dictio

1. dictio, -onis f.MLWscript.:diccio: p. 596, 4.ditio: p. 596, 2. []MLWform. MLWabl. MLWsg. -idictioni: p. 596, 2.confunditur MLWc.:dicio: MLWl. 53.indictio: p. 596, 10.datio: p. 596, 12. I proprie: A gener. i. q. actus fandi, loquendi — das Sprechen, Reden: MLWAlfan. premn. phys. 14,4 p. 91 nervi et lingua ..., haec membra exspirationis sunt instrumenta, -isdictionis (MLWPG 40,668^B τῆς ... διαλέκτου) autem os; in hoc enim plasmatur et figuratur ... -odictio. B rhet. i. q. tractatio, dissertio — Ausführung, Erörterung: MLWEpist. Col. 6 ut momenti locutio longae -isdictionis non capiat excessum. C iur. i. q. indicium — Aussage, Anzeige: MLWLeg. Wisig. 6,1,2 p. 248^a,5 si aliut -odictio accusatoris habuerit, aliut eius confessio, qui subditur questioni MLWeqs.remissius: MLWIoh. Canap. Adalb. B 23 p. 63,11 servitutis auctor diu latuit incognitus, donec cuiusdam Uolfarii ... -odictio nobilem prodidit furem (sc. calceamenta purgandi causa furatum). II meton.: A gener.: 1 dictum, sermo, verbum — Ausspruch, Äußerung, Rede, Wort: MLWCand. Fuld. Eigil. I 5 p. 224,47 nonnulli ... ex nostris ... propter quandam parvissimam responsionem necessariae -isdictionis in exilium transmissi. MLWRatpert. cas. 33 p. 62,8 princeps nullius praeteritae immemor vel -isdictionis vel promissionis ... illorum (monachorum) concessit arbitrio, ut MLWeqs. MLWPurch. Witig. 82 pateat tibi (sc. poetae), quod mea (sc. Augiae) -odictio firmat, quod me coniugiis ... cernis innexam. MLWConr. Eberb. exord. 3,18 MLWl. 144 quousque in responsorio ... -esdictiones istae: ‘eqs.’ ... perdicerentur. MLWal. 2 lingua — Sprache: MLWNicol. I. epist. 88 p. 459,23 a translatoribus in Graecam -emdictionem mutata (sc. lingua Latina) barbarismos generat. p. 487,22 quisquis ... ex ea (epistula) quicquam mutaverit ... praeter illud, quod idioma Graecae -isdictionis exigit ..., anathema sit. MLWibid. MLWal. B rhet., gramm., philos.: 1 de modo dicendi i. q. elocutio, stilus — Schreibweise, Stil: Vitae abb. Acaun. praef. (MGMer. VII p. 330,7) quicquid de eorum (abbatum) laudibus -odictio obscura celaverit, id fulgentibus actuum meritis relatio inlustrata clarificat. MLWHraban. epist. 20 p. 426,3 cuius ... libri -odictio est suavissima. MLWOtto Frising. gest. 1 prol. p. 12,14 si a plana hystorica -edictione ... ad altiora velut phylosophica acumina attollatur oratio. 2 de effectu dicendi: a vox, vocabulum — Wort(gebilde): α in univ.: MLWGodesc. Saxo gramm. 2 p. 475,14 in una -edictione nullatenus acutus et circumflexus possunt umquam simul poni. MLWAdalb. Samar. praec. dict. p. 31,15 grammatica ... docet ... -esdictiones congrua ratione disponere. MLWHerm. Iud. conv. 2 p. 76,13 cepi ... litteras sillabis et sillabas -busdictionibus ... copulare. Summ. dict. Saxon. 5 p. 213,30 ut in ... oracionis fine ... trissillaba -odictio tetrasillabam antecedat. MLWConr. Mur. summ. p. 62,18 una -odictio numquam ita disiungatur in sillabis, ut due -esdictiones reputentur MLWeqs. persaepe. β denominatio, notio — Bezeichnung, Begriff: MLWRicher. Rem. hist. 3,63 non omnia causarum nomina una -edictione proferri posse. MLWConr. Hirs. dial. 1788 ‘dialecticam’ primi philosophi in suis -busdictionibus habuerunt. MLWAlbert. M. elench. 1,3,1 p. 557^a,17sqq. hoc, quod est causa apparentiae in fallaciis in -edictione, non potest esse causa apparentiae in fallaciis extra -emdictionem. MLWibid. saepius. v. et p. 596, 19. b expressio, locutio, sententia — Ausdruck, Formulierung, Wendung: MLWNicol. I. epist. 90 p. 495, 31 haec nos ... de falsatis ... epistolae nostrae -busdictionibus (dicionibus MLWvar. l.) summatim tetigisse sufficiat. Hrotsv. lib. I praef. 2 fateor ... me ... errasse ... in -busdictionibus componendis. MLWHumb. Sim. 2,15 p. 156,37 quod (vitium) graece acyrologia, latine vero impropria dictio dicitur. MLWRahew. gest. 4,21 p. 260,32 iubet princeps notario, ut in scribendis cartis ... -busdictionibus singularis numeri ipsum (Romanum episcopum) alloquatur. MLWal. c oratio, declamatio — (Volks-)Rede, Vortrag: MLWIoh. Codagn. annal. MLWa. 1226 p. 75,23 magnam tulit imperator -emdictionem propter persuasionem Cremonensium fatuam. MLWWalahfr. exord. 10 publici declamatores ac sapientes -um compositores oratores vocantur. d opus (conscriptum) — (geschriebenes) Werk: MLWWipo gest. prol. p. 7,20 illa ... est causa scribendi, quod ... bene -odictio conducit posteritati.charta — Urkunde: MLWChart. Westph. III 972 (a. 1275) superscriptum (sc. quod antea in contextu per errorem omissum erat) huius -isdictionis ‘resignaverunt’ approbamus. C publ.: 1 praeceptum, edictum — Anordnung, Verfügung: MLWTrad. Ratisb. 78 p. 72,25 (c. 875/82) dixit rex eo modo fieri ..., ut commutatio esset usque ad quinque hobas; haec -odictio a rege dicta est in idibus Iunii. 2 condicio, clausula — Bedingung, [] Klausel: MLWTrad. Frising. 102^a (a. 780) universa utensilia tradedi ... ea dit-i, ut supra conprehensum esse dinoscitur. MLWChart. Sangall. A 193 trado aliquid de rebus meis ... ad monasterium ... Gallonis ...; in eam vero dicc-em et racionem, ut MLWeqs. 194 in ea videlicet -edictione, ut MLWeqs. III per confusionem: A de positione in spatio quindecim annorum i. q. indictio — Indiktion (de re v. MLWLexMA. V. p. 405sq.): MLWChart. Brixin. 66 p. 73,15 (a. 1221) actum ... anno dominice incarnationis millesimo ducentesimo vicesimo primo, quinto non. Mart., -edictione nona. B vectigal, tributum — Abgabe, Steuer: MLWDipl. Otton. I. 274 p. 390,17 aliquanta monasteria a publica potestate propter navigium -edictione ad imperialem utilitatem inquietantur (ex Dipl. Hug. et MLWLoth. 30 [ed. L. Schiaparelli. 1924. p. 92,33] datione). Wellhausen