Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
einunga st. f.
st. f., mhd. einunge, nhd. einung; vgl. mnd. êininge, mnl. eninge; afries. enenge, eninge; an. eining. — Graff I, 333 f.
einung-: nom. sg. -a Gl 2,128,35 (M, lat. dat. pl.). 139,20. Nb 31,8/9. 65,10. 199,25 [35,5/6. 74,1. 216,4]. Npgl 82,6; gen. sg. -a S 146,12 (WB); -o Np 143,6; dat. sg. -o Gl 2,234,1 (Rc; ein-). 608,60; -a 236,60 (Rc). 608,46; acc. sg. -a Nb 31,28. 66,15. 104,29 [35,25. 75,9. 115,15]. Nc 768,5. 771,16 [115,5. 119,10]. Np 82,6. 7/8. Npgl 82,6; dat. pl. -on Gl 2, 608,46; acc. pl. -a Nb 40,9 [45,15]. 1) Vereinigung, Verbindung, Verknüpfung: uuola grehto . du dero dingo allero einunga machost o . quisquis nectis foedera rerum Nb 40,9 [45,15]. so disiu einunga (von Leib u. Seele) fone beidero skidungo zegat . so sol animal note zegan cum vero haec unitas utriusque separatione dissolvitur . interire ... animal liquet 199,25 [216,4]. 2) Übereinkommen, Beschluß, Vertrag: ih pin sculdic ... in allero unuuarheite minero antheize, minero rehton einunga S 146,12 (WB, rehteinunge BB). tiu einunga hiez senatvsconsultum Nb 31,8/9 [35,5/6]. hiez man sar eina getragenlicha frovuun ... tia selbun frono einunga ... mare getuon hoc superi senatus consultum i. consilium ... publicare Nc 768,5 [115,5]. unde si selba dero goto einunga . geeiscot habende denique ipsa Philologia compertis superum decretis 771,16 [119,10] vuider dir einunga taten adversum te testamentum disposuerunt Np 82,6. dise taten die einunga 7/8. ioh omne pactum et placitum (iegelih kezumft ioh einunga) heizzet testamentum. Also Iacob unde Laban testamentum (des einunga) taten . daz sie ioh uiui uueren solton Npgl 82,6. 3) Beratung, Erwägung, die zu einer Übereinkunft, einem Entschluß hinführt: einer Versammlung: uuanda si (rhetorica) gibet uns tia gesprachi . dero man in dinge bedarf . unde in spracho . unde souuar dehein einunga ist gemeinero durfto Nb 65,10 [74,1]. uuanda man des sol tuon deliberationem . daz chit einunga . unde bemeineda . pe diu heizet tiu slahta strites deliberatiua 66,15 [75,9]; eines einzelnen: einungo [nequaquam cunctorum consilia suae] deliberationi [postponerent, Greg., Cura 3,18 p. 60] Gl 2,234,1. einunga [ut (mens) nullatenus renitatur, sed ex] deliberatione [sequitur hoc, unde ex delectatione pulsatur, ebda. 3,29 p. 85] 236,60. 4) Verschwörung: einunga [nec aliquid seditiosis] conspirationibus [tentare conentur, Decr. Bonif. II] Gl 2,128,35. coniurationis . i. confessionis ad malefaciendum. vt conspiratio. einunga [zu: coniurationis, vel conspirationis crimen, et ab exteris legibus est []omnino prohibitum, Conc. Chalc. XVIII] 139,20. einunga [set in ea] coniuratione [fuit Q. Curius, Sall., Cat. 23 p. 168,9] 608,46. einungo [si quis indicavisset de] coniuratione [, quae contra rem publicam facta erat, ebda. 30 p. 175,5] 60. to in Gaius zeh . daz er dia einunga uuissi . diu uuider imo getan uuas qui cum a Gaio Caesare ... diceretur conscius fuisse contra se factae coniurationis Nb 31,28 [35,25]. daz er imo meldeti . die dia einunga uuissin diu uuider imo getan uuas ut proderet conscios adversum se factae coniurationis 104,29 [115,15]. prute sie mit dinen zeichenen . so geloubent sie sih iro einungo [vgl. crebresce miraculis tuis, et solvetur conspiratio eorum, Aug., En.] Np 143,6.
Komp. rehteinunga.