falsus, -a, -um.
script. fass-: MLW
p. 58, 16.
confunditur c. salsus: MLW
p. 59, 26. adde MLWAldh. virg. I 32 p. 271,12
(var. l.). I
adi.: A
sensu pass. i. q. non rectus, non verus, erroris plenus –
falsch, unwahr, verkehrt, irrig: 1
in univ.: MLWHraban. epist. 28 p. 444,28 pro nihilo aliorum opiniones -asfalsas deputo. MLWAlfan. premn. phys. 2,86 p. 44 erit -umfalsum (
PG 40,573B οὐκ ... ἀληθές), quod ait:
‘eqs.’ (Vulg. gen. 2,3). MLWAlbert.
M. metaph. 4,2,7 p. 185,17sq. ‘omnia’ esse -afalsa, unum tamen esse -iusfalsius alio.
persaepe.
v. et MLW
p. 59, 48.-umfalsum est
c. (acc. c.) inf.: MLWGodesc. Saxo
theol. 24 p. 345,17 omnino -issimumfalsissimum est reprobos baptizatos morte Christi redemptos <dicere>. MLWAlfan. premn. phys. 2,24 p. 29 ⌊-umfalsum est⌋ (
PG 40,545B ψεῦδός ἐστι) simile et dissimile non esse incorporei.
al.usu subst.: MLWAnnal. Fuld. II a. 875 p. 85,24 -afalsa loqui. MLWAlbert.
M. metaph. 4,2,7 p. 185,27sq. quin in -ofalso sit -iusfalsius ... et in vero verius. 4,4,1 p. 201,14 ‘quid’ sit ‘verum et -umfalsum (
p. 1011b,25 ψεῦδος)’. summ.
theol. I 6,25,4 p. 168,17 quod -issimumfalsissimum nihil haberet de vero.
persaepe.
v. et MLW
p. 54, 6. 2
c. colore quodam: a
mendosus, vitiosus –
unkorrekt, fehlerhaft: MLWAnon. mus. La Fage 8,10 -usfalsus ... ille
(cantus) est, qui nullam regulam servans ... in musica notari non potest.
ibid. al. v. et MLWMLWMLWMLW
p. 55, 56. 59. 59, 31.
usu subst.: v. MLW
p. 59, 32. b
mentitus, commenticius –
erlogen, erdichtet, erfunden: MLWLex Ribv. 51,2 si ... -umfalsum (fassum
var. l.) testimonium praebuerint
testes (MLWBerth. chron. B a. 1076 p. 243,14.
persaepe). MLWForm. Senon. II add. 5,1 credere fabulas -asfalsas. MLWThietm. chron. 2,39 Dominus a -ofalso crimine hanc
(sc. filiam imperatoris) eripuit.
persaepe.
v. et MLW
p. 54, 3.
usu subst.: MLWLeg. Burgund. const. I 80
tit. de testibus -afalsa referentibus et calumniantibus. MLWHraban. carm. 10,7 hi
(sc. poetae antiqui) ... protulerant pomposis -afalsa Camenis.
al. v. et MLW
p. 59, 58. c
falsatus –
gefälscht: MLWConc. Karol. B I 27 p. 274,5 quę
(litterae) ... -issimfalsissimę (-issimefalsissime, -aefalsae
var. l.) sunt comprobatę. MLWDipl. Heinr. II. 190 ad destruendas in circuitu -asfalsas monetas. MLWInnoc. III. registr. 1,235 p. 335,15 fiat collatio de -afalsa bulla cum vera.
persaepe.
v. et MLW
p. 57, 52.
contra normam confectus –
nicht vorschriftsmäßig hergestellt: MLWChart. Ital. Ficker 193 p. 240,19 (a. 1196) de -ofalso pane duodecim denarios
(sc. componat homo). MLWChart. Brand. A XXIII 3 p. 4,24 pannum ... reprehensibilem et -umfalsum, lanam et fila -afalsa consules per incendium consumere habent potestatem. d
ficticius, adulterinus –
künstlich, nachgemacht: MLWHrotsv. Agn. 170 quae
(simulacra) conformata metallo membrorum -amfalsam portant solummodo formam. MLWAlbert.
M. summ.
theol. I 6,25,4 p. 167,52 mendacium vocatur idolum, quod est -usfalsus deus.
al.usu subst.: MLWAlbert.
M. summ.
theol. I 6,25,4 p. 168,60sqq. figmentum -umfalsum quoddam dicitur. e
commutatus, transpositus –
verfälscht, abgewandelt, ‘versetzt’ (t. t. mus.): MLWIoh. Garl. introd. mus. 187
b (add. SW) -afalsa musica est, quando de tono facimus semitonium et econverso. MLWLamb. mus. quadr. p. 258
a que sit necessitas in musica regulari de -afalsa musica seu de -afalsa mutatione. MLWElias Sal. mus. 2 p. 19
a qui litteris aliter uteretur, quam dictum fuerit, in vitium -aefalsae musicae laberetur.
al. f
fictus, simulatus, praetextus –
scheinbar, erheuchelt, vorgeschützt, vorgegaukelt: MLWConc. Karol. A 46
A,8 ne -ofalso nomine et habitu existentes hypocrite inveniantur
monachi. MLWPoeta Saxo 4,380 ora madent lacrimis -afalsa inter gaudia veris.
saepius.
usu subst.: MLWWaltharius 243 noris
(sc. virgo) me nihilum simulata mente locutum nec quicquam nebulae vel -ifalsi interfore crede. g
spurius –
unecht, Schein-: MLWAnnal. Mosell. a. 792 (MGScript. XVI p. 498,26;
s. VIII.
ex.) ostensa ... verno tempore -afalsa annona ... innumera multitudo, quam videre et tangere poterant, sed comedere nullus. MLWAlbert.
M. animal. 1,277 quae
(costae), quia breviantur continue ..., dicuntur costae -aefalsae. h
fallax, vanus –
trügerisch, eitel, nichtig: MLWCand. Fuld. Eigil. II 14,31 -afalsa et fugitiva potestas saecli pompiferi. MLWAlfan. premn. phys. 18,4 p. 97 hae
(delectationes) quidem -aefalsae (
PG 40,677C ψευδεῖς), aliae autem verae
(sc. sunt). MLWCarm. de Frid. I. imp. 2726 bellum instat, ne -efalse credite
(sc. Cremenses) paci.
al.usu subst.: MLWTheodulf. carm. 71,25 livor edax, dolus et pellacia fallax (-ifalsi
var. l.) praesulis a ... sede removit eum
(Sintegaudum). i
non authenticus, irritus –
nicht verbürgt, ungültig: MLWConc. Karol. A 24
B1,7 -afalsa nomina martirum, incertam confessorum memoriam nemo veneretur. 57
B p. 777,13 -osfalsos codices et a fidei sinceritate discordes in nullo usu lectionis habendos.
al. k
inconveniens, pravus, malus –
unangemessen, verwerflich, schlecht: MLWAldh. virg. II 1993 virgo ... consumptura piam -ofalso sine crimine carnem. MLWThegan. Ludow. 56 melius est iustum iudicium ... exercere ... quam -amfalsam pietatem sub obtentu religionis demonstrare. MLWBerth. chron. B a. 1078 p. 327,15 -afalsa sua obstinatione pertinaces
optimates. l
negativus –
verneinend, negativ (in logica; usu subst.): MLWEugen. Vulg. syll. 21,10 dedicat hic
(amnis, i. hypothesis) ... quadrifidus, quin abdicat omne, ... verum -umquefalsumque sequestrans:
eqs. (v. notam ed.). B
sensu act.: 1
mendax, calumniosus –
lügnerisch, verlogen, verleumderisch: MLWLeg. Burgund. Rom. 32
tit. de falsariis et -isfalsis testibus (MLWDipl. Heinr. IV. 353.
saepe). MLWThietm. chron. 6,99 a -isfalsis murmuratoribus. MLWAlbert.
M. metaph. 5,6,14 p. 297, 78sqq. dicitur ‘homo -usfalsus (
p. 1025a,2 ψευδής)’, ... quando fictor est ... orationum -arumfalsarum.
al. v. et MLW
p. 50, 39.
pro nom. propr.: MLWTrad. Teg. 61 (a. 1048/68) huius rei testes sunt: ... Gunthalm F-usFalsus, Meginhalm camerarius.
usu subst.: MLWWipo prov. 35 -usfalsus in ore caret honore. 2
falsarius, fraudulentus –
fälschend, betrügerisch: MLWLeg. Wisig. 2,1,8 p. 56
a,18 concinnacione -issimafalsissima fictas quasi veredicas ... scripturas conficere. MLWCapit. reg. Franc. 40,28 de -isfalsis monetariis requirendum est. MLWChart. civ. Ratisb. 69 p. 33,18 -osfalsos operarios et transgressores iuris ... accusare.
al. 3
vitians –
verfälschend: MLWHraban. carm. 38,5 -afalsa colorum pictura ostentans rerum non rite figuras. 4
simulans, simulatorius –
heuchlerisch, angeblich: MLWConc. Karol. A 1 p. 2,22 qualiter populus christianus ... per -osfalsos sacerdotes deceptus non pereat (MLWChart. Fuld. B 13 p. 23
a, 15.
al.). MLWWillib. Bonif. 6 p. 33,4 -ifalsi seducentes populum introducti sunt fratres (MLWCozroh. praef. p. 1,31.
al.). MLWPaul. Diac. Lang. 4,34 p. 115 de morte Eleutherii -ifalsi imperatoris.
al. v. et MLW
p. 53, 72. 5
subdolus –
tückisch: MLWMappae Clavic. 254 camerarum ... tectoria -ofalso (salso
Pallad. 1,10,2) humore dissolvit
marina arena. 6
errans, erroneus –
irrend, fehlgehend: MLWLup. Ferr. epist. 116,3 nec spe nostra -ifalsi officiose sumus excepti. MLWIdung. Pruf. dial. 2,521 -usfalsus
(sc. intellectus) defendit enormitatem vestram
(sc. Cluniacensium), verus inpugnat eam. MLWElias Sal. mus. 31 p. 61
a -afalsa musica nihil aliud est quam -usfalsus musicus -afalsa mugiens.-umfalsum
esse i. q. errare, falli –
sich irren, fehlgehen, ‘falsch liegen’: MLWLeg. Burgund. const. I 83,2 si ... -usfalsus fuerit in agnoscendo, rem, quam male agnovit, ... cogatur exsolvere. MLWAnon. tab. p. 193,2 quicumque dixerunt, quod haec ars est ex ovis ... et similibus aliis talibus ..., -ifalsi sunt. II
subst. neutr. i. q. falsatio –
Fälschung: MLWLex Raet. Cur. 9,15 si -umfalsum fecerit
curialis et accusatus fuerit. MLWChart. Aquens. 48 l. 12 (
s. XII.
ex.) si ... cause de furto vel -ofalso ... emerserint. MLWChart. Salisb. II 587 p. 68,34 querela -ifalsi.
al.