lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

falsus

GWB bis lat. · 3 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
3 in 3 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
2
Verweise raus
16

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

falsus

Bd. 4, Sp. 1
falsus, -a, -um.script. fass-: MLW p. 58, 16.confunditur c. salsus: MLW p. 59, 26. adde MLWAldh. virg. I 32 p. 271,12 (var. l.). I adi.: A sensu pass. i. q. non rectus, non verus, erroris plenusfalsch, unwahr, verkehrt, irrig: 1 in univ.: MLWHraban. epist. 28 p. 444,28 pro nihilo aliorum opiniones -asfalsas deputo. MLWAlfan. premn. phys. 2,86 p. 44 erit -umfalsum (PG 40,573B οὐκ ... ἀληθές), quod ait: ‘eqs.’ (Vulg. gen. 2,3). MLWAlbert. M. metaph. 4,2,7 p. 185,17sq. ‘omnia’ esse -afalsa, unum tamen esse -iusfalsius alio. persaepe. v. et MLW p. 59, 48.-umfalsum est c. (acc. c.) inf.: MLWGodesc. Saxo theol. 24 p. 345,17 omnino -issimumfalsissimum est reprobos baptizatos morte Christi redemptos <dicere>. MLWAlfan. premn. phys. 2,24 p. 29 ⌊-umfalsum est⌋ (PG 40,545B ψεῦδός ἐστι) simile et dissimile non esse incorporei. al.usu subst.: MLWAnnal. Fuld. II a. 875 p. 85,24 -afalsa loqui. MLWAlbert. M. metaph. 4,2,7 p. 185,27sq. quin in -ofalso sit -iusfalsius ... et in vero verius. 4,4,1 p. 201,14 ‘quid’ sit ‘verum et -umfalsum (p. 1011b,25 ψεῦδος)’. summ. theol. I 6,25,4 p. 168,17 quod -issimumfalsissimum nihil haberet de vero. persaepe. v. et MLW p. 54, 6. 2 c. colore quodam: a mendosus, vitiosusunkorrekt, fehlerhaft: MLWAnon. mus. La Fage 8,10 -usfalsus ... ille (cantus) est, qui nullam regulam servans ... in musica notari non potest. ibid. al. v. et MLWMLWMLWMLW p. 55, 56. 59. 59, 31.usu subst.: v. MLW p. 59, 32. b mentitus, commenticiuserlogen, erdichtet, erfunden: MLWLex Ribv. 51,2 si ... -umfalsum (fassum var. l.) testimonium praebuerint testes (MLWBerth. chron. B a. 1076 p. 243,14. persaepe). MLWForm. Senon. II add. 5,1 credere fabulas -asfalsas. MLWThietm. chron. 2,39 Dominus a -ofalso crimine hanc (sc. filiam imperatoris) eripuit. persaepe. v. et MLW p. 54, 3.usu subst.: MLWLeg. Burgund. const. I 80tit. de testibus -afalsa referentibus et calumniantibus. MLWHraban. carm. 10,7 hi (sc. poetae antiqui) ... protulerant pomposis -afalsa Camenis. al. v. et MLW p. 59, 58. c falsatusgefälscht: MLWConc. Karol. B I 27 p. 274,5 quę (litterae) ... -issimfalsissimę (-issimefalsissime, -aefalsae var. l.) sunt comprobatę. MLWDipl. Heinr. II. 190 ad destruendas in circuitu -asfalsas monetas. MLWInnoc. III. registr. 1,235 p. 335,15 fiat collatio de -afalsa bulla cum vera. persaepe. v. et MLW p. 57, 52.contra normam confectusnicht vorschriftsmäßig hergestellt: MLWChart. Ital. Ficker 193 p. 240,19 (a. 1196) de -ofalso pane duodecim denarios (sc. componat homo). MLWChart. Brand. A XXIII 3 p. 4,24 pannum ... reprehensibilem et -umfalsum, lanam et fila -afalsa consules per incendium consumere habent potestatem. d ficticius, adulterinuskünstlich, nachgemacht: MLWHrotsv. Agn. 170 quae (simulacra) conformata metallo membrorum -amfalsam portant solummodo formam. MLWAlbert. M. summ. theol. I 6,25,4 p. 167,52 mendacium vocatur idolum, quod est -usfalsus deus. al.usu subst.: MLWAlbert. M. summ. theol. I 6,25,4 p. 168,60sqq. figmentum -umfalsum quoddam dicitur. e commutatus, transpositusverfälscht, abgewandelt, ‘versetzt’ (t. t. mus.): MLWIoh. Garl. introd. mus. 187b (add. SW) -afalsa musica est, quando de tono facimus semitonium et econverso. MLWLamb. mus. quadr. p. 258a que sit necessitas in musica regulari de -afalsa musica seu de -afalsa mutatione. MLWElias Sal. mus. 2 p. 19a qui litteris aliter uteretur, quam dictum fuerit, in vitium -aefalsae musicae laberetur. al. f fictus, simulatus, praetextusscheinbar, erheuchelt, vorgeschützt, vorgegaukelt: MLWConc. Karol. A 46A,8 ne -ofalso nomine et habitu existentes hypocrite inveniantur monachi. MLWPoeta Saxo 4,380 ora madent lacrimis -afalsa inter gaudia veris. saepius.usu subst.: MLWWaltharius 243 noris (sc. virgo) me nihilum simulata mente locutum nec quicquam nebulae vel -ifalsi interfore crede. g spuriusunecht, Schein-: MLWAnnal. Mosell. a. 792 (MGScript. XVI p. 498,26; s. VIII.ex.) ostensa ... verno tempore -afalsa annona ... innumera multitudo, quam videre et tangere poterant, sed comedere nullus. MLWAlbert. M. animal. 1,277 quae (costae), quia breviantur continue ..., dicuntur costae -aefalsae. h fallax, vanustrügerisch, eitel, nichtig: MLWCand. Fuld. Eigil. II 14,31 -afalsa et fugitiva potestas saecli pompiferi. MLWAlfan. premn. phys. 18,4 p. 97 hae (delectationes) quidem -aefalsae (PG 40,677C ψευδεῖς), aliae autem verae (sc. sunt). MLWCarm. de Frid. I. imp. 2726 bellum instat, ne -efalse credite (sc. Cremenses) paci. al.usu subst.: MLWTheodulf. carm. 71,25 livor edax, dolus et pellacia fallax (-ifalsi var. l.) praesulis a ... sede removit eum (Sintegaudum). i non authenticus, irritusnicht verbürgt, ungültig: MLWConc. Karol. A 24B1,7 -afalsa nomina martirum, incertam confessorum memoriam nemo veneretur. 57B p. 777,13 -osfalsos codices et a fidei sinceritate discordes in nullo usu lectionis habendos. al. k inconveniens, pravus, malusunangemessen, verwerflich, schlecht: MLWAldh. virg. II 1993 virgo ... consumptura piam -ofalso sine crimine carnem. MLWThegan. Ludow. 56 melius est iustum iudicium ... exercere ... quam -amfalsam pietatem sub obtentu religionis demonstrare. MLWBerth. chron. B a. 1078 p. 327,15 -afalsa sua obstinatione pertinaces optimates. l negativusverneinend, negativ (in logica; usu subst.): MLWEugen. Vulg. syll. 21,10 dedicat hic (amnis, i. hypothesis) ... quadrifidus, quin abdicat omne, ... verum -umquefalsumque sequestrans: eqs. (v. notam ed.). B sensu act.: 1 mendax, calumniosuslügnerisch, verlogen, verleumderisch: MLWLeg. Burgund. Rom. 32tit. de falsariis et -isfalsis testibus (MLWDipl. Heinr. IV. 353. saepe). MLWThietm. chron. 6,99 a -isfalsis murmuratoribus. MLWAlbert. M. metaph. 5,6,14 p. 297, 78sqq. dicitur ‘homo -usfalsus (p. 1025a,2 ψευδής)’, ... quando fictor est ... orationum -arumfalsarum. al. v. et MLW p. 50, 39.pro nom. propr.: MLWTrad. Teg. 61 (a. 1048/68) huius rei testes sunt: ... Gunthalm F-usFalsus, Meginhalm camerarius.usu subst.: MLWWipo prov. 35 -usfalsus in ore caret honore. 2 falsarius, fraudulentusfälschend, betrügerisch: MLWLeg. Wisig. 2,1,8 p. 56a,18 concinnacione -issimafalsissima fictas quasi veredicas ... scripturas conficere. MLWCapit. reg. Franc. 40,28 de -isfalsis monetariis requirendum est. MLWChart. civ. Ratisb. 69 p. 33,18 -osfalsos operarios et transgressores iuris ... accusare. al. 3 vitiansverfälschend: MLWHraban. carm. 38,5 -afalsa colorum pictura ostentans rerum non rite figuras. 4 simulans, simulatoriusheuchlerisch, angeblich: MLWConc. Karol. A 1 p. 2,22 qualiter populus christianus ... per -osfalsos sacerdotes deceptus non pereat (MLWChart. Fuld. B 13 p. 23a, 15. al.). MLWWillib. Bonif. 6 p. 33,4 -ifalsi seducentes populum introducti sunt fratres (MLWCozroh. praef. p. 1,31. al.). MLWPaul. Diac. Lang. 4,34 p. 115 de morte Eleutherii -ifalsi imperatoris. al. v. et MLW p. 53, 72. 5 subdolustückisch: MLWMappae Clavic. 254 camerarum ... tectoria -ofalso (salso Pallad. 1,10,2) humore dissolvit marina arena. 6 errans, erroneusirrend, fehlgehend: MLWLup. Ferr. epist. 116,3 nec spe nostra -ifalsi officiose sumus excepti. MLWIdung. Pruf. dial. 2,521 -usfalsus (sc. intellectus) defendit enormitatem vestram (sc. Cluniacensium), verus inpugnat eam. MLWElias Sal. mus. 31 p. 61a -afalsa musica nihil aliud est quam -usfalsus musicus -afalsa mugiens.-umfalsum esse i. q. errare, fallisich irren, fehlgehen, ‘falsch liegen’: MLWLeg. Burgund. const. I 83,2 si ... -usfalsus fuerit in agnoscendo, rem, quam male agnovit, ... cogatur exsolvere. MLWAnon. tab. p. 193,2 quicumque dixerunt, quod haec ars est ex ovis ... et similibus aliis talibus ..., -ifalsi sunt. II subst. neutr. i. q. falsatioFälschung: MLWLex Raet. Cur. 9,15 si -umfalsum fecerit curialis et accusatus fuerit. MLWChart. Aquens. 48 l. 12 (s. XII.ex.) si ... cause de furto vel -ofalso ... emerserint. MLWChart. Salisb. II 587 p. 68,34 querela -ifalsi. al.
8150 Zeichen · 476 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 18./19. Jh.
    Goethe-Zeit
    falsus

    Goethe-Wörterbuch

    falsus zu falsch 1 d: ‘colores falsi’ für die flüchtigen physischen Farben (iGz den wahren, permanenten chemischen Farbe…

  2. Latein
    falsus

    Lex. musicum Latinum · +1 Parallelbeleg

    falsus v. LmL cantus falsus , LmL clavis falsa , LmL contrapunctus falsus , LmL diapason falsum , LmL diapente falsum , …

Verweisungsnetz

21 Knoten, 18 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 1 Kompositum 18 Sackgasse 2

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit falsus

5 Bildungen · 3 Erstglied · 2 Zweitglied · 0 Ableitungen

Zerlegung von falsus 2 Komponenten

fal+sus

falsus setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

falsus‑ als Erstglied (3 von 3)

Falsus procurātor

Meyers

falsus·procurator

Falsus procurātor (lat.), derjenige, der als Stellvertreter eines andern auftritt, ohne hierzu ermächtigt zu sein, indem er entweder irrtüml…

falsus unisonus

LmL

falsus·unisonus

falsus unisonus Bezeichnung für die übermäßige oder verminderte Prime — term for the augmented or diminished unison [s.XV] LmL Ioh. Tinct. c…

falsus als Zweitglied (2 von 2)

cantus falsus

LmL

cantus·falsus

cantus falsus 1. kirchentonal fehlerhafter Gesang 2. Bezeichnung für einen Gesang, der hexachordfremde Töne verwendet — 1. modally defective…