lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

fundamentum

GWB bis lat. · 3 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

LmL
Anchors
4 in 3 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
1
Verweise raus
15

Eintrag · Lex. musicum Latinum

fundamentum

Bd. 2, Sp. 111
fundamentum -i n. 1. Grundstimme, Ausgangsstimme 2. Grundton, Ausgangston 1. foundational vocal part, principal vocal part 2. foundational pitch, principal pitch 1 Grundstimme, Ausgangsstimme foundational vocal part, principal vocal part [s.XIII] LmLAnon. Couss. VII 7, 8: tenor est fundamentum motelli et dignior pars. LmLAnon. Emmeram. 2 p. 224, 37: Si sit autem (sc. hoquetatio) per resecationem vocum, hoc erit dupliciter, quoniam aut supra tenorem alicuius modi vel plurium, aut sine tenore aliquo seu etiam fundamento. LmLAnon. Emmeram. 2 p. 238, 42: tenor (glo.: id est primus cantus, qui aliis esse dicitur fundamentum). [s.XIV] LmLIac. Leod. cons. 95: Dicitur autem tenor a ‚teneo‚ -nes‘, quod totum discantum tenet. Est enim fundamentum ipsius et ab ipso totus cantus debet regulari. LmLIac. Leod. comp. 3, 3, 2: In poliphonia operis fundamentum opus (ms. et ed.; fortasse ex errore pro oportet) inspici. LmLIac. Leod. comp. 3, 4, 1: De ordinatione discantus supra fundamentum. LmLIac. Leod. comp. 3, 4, 11: Clausularum igitur et terminorum fundamenti seu cantus vel tenorum phonista ita disponat apices, ut iisdem principales sonos contribuat. [s.XV] LmLUgol. Urb. 3, 6-8, 59: tenor, contratenor, superior, triplum et quadruplum, ... quorum omnium fundamentum est ipse tenor. 2 Grundton, Ausgangston foundational pitch, principal pitch [s.XIII] LmLTrad. Garl. plan. V 72: unaquaeque illarum trium proprietatum incipiet sub hac voce ut, ubi fundamentum suum facit et terminacionem suam facit in la. LmLAugust. min. BV 42: ⋅Γ⋅ est Grecum G, qui quidem locus est tamquam origo et fundamentum locorum subsequencium per Latinas literas designatorum. [s.XV] LmLUgol. Urb. 1, 53, 2: in ⋅D⋅ primo reque secunda, ubi ipse tropus (sc. prothus) cum suo subiugali finitur, ex cuius equidem fundamento utriusque tropi habetur perfectio, qua penitus carerent, si alibi fundamentum haberent. LmLUgol. Urb. 1, 55, 5: Huius namque tropi (sc. deuteri) autentici forma in ⋅E⋅ primo eiusque voce mi, ut praefertur, originem habet et fundamentum. LmLUgol. Urb. 1, 56, 7: Idem fundamentum idemque finis est autentici atque plagalis. LmLUgol. Urb. 1, 60, 10: omnium troporum autenticorum vel plagalium ultimus finis et terminus earum quarumcumque specierum, ex quibus ipsi tropi formam et esse percipiunt, est omnium origo et fundamentum. LmLUgol. Urb. 1, 68, 6: Quatuor haec differentia dicitur habere principia, scilicet ⋅C⋅D⋅F⋅ et ⋅G⋅ prima ... Et etiam ex ⋅G⋅ (ed.: ⋅C⋅) primo haec differentia percipit fundamentum, a quo per unius intervalli diapente remittitur ad ⋅C⋅ primum. al. LmLAnon. Carthus. pract. 14, 6: ⋅Gamma⋅ut ... est fundamentum primi ♯ duri. LmLFr. Gafur. op. 5, 6-7. LmLBonav. Brix. 23, 1. LmLCompend. mus. 122-132. cf. LmLHMT s. v.
2776 Zeichen · 97 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 18./19. Jh.
    Goethe-Zeit
    fundamentum

    Goethe-Wörterbuch · +1 Parallelbeleg

    fundamentum zu 2 b Linnés Terminologie, die Fundamenta [Fundamente N6,104,11 BotanStudien [1831] ] worauf das Kunstgebäu…

  2. Latein
    fundamentum

    Lex. musicum Latinum · +1 Parallelbeleg

    fundamentum -i n. 1. Grundstimme, Ausgangsstimme 2. Grundton, Ausgangston — 1. foundational vocal part, principal vocal …

Verweisungsnetz

18 Knoten, 15 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 1 Kompositum 14 Sackgasse 3

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit fundamentum

0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Ableitung von fundamentum

fundamen + -tum

fundamentum leitet sich vom Lemma fundamen ab mit Suffix -tum.

Zerlegung von fundamentum 2 Komponenten

fund+amentum

fundamentum setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

Keine Komposita gefunden — fundamentum kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „fundamentum". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 12. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/fundamentum/lml?formid=F00134
MLA
Cotta, Marcel. „fundamentum". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/fundamentum/lml?formid=F00134. Abgerufen 12. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „fundamentum". lautwandel.de. Zugegriffen 12. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/fundamentum/lml?formid=F00134.
BibTeX
@misc{lautwandel_fundamentum_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„fundamentum"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/fundamentum/lml?formid=F00134},
  urldate      = {2026-05-12},
}