lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

domicilium

GWB bis lat. · 4 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
4 in 4 Wb.
Sprachstufen
3 von 16
Verweise rein
0
Verweise raus
6

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

domicilium n.

Bd. 3, Sp. 944
domicilium, -i n.mansio, sedes, habitaculum, domusWohnstätte, Wohnsitz, Wohnung, Heim, Haus, Behausung: I proprie: A strictius: 1 gener.: Addit. Nivial. (MGMer. IV p. 450,18) iniquorum hominum -umdomicilium intrantes cum fallaci suscepti sunt beatus vir eiusque comites humanitate. MLWWett. Gall. 6 fraternalis manus -adomicilia sibi illic (sc. Brigantiae) praeparavit. MLWTransl. Eug. Tolet. 7,19 rediit quisque ... ad propria -adomicilia. MLWOtto Frising. gest. 1,32 p. 50,20 in -isdomiciliis, quae habent Ungari. MLWChron. Erf. mod. II MLWa. 1263 p. 252,19 orta tempestate ... nocturno tempore homines promiscui sexus xxxv submersi sunt, -adomicilia deducta sunt, et pecora plurima perierunt. persaepe.latebraSchlupfwinkel: MLWAnnalista Saxo MLWa. 1137 p. 773,22 turrim ... Capian destruxit dux, -umdomicilium scilicet latronum et transeuntes iniuste expoliantium (MLWsim. p. 775,20). 2 publ. i. q. cortis, cortilis, mansusHofstelle, Gehöft, Anwesen: MLWChron. Bened. II 2 circa fluvium Liubisaha habentes (sc. tres fratres) predia et in villa Antorf eiusque confinio pulcherrima -adomicilia. MLWChart. scrin. Col. A I p. 299,3 tenebant antecessores mei hec iura a venerabili Annone archiepiscopo de -isdomiciliis in foro, que dicuntur lan. saepius. MLWChart. Sangall. B 348 p. 266,18sqq. duo -adomicilia cum edibus in eis consistentibus ..., -adomicilia atque domos et homines in eis habitantes. MLWChart. Gosl. I 550 -umdomicilium, quod Cram dicitur apud nos. MLWChart. Stir. III 185 p. 269,21 redditus quinque marcarum ... in ix -isdomiciliis, que vulgo dicuntur vevrstete. MLWChart. Rhen. med. III 1446,1 habeo -umdomicilium, sub quibus venduntur panes. B latius: 1 hospitiumHerberge, Quartier: MLWThangm. Bernw. 19 nec permissus est ad suum -umdomicilium reverti, sed iuxta ubi ipse domnus imperator habitabat, splendidissimum illi habitaculum exhibebat. MLWEbo Bamb. Ott. 1,18 p. 605,21 collem ipsum complanari et illic ... -adomicilia ... pauperibus et peregrinis oportuna construi. MLWTheod. loc. sanct. 467 que (sc. ecclesia et hospitale beati Iohannis baptistae) quantis edificiis decorata, quantis -isdomiciliis et lectulis atque aliis utensiliis in usus pauperum et infirmorum ... exhibendis habundans eqs. MLWChart. Babenb. 255 p. 85,28 in prediis ... officialis ipsius Ortliebi nullam debet facere residentiam vel -umdomicilium abbas. 2 sepulcrumRuhestätte, Grab: MLWIoh. Canap. Adalb. A 4 p. 7,8 ad sanctorum martyrum -adomicilia confugit. MLWThietm. chron. 4,26 sepultus est antistes extra aecclesiam infra claustrum, ubi ipse sibi prius paraverat -umdomicilium. MLWVita Annon. I 3,16 p. 507a,1 navis ..., instar sagittae, cum impetu ripas attigit optatas, fortassis ... altius pervolatura, si non cominus sita beati Heriberti praepedissent -adomicilia. al. 3 ecclesiaKirche: a in univ.: MLWPaul. Diac. Lang. 6,58 p. 186,1 in Olonna ... in honore sancti Anastasii martyris Christo -umdomicilium statuit rex. MLWDipl. Karoli III. MLWapp. 1 p. 330,47 quicquid in locis venerabilibus sacratisque -isdomiciliis ... indulserimus. MLWBenzo ad Heinr. IV. 7,7 p. 646,17 quis magni Constantini nescit mirabilia, cum apostolorum cernit mira -adomicilia. al. b de sede apostolica: MLWBenzo ad Heinr. IV. 7 prol. p. 578,20 remoto ... noctis filio elevatur Ravennas filius lucis in Petri -odomicilio. c de monasterio: MLWChart. Rhen. med. I 8 p. 10,35 (a. 720) ut ab ipsis (nostris peccaminibus) sublevare adipiscamur iugi miserationum -idomicilii Dei. MLWVita Elig. 1,17 p. 682,23 coepit ... virginum Christi aedificare -umdomicilium. 4 carcerGefängnis (in imag.: MLWl. 18): Radbert. Rufin. et Valer. (MLWPL 120,1506A) lucis corporeae defectus et tetra -idomicilii deformitas in mentium migraverant maiestatem. MLWHraban. hom. II 57 p. 255C quicunque ... Spiritu sancto adimpleri desiderant, carnis -umdomicilium necesse est ut mentis contemplatione transcendant. al. II in imag. vel translate: A gener.: 1 in univ.: a de hominibus: MLWVita Arnulfi 9 ut quid tam praevaluit inimicus, ut, ubi Christus debuit habitare, ille -umdomicilium infelix possideat? MLWEpist. Teg. I 5 p. 7,21 quantum nostri cordis -umdomicilium letificat decora aedificacio, quę non lapidosa materia et quandoque casura, verum cultu mansuri fundaminis ... nostro pontifici est stabilienda. MLWWibald. epist. 119 de dolo et falsitate nulla suspicio est in tam elegantis ingenii -odomicilio. saepe. b de rebus: Aribo MLWmus. p. 33,29 tropi dicuntur a reversione, quia ubiubi cantus incipiat ..., ad ultimum in finalis revertitur -umdomicilium (cf. p. 14,23 hospitium). MLWLamb. Hersf. annal. MLWa. 1071 p. 119,9 hostes ilico in Goslarium impetum facturos et clarissimum illud regni -umdomicilium in cinerem redacturos. MLWDipl. Conr. III. 261 p. 454,7 quę (urbs) semper ab inicio in pace et in bello terra marique imperii Romani consuevit esse -umdomicilium. MLWVita Balder. 14 p. 730,4 Otto tercius imperator ... mansionem accepit in Aquensi palacio ut in regia sede et publicae rei -odomicilio. al.de utero: MLWPetr. Dam. serm. 63,6 MLWl. 185 in brevissimo ... virginalis uteri -odomicilio constitutus et caeli gubernabat Christus imperium et terrenarum omnium non amiserat principatum.de caelo: MLWPass. Ursulae 15 facta ... caede virginum cum dux earum Christus sanctas, quas ipse dederat, recepisset animas in siderei coetus -adomicilia eqs. 2 vas, receptaculumBehältnis: MLWAlfan. premn. phys. 13,1 p. 87 memoriale ... est memoriae et rememorationis causale et -umdomicilium (MLWPG 40,660B ταμιεῖον). 23,25 p. 144 sanguis ... purificatur a splene et a vesica, quae est fellis -umdomicilium (MLWPG 40,696B τῆς χοληδόχου κύστεως), et a renibus.domus (organaria)(Orgel-)Kasten: MLWGalb. Karol. 17,16 Walterus ... prae mortis angustia se in organistro, scilicet in -odomicilio quodam organorum ecclesiae ... occultaverat. 3 vinculumKorsett: MLWRup. Tuit. Ioh. 13,1123 de angusto Hebraicae linguae -odomicilio lex et prophetae et psalmi per linguas Graecam et Latinam eruperunt. B t. t. astron. de signo caeli (‘Haus’): MLWPs. Beda mund. const. 1,273sqq. de -isdomiciliis; si in singulis -isdomiciliis planete accesserint, plurimum sibi obsequuntur eqs. 1,292 sol in Saturni -isdomiciliis positus remotissimus est a nobis. MLWal. MLWAnnal. Marb. MLWa. 1185 p. 56,20 asserens astronomicus proximo sequenti anno circa mensem Septembrem omnes planetas debere convenire in unum -umdomicilium. III meton.: A conclave, cameraZimmer, Raum: MLWEkkeh. IV. cas. 67 p. 144,12 cuncta ..., quę exportant (sc. monachi), in -isdomiciliis curtis abbatis ... sub custodibus locant. MLWThietm. peregr. 18,21 alternis ... diebus comedunt monachi in refectorio et festivis, aliis diebus in -isdomiciliis eorum panem et aquam. MLWHeinr. Lett. chron. 30,4 p. 217,27 qui (castrenses) timentes bella imminentia et balistarum iacula recipiuntur in castri sui -adomicilia. MLWConr. Mend. Attal. p. 154,37 erant ... reliquiae beati ducis Alberti in parte editiori in -odomicilio ... basilicae monasterii sancti Stephani lateraliter summa diligentia repositae. B de parte machinae bellicae i. q. cenaculum, tabulatum (tectum)(überdachte) Plattform, (überdachtes) Stockwerk: MLWVinc. Prag. annal. MLWa. 1158 p. 677,49 in ipsa (turri) sex -adomicilia, in quibus milites pugnaturi debeant stare, disponuntur; primum -umdomicilium equale castro. MLWibid. saepius. C turris bellica ad defensionem apta Wehrturm (de re v. MLWHeyne, Hausalt. I. p. 351): MLWLand. Mediol. hist. 2,2 p. 45,49 super sex civitatis portas -adomicilia altissima et rotunda ... haedificantes Mediolanenses. Weber
7515 Zeichen · 328 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 18./19. Jh.
    Goethe-Zeit
    Domicilium

    Goethe-Wörterbuch

    Domicilium Dat -io N9,402 a Wohnung, Behausung [ betr Niederlassung von Jesuiten in Straßb ] Diese Väter hatten, sobald …

  2. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Domicilium

    Herder (Konv.-Lex., 1854–57)

    Domicilium , lat., Domicil, Wohnsitz einer Person als örtlicher Mittelpunkt ihrer Geschäfte; domiciliren , wohnhaft sein…

  3. Latein
    domicilium

    Lex. musicum Latinum · +1 Parallelbeleg

    domicilium -i n. 1. Finalis (einer Kirchentonart); Ort, Sitz (der Finalis) 2. Tonumfang (einer Kirchentonart) — 1. final…

Verweisungsnetz

10 Knoten, 6 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 1 Kompositum 6 Sackgasse 3

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit domicilium

0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Keine Komposita gefunden — domicilium kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „domicilium". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 15. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/domicilium/mlw
MLA
Cotta, Marcel. „domicilium". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/domicilium/mlw. Abgerufen 15. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „domicilium". lautwandel.de. Zugegriffen 15. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/domicilium/mlw.
BibTeX
@misc{lautwandel_domicilium_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„domicilium"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/domicilium/mlw},
  urldate      = {2026-05-15},
}