Eintrag · Mittellateinisches Wb.
dissonantia f.
dissonantia (-cia), -ae f.MLWscript. diso-: MLWl. 51. 1 proprie: a strictius t. t. mus. de sono absono i. q. disharmonia — Mißklang, Disharmonie: α in univ.: MLWPs. Hucbald. ton. 315 ut voces amborum (sc. cantorum) in unum coeant, nec, qui succinit, humilius vel celsius respondeat ..., sed quantum fieri valet, haec -adissonantia caveatur. MLWCaes. Heist. hom. exc. 56 clamavit chorus contra chorum; abbas ... et prior ... non poterant ... vocum -ciasdissonancias unire. β diaphonia — Dissonanz, dissonierendes Intervall (de re cf. H. P. Gysin, Studien zum Vokabular d. Musiktheorie im Mittelalter. Diss. Zürich. 1959. p. 38. 84sq.): MLWSchol. enchir. 1,25sq. alia fit -adissonantia (antea: absonia), quando sonus a sono falso metitur ...; tertia -adissonantia, quando sonus non respondet sono MLWeqs. MLWIoh. Garl. mus. mens. 9,34 species -aedissonantiae sunt septem, scilicet semitonium, tritonus MLWeqs. Ioh. Aegid. prol. 14 in omnibus, quae sunt, ... relucet pulcherrima melodia, secundum consonantias et -asdissonantias musicales divinitus ordinatas. saepe.in imag.: MLWEberh. Bamb. epist. 14 p. 536B minima quaevis distantia maximam facit -amdissonantiam, si proportionalis non fuerit. b latius i. q. sonus alienus — fremder Klang: Drogo Winn. 22 (MLWMGScript. XV p. 781,39; MLWc. 1070) interrogavit nos praepositus ..., qui et unde essemus; cognovit enim propter -amdissonantiam linguae esse incolas alterius patriae. 2 translate: a incongruentia, inconvenientia, discrepantia — Abweichung, mangelnde Übereinstimmung, Diskrepanz: α gener.: MLWHrotsv. Sap. 1,4 quod maius potest rumpere civilis concordiam pacis quam -adissonantia observationis? MLWEpist. Ratisb. 23 p. 350,32 quę (persona) totam vim bene vivendi ... in omni virtute ponit, cum -adissonantia morum armoniam nesciat operum (MLWHugo Honaug. hom. 2,39,1 ad m. suorum [sc. Iudae] -amdissonantiam). MLWAlbert. M. eth. MLWcomm. 371 p. 315,51 avaritia reducitur per tria, ... ex materia sua ... et ex ratione inaequalitatis et ex -adissonantia legis. spectat ad scriptorum inconcinnitatem: MLWPaul. Diac. Lang. 1,25 p. 63,2 leges ..., quarum prolixitas nimia erat et inutilis -adissonantia, ... correxit Iustinianus (inde MLWMarian. chron. a. Chr. 554 p. 538,46 inutili diso-a). MLWHugo Flav. chron. 1 p. 293,41 nos ... considerantes hoc in loco scriptorum -amdissonantiam MLWeqs. MLWInnoc. III. registr. 1,168 p. 237,30 quamvis ... hec vocum (i. locorum sacrae scripturae) -adissonantia secundum sanum consonat intellectum MLWeqs. β publ. (de vitiis exemplarium vitandis): MLWChart. Rhen. med. II MLWapp. 43 p. 29,11 (a. 1149) in neutra (sc. chartarum) -adissonantia, quippe cum ipsis eisdem verbis per omnia concordare videantur. MLWChart. Wirt. IV 1110 p. 173,22 duo sunt instrumenta conscripta unius tenoris et appositis paragraphis intercisa, ne posset ... dolus ex eorum -adissonantia deprehendi (inde MLWChart. Wirt. V 1345 p. 110,25 -ciadissonancia). γ gramm.: MLWConr. Mur. summ. p. 78,1 cum scribitur principibus, ... gramatica debet taliter expoliri, ne ... -adissonantia numerorum vel incongruitas ... valeat inveniri. δ natur.: MLWUrso element. 3 p. 59,7 consona -adissonantia est, cum ignis et aer naturali et amica compage immediate iungantur. ε comput.: MLWBeda temp. rat. 11,104 -adissonantia, quam bissextilibus annis ... dicimus oriri MLWeqs. 48,10 ne per ... -amdissonantiam error temporibus inolesceret. MLWhist. eccl. 3,25 p. 182,6 haec ... -adissonantia paschalis observantiae ... patienter ab omnibus tolerabatur. b discordia, dissensio — Uneinigkeit, Dissens: MLWAnnal. Xant. MLWa. 843 venerunt ipsi reges in unum locum et -amdissonantiam illorum coadunaverunt. MLWMarian. chron. a. m. 3090 quanta apud veteres de eo (Homero) -adissonantia fuerit. Gerhoh. MLWpsalm. 64,28 si electionis (sc. episcopi) patet -adissonantia, iure in talibus expectatur iudicum spiritalium sententia. c confusio — Unordnung, Verwirrung: MLWHonor. August. quaest. II 5 homo ... Deo inobediens diabolo ... factus est obediens ...: sic ... -amdissonantiam in universitate fecit, dum ad vitam conditus in morte defecit. d varietas — Verschiedenheit: MLWMaurus urin. II p. 47,31 incurabiles sunt timpanites et asclites propter -amdissonantiam qualitatum epatis. Konstanciak