lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

exsupero

nur lat. · 1 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
1 in 1 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
1
Verweise raus
0

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

exsupero

Bd. 4, Sp. 1723
exsupero (exu-), -avi, -atum, -areexsuperare.MLWpartic. MLWperf. MLWabl. MLWsg. m. -tu: MLWl. 58.confunditur MLWc. exuberare: MLWl. 38. 69. p. 1724, 1. 9. 1 trans.: a praecellere, antecedere übertreffen, überragen: α in univ.: MLWPaul. Diac. carm. 6,8 o puerile decus ... -ansexsuperans ... senes (de MLWs. Benedicto). MLWSmar. carm. 1,1,3,9 sanctior -atexsuperat sanctum, sanctissimus ambos. MLWWalahfr. carm. 89,3,20 habet decimus plura agmina septimus ille (annus), octavum decimum viribus -ansexsuperans (exuberans MLWvar. l.). MLWal. β excedere, transgrediüberschreiten, hinausgehen (über): MLWCarm. Sangall. II 6,5,1,1 -antexsuperant (sc. paginae conscriptae, ut MLWvid.) auri precium seu topaziorum, hic Augustinus quod parat (cf. notam MLWed.). MLWVisio Godesc. B 24,1 cum claritas ... et felicitas beatorum, quos ibi vidi, omnem humanum visum et intellectum -etexsuperet.MLWmath.: MLWGerb. epist. math. I 1,2,2 p. 15,4 (rec. A) quod ... -atexsuperat secundas (sc. partes), tertias, quartas, quintas, aggregabis et, si multipliciores sunt divisore, eadem regula diminuentur. MLWMathem. var. Bubnov p. 265,25 quod -atexsuperat ipsas tertias, id est unitatem sepositam, aggrega in decenis. γ in arte venatoria i. q. (volando in altum) supergredi‘übersteigen’: MLWFrid. II. Imp. art. ven. 4 p. 106,17 cum exurgerent (exurgeret MLWed.) falcones, ut eam (gruem) -rentexsuperarent, grus poterit ipsos ledere cum pedibus. 5 p. 135,6. MLWibid. MLWal. b superare, (e)vincereüberwinden, bezwingen, besiegen: α in univ.: MLWPoeta Saxo 5,227 potuit Karolus virtutibus exu-are ferreque ... cuncta pericla. MLWThietm. chron. 7,16 ad -andamexsuperandam hostis ... contumatiam. MLWEupolemius 2,387 ruit amnis vehemens tumidoque repagula fluctu exu-ans ... viam parat ipse sibi. MLWal. β praevalente sensu debellandi: MLWForm. Marculfi 2,42 Christus ... victor ... de -tu (de -toexsuperato, ex desuperatu MLWvar. l.) hoste triumphans MLWeqs. MLWNotker. Balb. gest. 2,6 p. 55,4 sapiens ille Francigena vanissima Hellade ... -taexsuperata victor ... in patriam suam reversus est. MLWThietm. chron. 3 prol. 16 (vs.) congressi mutuo ceciderunt ... duello ex nostris multi Saracenis exu-ti (MLWChron. Thietm. -tiexsuperati). MLWal. γ praevalente sensu emetiendi: MLWAlbert. Aquens. hist. 1,6 p. 275,23 Walterus ... fugitivus silvas Bulgarorum per dies octo -ansexsuperans MLWeqs. MLWGesta Halb. p. 106,4 Lotharius rex ... Ytalia cursu -taexsuperata cum exercitu ... Romam venit.adde: MLWWandalb. creat. mund. 114 grandes modicique pisces saltibus undas squamisque exu-antes (exuberantes MLWvar. l.). 2 intrans.: a praeponderare, praevalere, praeeminere, excellereüberwiegen, vorherrschen, überlegen sein, hervorragen: α gener.: MLWGerh. August. Udalr. 1,28 MLWl. 251 librorum magnam scientiam habebat suavique colloquio ... valde congrue exuberabat (-batexsuperabat MLWvar. l.).MLWc. sensu profluendi, abundandi (‘überlaufen’): MLWEgbert. fec. rat. 1,270 cum liquor -atexsuperat pleno, de margine manat. β natur.: MLWUrso element. 8 p. 194,25 si aqua secundum inferiora sui et terra secundum inferiora sui in commixtione dominium obtineant, subiectum erit frigidum ...; si autem aqua secundum inferiora sui et terra secundum superiora sui exu-et MLWeqs. b superesseübrigsein, übrigbleiben (usu math.): MLWHerig. reg. 2,12 si quid -atexsuperat (exu-at, exuberat MLWvar. l.) de dividendo ..., si quid, inquam, semotim et proprio loco servatum sit MLWeqs.huc spectare MLWvid.: MLWGerb. epist. math. I 1,2,6 p. 21,28 sicut in centenis ..., quod ab uno -atexsuperat, per denominationem totius summae multiplicatur. MLWMathem. var. Bubnov p. 266,2. Konstanciak
3558 Zeichen · 195 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. Latein
    exsupero

    Mittellateinisches Wb.

    exsupero (exu-) , -avi, -atum , -are exsuperare . partic. perf. abl. sg. m. -tu: l. 58 . confunditur c. exuberare: l. 38…

Verweisungsnetz

2 Knoten, 1 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Kompositum 1 Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit exsupero

0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Keine Komposita gefunden — exsupero kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „exsupero". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 12. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/exsupero/mlw
MLA
Cotta, Marcel. „exsupero". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/exsupero/mlw. Abgerufen 12. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „exsupero". lautwandel.de. Zugegriffen 12. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/exsupero/mlw.
BibTeX
@misc{lautwandel_exsupero_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„exsupero"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/exsupero/mlw},
  urldate      = {2026-05-12},
}