discipulus

discipulus -i m. ‚Schüler‘ (Bezeichnung für die plagalen Kirchentonarten) — ‘disciple’, (term that designates the plagal modes) [opp. magister] [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 1, 10, 153: Etenim sunt quattuor toni, qui geminati ex se VIII reddunt, quos quidam latas, quidam autem discipulos nuncupant. Quod, ut evidentius appareat, si volueris segregare a magistro discipulum et coniungere cum alio tono, non valebis (sim. LmLAurelian. 2, 17-18). [s.IX] LmLTon. Mett. p. 62-63: Sequitur plaga proti, quod Grece dicitur, sed Latine lateralis primi subaudis toni. Est enim hic discipulus primi soni, qui idcirco lateralis dicitur, quia adheret vel subcumbit lateri sui magistri, praecedentis scilicet soni. Quod et de reliquis magistris vel discipulis subsequentibus horum tonorum iure refertur. ... Sunt igitur omnes VIII, ex quibus quattuor magistri, IIII proprios, ut prelibatum est, precedunt discipulos, quorum quisque tam magistrorum quam discipulorum propriis singillatim utuntur diffinitionibus praeter quartum eiusque discipulum, qui simpla diffinitione in extremitatis ordine nectuntur. ibid. al. [s.XI] LmLBerno prol. 5, 16 app. crit.: Sed nos eorum regulas dantes Latinis utamur nominibus et excelsiores magistros, inferiores vero discipulos nominemus (sim. LmLPs.-Berno mon. 8, 10. LmLFrut. brev. 7 p. 52). LmLBerno prol. 5, 16 app. crit.: Cantus igitur primi magistri eiusque discipuli, idest primi et secundi modi, in ⋅D⋅ finitur eqs. (sim. LmLPs.-Berno mon. 9, 4-5. LmLFrut. brev. 7 p. 56. LmLAnon. Wolf p. 207. LmLThom. Bad. p. 92). LmLBerno prol. 6, 16 app. crit. (sim. LmLPs.-Berno mon. 11, 4-29. LmLFrut. brev.[] 8 p. 59-61. LmLAnon. Wolf p. 212). LmLPs.-Berno mon. 10, 1 (sim. LmLFrut. brev. 7 p. 56-57. LmLAnon. Wolf p. 208). LmLHermann. mus. p. 35-36 (p. 134a-b). LmLQuadr. fig. 7. LmLAribo 34 p. 4 descr. LmLVers. Hac ex lege p. 63 (inde LmLUdalsc. 52. LmLTon. Baumg. 6, 3). LmLFrut. brev. 8 p. 58: nisi cantus indifferens sit inter ipsum et discipulum suum (sim. LmLFrut. brev. 8 p. 62). al. LmLAnon. Wolf p. 198: Inceptio autentorum et eorum discipulorum... Discipuli autem eandem regulam habent in diapente quam et magistri. al. LmLQuaest. mus. 1, 19 p. 44. al. LmLTheog. Mett. 27, 4 (p. 191b): Autenticus autem dicitur quasi magister et praelatus, quia sumpsit nomen ab auctoritate; plaga vero a Graeco est, ut aiunt, et dicitur discipulus et collateralis vel subiugalis. LmLTheog. Mett. 34, interp. 3 (p. 193b) (sim. LmLUdalsc. 35. LmLTon. Baumg. 4, 2. LmLTon. Baumg. 8, 3). (?) al. LmLIoh. Cott. mus. 12, 28: Cum igitur octo toni per totidem diapason currant, sicut semper duo toni, id est magister et discipulus, cohaerent, sic et eorum diapason connectuntur (inde LmLConr. Zab. tract. AZ* 3). LmLIoh. Cott. mus. 19, 4: Sed et hoc harmoniam non minimum exornat, si in cantibus discipulorum id observetur, ut finalem saepe repetant circaque illam versentur, et in quarta rarissime pausent, in quinta vero nullo modo (inde LmLIac. Leod. spec. 6, 48, 11. LmLReg. comp. p. 193). [s.XII] LmLTon. Baumg. 2, 1. al. LmLTon. Nivern. f. 144v p. 123. [s.XIII] LmLTrad. Garl. plan. V 216: Autentici possunt dici magistri vel patres et plagales discipuli vel filii, quia sicut se habet discipulus ad magistrum, ita se habet plagalis ad autenticum. LmLVers. Postquam pro 280. al. [s.XIV] LmLGuido Dion. 1, 2, 180: reliquos autem quatuor, qui pares dicuntur, non solum plagales seu collaterales, immo etiam discipulos et femininos appellant eo videlicet, quod sicut masculus femelle preficitur et magister discipulo, ita et quatuor impares in elevatione cantus, ut postea magis videbitur, suis plagalibus preferuntur. LmLTab. Basil. descr.: hypodorius - comes, discipulus. ibid. al. LmLIac. Leod. spec. 6, 35, 20: quattuor authentici tactorum modorum dicuntur domini, dicuntur magistri, dicuntur duces. Plagales vero respectu authentorum dicuntur servi, discipuli, comites et pauperes (sim. LmLIac. Leod. spec. 6, 33, 18). al. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 110: Moderni itaque musici ... quatuor alios praedictis quatuor addiderunt, quos plagales seu subiugales sive servos seu discipulos praefatorum quatuor vocaverunt, quemlibet praedictorum tonorum in duos scindendo seu distinguendo. al. [s.XV] LmLIac. Theat. 13: Plaga enim Grece, Latine naturalis dicitur plagis proti, idest lateralis vel particularis sive subiugalis vel discipulus primi toni. ibid. al. LmLTrad. Holl. III 10 p. 88 (sim. LmLTrad. Holl. VI 39, 11. LmLTrad. Holl. VI 39, 24). al. LmLIoh. Tinct. nat. 1, 48. LmLBart. Ram. 1, 3, 2 p. 55: si diatessaron sub se recipit autentica carens elevatione, plagis proti nuncupatur, idest collateralis vel discipulus, ut dicunt moderni. LmLGuil. mon. 9 p. 54: Quorum tonorum quatuor sunt magistri, quatuor vero discipuli. ... Isti enim quatuor toni magistri a Graecis fuerunt inventi et quatuor autem discipuli a Latinis, quoniam primus discipulus suam sumit originem a primo tono magistro Graeco. eqs. LmLGuil. mon. 9 p. 56: Discipuli autem secundum illos possunt ascendere usque ad septimam vocem ita, quod descendant quatuor voces subtus fines suos, ut patet per versum de tonis magistris: impar scandit nonus, descendit ad imum. al. LmLSzydlov. 12 p. 46: Omnes autem toni pares eciam sunt quatuor in numero: secundus, quartus, sextus et octavus; eciam fere ab omnibus musicis his nominibus appellantur, et primo: plagalis, subiugalis, discipulus, filius, servus, minor frater. v. tonus magister - tonus discipulus