domicilium, -i
n.mansio, sedes, habitaculum, domus —
Wohnstätte, Wohnsitz, Wohnung, Heim, Haus, Behausung: I
proprie: A
strictius: 1
gener.: Addit. Nivial. (MGMer. IV p. 450,18) iniquorum hominum -umdomicilium intrantes cum fallaci suscepti sunt
beatus vir eiusque comites humanitate. MLWWett. Gall. 6 fraternalis manus -adomicilia sibi illic
(sc. Brigantiae) praeparavit. MLWTransl. Eug. Tolet. 7,19 rediit
quisque ... ad propria -adomicilia. MLWOtto Frising. gest. 1,32 p. 50,20 in -isdomiciliis, quae habent
Ungari. MLWChron. Erf. mod. II MLWa. 1263 p. 252,19 orta tempestate ... nocturno tempore homines promiscui sexus xxxv submersi sunt, -adomicilia deducta sunt, et pecora plurima perierunt.
persaepe.
latebra —
Schlupfwinkel: MLWAnnalista Saxo MLWa. 1137 p. 773,22 turrim ... Capian destruxit
dux, -umdomicilium scilicet latronum et transeuntes iniuste expoliantium (MLW
sim. p. 775,20). 2
publ. i. q. cortis, cortilis, mansus —
Hofstelle, Gehöft, Anwesen: MLWChron. Bened. II 2 circa fluvium Liubisaha habentes
(sc. tres fratres) predia et in villa Antorf eiusque confinio pulcherrima -adomicilia. MLWChart. scrin. Col. A I p. 299,3 tenebant
antecessores mei hec iura a venerabili Annone archiepiscopo de -isdomiciliis in foro, que dicuntur lan.
saepius. MLWChart. Sangall. B 348 p. 266,18sqq. duo -adomicilia cum edibus in eis consistentibus ..., -adomicilia atque domos et homines in eis habitantes. MLWChart. Gosl. I 550 -umdomicilium, quod Cram dicitur apud nos. MLWChart. Stir. III 185 p. 269,21 redditus quinque marcarum ... in ix -isdomiciliis, que vulgo dicuntur vevrstete. MLWChart. Rhen. med. III 1446,1 habeo -umdomicilium, sub quibus venduntur panes. B
latius: 1
hospitium —
Herberge, Quartier: MLWThangm. Bernw. 19 nec permissus est ad suum -umdomicilium reverti, sed iuxta ubi ipse domnus imperator habitabat, splendidissimum illi habitaculum exhibebat. MLWEbo Bamb. Ott. 1,18 p. 605,21 collem ipsum complanari et illic ... -adomicilia ... pauperibus et peregrinis oportuna construi. MLWTheod. loc. sanct. 467 que
(sc. ecclesia et hospitale beati Iohannis baptistae) quantis edificiis decorata, quantis -isdomiciliis et lectulis atque aliis utensiliis in usus pauperum et infirmorum ... exhibendis habundans
eqs. MLWChart. Babenb. 255 p. 85,28 in prediis ... officialis ipsius Ortliebi nullam debet facere residentiam vel -umdomicilium
abbas. 2
sepulcrum —
Ruhestätte, Grab: MLWIoh. Canap. Adalb. A 4 p. 7,8 ad sanctorum martyrum -adomicilia confugit. MLWThietm. chron. 4,26 sepultus est
antistes extra aecclesiam infra claustrum, ubi ipse sibi prius paraverat -umdomicilium. MLWVita Annon. I 3,16 p. 507
a,1 navis ..., instar sagittae, cum impetu ripas attigit optatas, fortassis ... altius pervolatura, si non cominus sita beati Heriberti praepedissent -adomicilia.
al. 3
ecclesia —
Kirche: a
in univ.: MLWPaul. Diac. Lang. 6,58 p. 186,1 in Olonna ... in honore sancti Anastasii martyris Christo -umdomicilium statuit
rex. MLWDipl. Karoli III. MLWapp. 1 p. 330,47 quicquid in locis venerabilibus sacratisque -isdomiciliis ... indulserimus. MLWBenzo ad Heinr. IV. 7,7 p. 646,17 quis magni Constantini nescit mirabilia, cum apostolorum cernit mira -adomicilia.
al. b
de sede apostolica: MLWBenzo ad Heinr. IV. 7 prol. p. 578,20 remoto ... noctis filio elevatur Ravennas filius lucis in Petri -odomicilio. c
de monasterio: MLWChart. Rhen. med. I 8 p. 10,35 (a. 720) ut ab ipsis
(nostris peccaminibus) sublevare adipiscamur iugi miserationum -idomicilii Dei. MLWVita Elig. 1,17 p. 682,23 coepit ... virginum Christi aedificare -umdomicilium. 4
carcer —
Gefängnis (in imag.: MLW
l. 18): Radbert. Rufin. et Valer. (MLWPL 120,1506
A) lucis corporeae defectus et tetra -idomicilii deformitas in mentium migraverant maiestatem. MLWHraban. hom. II 57 p. 255
C quicunque ... Spiritu sancto adimpleri desiderant, carnis -umdomicilium necesse est ut mentis contemplatione transcendant.
al. II
in imag. vel translate: A
gener.: 1
in univ.: a
de hominibus: MLWVita Arnulfi 9 ut quid tam praevaluit inimicus, ut, ubi Christus debuit habitare, ille -umdomicilium infelix possideat? MLWEpist. Teg. I 5 p. 7,21 quantum nostri cordis -umdomicilium letificat decora aedificacio, quę non lapidosa materia et quandoque casura, verum cultu mansuri fundaminis ... nostro pontifici est stabilienda. MLWWibald. epist. 119 de dolo et falsitate nulla suspicio est in tam elegantis ingenii -odomicilio.
saepe. b
de rebus: Aribo MLWmus. p. 33,29 tropi dicuntur a reversione, quia ubiubi cantus incipiat ..., ad ultimum in finalis revertitur -umdomicilium (
cf. p. 14,23 hospitium). MLWLamb. Hersf. annal. MLWa. 1071 p. 119,9 hostes ilico in Goslarium impetum facturos et clarissimum illud regni -umdomicilium in cinerem redacturos. MLWDipl. Conr. III. 261 p. 454,7 quę
(urbs) semper ab inicio in pace et in bello terra marique imperii Romani consuevit esse -umdomicilium. MLWVita Balder. 14 p. 730,4 Otto tercius imperator ... mansionem accepit in Aquensi palacio ut in regia sede et publicae rei -odomicilio.
al.
de utero: MLWPetr. Dam. serm. 63,6 MLWl. 185 in brevissimo ... virginalis uteri -odomicilio constitutus et caeli gubernabat
Christus imperium et terrenarum omnium non amiserat principatum.
de caelo: MLWPass. Ursulae 15 facta ... caede virginum cum dux earum Christus sanctas, quas ipse dederat, recepisset animas in siderei coetus -adomicilia
eqs. 2
vas, receptaculum —
Behältnis: MLWAlfan. premn. phys. 13,1 p. 87 memoriale ... est memoriae et rememorationis causale et -umdomicilium (MLW
PG 40,660B ταμιεῖον). 23,25 p. 144 sanguis ... purificatur a splene et a vesica, quae est fellis -umdomicilium (MLW
PG 40,696B τῆς χοληδόχου κύστεως), et a renibus.
domus (organaria) —
(Orgel-)Kasten: MLWGalb. Karol. 17,16 Walterus ... prae mortis angustia se in organistro, scilicet in -odomicilio quodam organorum ecclesiae ... occultaverat. 3
vinculum —
Korsett: MLWRup. Tuit. Ioh. 13,1123 de angusto Hebraicae linguae -odomicilio lex et prophetae et psalmi per linguas Graecam et Latinam eruperunt. B
t. t. astron. de signo caeli (‘Haus’): MLWPs. Beda mund. const. 1,273sqq. de -isdomiciliis; si in singulis -isdomiciliis planete accesserint, plurimum sibi obsequuntur
eqs. 1,292 sol in Saturni -isdomiciliis positus remotissimus est a nobis. MLW
al. MLWAnnal. Marb. MLWa. 1185 p. 56,20 asserens
astronomicus proximo sequenti anno circa mensem Septembrem omnes planetas debere convenire in unum -umdomicilium. III
meton.: A
conclave, camera —
Zimmer, Raum: MLWEkkeh. IV. cas. 67 p. 144,12 cuncta ..., quę exportant
(sc. monachi), in -isdomiciliis curtis abbatis ... sub custodibus locant. MLWThietm. peregr. 18,21 alternis ... diebus comedunt
monachi in refectorio et festivis, aliis diebus in -isdomiciliis eorum panem et aquam. MLWHeinr. Lett. chron. 30,4 p. 217,27 qui
(castrenses) timentes bella imminentia et balistarum iacula recipiuntur in castri sui -adomicilia. MLWConr. Mend. Attal. p. 154,37 erant ... reliquiae beati ducis Alberti in parte editiori in -odomicilio ... basilicae monasterii sancti Stephani lateraliter summa diligentia repositae. B
de parte machinae bellicae i. q. cenaculum, tabulatum (tectum) —
(überdachte) Plattform, (überdachtes) Stockwerk: MLWVinc. Prag. annal. MLWa. 1158 p. 677,49 in ipsa
(turri) sex -adomicilia, in quibus milites pugnaturi debeant stare, disponuntur; primum -umdomicilium equale castro. MLW
ibid. saepius. C
turris bellica ad defensionem apta — Wehrturm (de re v. MLW
Heyne, Hausalt. I. p. 351): MLWLand. Mediol. hist. 2,2 p. 45,49 super sex civitatis portas -adomicilia altissima et rotunda ... haedificantes
Mediolanenses.
Weber