat, Prud., Symm. II,595] Gl 2,471,61. cahuldit [mactemus in ara eius hostias placationis ... Haec est nostra legatio, quae regem venientem] placat [Greg., Hom. II,37, PL 76,1279 A] Mayer, Glossen S. 56,11; b) refl.: sich jmdn. geneigt machen, sich mit jmdm. versöhnen, m. refl. Akk. u. Dat.: ube er uuola nah dere riuua lebet unde ouh sih gote kehuldet ... so feret er in daz gotes riche post reconciliationem ... ad deum vadit S 159,9. der sih aua gote kehulden neuuelle noh sina sunda riuueson uone herzen 13; Glosse: kihulde sih [falsum testimonium dicens] placeat [proximo suo primo, quale fratri imposuit, tali iudicio damnetur iudicio sacerdotis, Wasserschl. V,11 p. 477] Gl 2,365,15; hierher wohl auch: gihuldinti ł mathunti (4 Hss. nur mahhôn) [quod plerique tumidi, atque stolidi, adversum episcopum suas cervices erigunt presbyteri, vel conviviis sibi] concinnantes [plebem, Conc. Afr. LIII p. 152] 119,48; c) Glossenwort: gehuldet placet Hbr. I,93,821 (vgl. gehvldeget placet Gl 3,64,8).
2285 Zeichen · 110 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    gihuldensw. v.

    Althochdeutsches Wörterbuch · +1 Parallelbeleg

    gi- hulden sw. v. , mhd. gehulden. — Graff IV,917. ca-huld-: 3. sg. -it Mayer, Glossen S. 56,11 ( clm 4542, 9. Jh. ); ki…

Verweisungsnetz

9 Knoten, 7 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 2 Kompositum 7

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit gihulden

1 Bildungen · 0 Erstglied · 1 Zweitglied · 0 Ableitungen

gihulden als Zweitglied (1 von 1)

widargihulden

KöblerAhd

widar·gihulden

widargihulden , sw. V. (1a) nhd. aussöhnen ne. reconcile ÜG.: lat. reconciliare Gl Q.: Gl (14. Jh.) I.: Lüs. lat. reconciliare E.: s. widar,…

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „gihulden". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 15. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/gihulden/awb?formid=H03458
MLA
Cotta, Marcel. „gihulden". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/gihulden/awb?formid=H03458. Abgerufen 15. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „gihulden". lautwandel.de. Zugegriffen 15. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/gihulden/awb?formid=H03458.
BibTeX
@misc{lautwandel_gihulden_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„gihulden"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/gihulden/awb?formid=H03458},
  urldate      = {2026-05-15},
}