lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

firgeban

nur ahd. · 3 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

KöblerAhd
Anchors
5 in 3 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
18
Verweise raus
14

Eintrag · Köbler Ahd. Wörterbuch

firgeban st. V. (5)

firgeban , st. V. (5)

nhd.
vergeben (V.), geben, übergeben (V.), hingeben, anvertrauen, darreichen, verzeihen, verleihen, einräumen, gewähren, erweisen, schenken, auftragen, auferlegen, erlassen (V.), jemanden vergiften
ne.
give away, bestow, grant (V.), poison (V.)
ÜG.:
lat. concedere B, Gl, conferre Gl, constituere I, dare MF, N, dedere Gl, dimittere N, NGl, donare Gl, N, T, exhibere Gl, (expiare) N, (gratuitus) Gl, ignoscere Gl, NGl, impendere Gl, indulgere Gl, largiri Gl, (misereri) N, offerre Gl, perdonare FG, permittere Gl, praebere N, praestare T, reddere Gl, remittere Gl?, N, repropitiare Gl, solvere Gl, surrogare Gl
Hw.:
vgl. as. fargevan*
Q.:
AB, B, BG, FB, FG, FP, GB, Gl (765), I, MF, N, NGl, O, StE, T, W
I.:
lat. beeinflusst?
E.:
germ. *fargeban, st. V., vergeben (V.), verleihen; s. idg. *per- (2B), *perə-, V., hinüberführen, hinüberbringen, übersetzen, durchdringen, fliegen, Pokorny 816; idg. *gʰabʰ-, *gʰeh₂bʰ-, V., fassen, nehmen, Pokorny 407
W.:
mhd. vergëben, st. V., hingeben, schenken
nhd.
vergeben, st. V., vergeben (V.), übergeben (V.), nachsehen, DW 25, 381
L.:
Karg-Gasterstädt/Frings 4, 162 (firgeban), 4, 173 (firgebanto), ChWdW8 142b (firgeban), ChWdW9 347a (firgeban), EWAhd 4, 115
Son.:
Tgl02 = Freisinger Moralia-Glossen (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 6300), Tgl013 = Londoner Canones-Glossen (London, The British Library - Department of Manuscripts Arund. 393), Tgl014 = Sankt Emmeramer Glossen zu Gregors Homilien (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 14379), Tgl051 = Regensburger Beda-Glossen (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 14420), Tgl093 = Fragmente der Formulae Sankt Emmerami (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 29585/2 [ehemals 29095,1]), TrA01 = Alphabetisches Reichenauer Bibelglossar (Karlsruhe, Badische Landesbibliothek Aug. IC bzw. XCIX), TrT03 = Tegernseer Canones-Glossar (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 19417), TrT07 = Freisinger Isidor-Glossar (München, Bayerische Staatsbibliothek Clm 6325), TrT10 = Salzburger Canones-Glossar (Salzburg, Salzburger Museum Carolino Augusteum Hs. 2163), Wba07 = Alemannische Abrogans-Bearbeitung (Prag, Universitní knihovna MS XXIII E 54 [früher Prag, Fürstlich Lobkowitzsche Bibliothek 434])
2230 Zeichen · 42 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    firgebanst. v.

    Althochdeutsches Wörterbuch · +4 Parallelbelege

    fir- geban st. v. , mhd. nhd. vergeben; as. far-, forgeBan , mnd. vorgēven, mnl. vergeven; afries. urieva; ae. forgifan;…

Verweisungsnetz

19 Knoten, 23 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 4 Wurzel 4 Kompositum 10 Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit firgeban

4 Bildungen · 4 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Zerlegung von firgeban 2 Komponenten

fir+geban

firgeban setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

firgeban‑ als Erstglied (4 von 4)

firgeban(n)issa

EWA

firgebanAWB part.-adj., nur in Gl. seit dem 12. Jh.: ‚unentgeltlich, ohne Bezahlung, gratui- tus‘. S. firgeban. – [firgebana Gl. 2, 71, 64: …

firgebannissa

AWB

firgeban·nissa

fir- gebannissa st. f. far-gepanissa: nom. sg.? Mayer, Glossen S. 77,20; nom. pl. 22 ( beide clm 6 300, 8. Jh. ). Vergebung der Schuld u. Sü…

firgebanto

AWB

fir·gebanto

fir- gebanto adv. — Graff IV,118 ff. s. v. fargeban. fer-gebendo: Np 71,13. 144,8; fir-gebende: Npw ebda. Cant. Moysi 11. Schuld u. Sünde ve…

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „firgeban". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 19. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/firgeban/k%C3%B6blerahd
MLA
Cotta, Marcel. „firgeban". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/firgeban/k%C3%B6blerahd. Abgerufen 19. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „firgeban". lautwandel.de. Zugegriffen 19. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/firgeban/k%C3%B6blerahd.
BibTeX
@misc{lautwandel_firgeban_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„firgeban"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/firgeban/k%C3%B6blerahd},
  urldate      = {2026-05-19},
}