lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

delator

nhd. bis lat. · 2 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
2 in 2 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
1
Verweise raus
0

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

delator m.

Bd. 3, Sp. 240
delator, -oris m.MLWscript.: dil-: MLWl. 51. 59. p. 241, 1. adde MLWLeg. Wisig. 7,1,3 (var. MLWl.). 7,1,4 (var. MLWl.). -ad(or): MLWl. 51. 1 strictius i. qui indicat, denuntiat, proditeiner der angibt, anzeigt, preisgibt: a criminator, accusatorDenunziant, Ankläger, Beschuldiger (plerumque de calumniatore, auctore criminis falsi): α publ., iur., canon.: MLWLex Sal. Merov. 30,7 si quis alterum -emdelatorem (di-dilator, -doredeladore MLWvar. l.; MLWLex Sal. Karol. MLWgloss. K 46.79: id est lidengarium) ... clamaverit et non potuerit adprobare. MLWCapit. Bened. 3,177 -esdelatores dicuntur, qui aut facultates prodiderint alienas aut caput inpetunt alienum; qui si convicti fuerint, continuo strangulentur MLWeqs. MLWEpist. Ratisb. 6 p. 288,24 nullum -emdelatorem ęcclesia ammittit. MLWConst. Melf. 1,53,2 p. 215,16sq. exprimendum est -isdelatoris nomen, et omnes sollempnitates servande sunt, que ... nostris constitutionibus super delationibus et -busdelatoribus (di-dilator MLWcorr. ex dilationibus P1) editis continentur. 1,86 ad denuntiationes fidelium -umdelatorum ... inquisitiones ... facere. MLWal. v. et p. 239, 69.impugnator, improbatorAnfechter: MLWConst. Melf. 3,66 testamentorum publicorum -rdelator (deletor, relator MLWvar. l.), celator, perversor eadem pena tenetur. β usu communi: Mirac. Ved. 9 (MLWMGScript. XV p. 401,46; MLWc. MLWs. X.) Teutbaldus, -rdelator fratrum, auctor tot querelarum. MLWEgbert. fec. rat. 1,544 -edelatore Doech fit mox homicida Saul rex (spectat ad Vulg. I reg. 22,9sqq.). MLWVita Serv. 34 p. 106,12 militem ... -busdelatoribus suis ... supplicia ... minitantem. MLWCarm. de Frid. I. imp. 2617 -esdelatores veniunt ... multa Placentine recitantes crimina gentis. MLWArnold. Lub. Greg. 3,12,2 forte -rdelator aliquis nostre quietis invidus hec finxit mendacissimus. MLWal.de diabolo (cf. MLWThLL. V/1. p. 416,71sqq.): MLWForm. Senon. II MLWadd. 4,18 psallat de trapa ut linguaris di-rdilator. MLWAmarc. serm. 3,594 superbus donec siderea fratrum -rdelator (cf. Vulg. apoc. 12,10 accusator fratrum) ab aula concidit. b proditorVerräter: MLWEberw. Symeon. 10 cum ... Babylonem venisset, a portariis tenetur et quasi ignotus et patriae -rdelator ... calumniatur (MLWVita Otton. Bamb. III 2,5; cf. Vulg. II Macc. 4,1). MLWInvent. Matth. 3 p. 455A qui (Trevericae ecclesiae non satis fideles) ... ad gratiam regis adulantes ... ecclesiae thesauri (i. reliquiarum) -esdelatores effecti aperiunt, quid ... cognoverint. c insidiator, appetitoreiner der nachstellt, trachtet (nach): MLWAnnal. Rod. MLWa. 1109 p. 695,35 captus est Sigefridus a rege quasi -rdelator illius vitae. d revelatorOffenbarer (per prosop.): MLWOtloh. quaest. 34 p. 103C numerus ... cum maximus sit divinae scientiae -rdelator insinuans nobis per se, quomodo Deus cuncta sub ... ordine certo habeat. 2 latius: a proprie: α qui defert, perlatorÜberbringer: MLWOtloh. Bonif. 1,4 p. 120,10 quis potissimum huius legationis -rdelator (nuntium MLWWillib. Bonif. 4 p. 14,5) esse potuisset. MLWBenzo ad Heinr. IV. 1,17 (35) imperialium legationum non improvidus -rdelator. β qui fert, portatoreiner der trägt, mitführt, Träger: MLWTransl. Eug. Tolet. 6 quoadusque eiusdem -rdelator martyris (i. Gerardus) ad eumdem remearet locum. MLWHist. Walc. 24 p. 516,19 dum ... a -busdelatoribus deponeretur (sc. corpus beati Eloquii) ..., et ... iterum ... onus portitores temptarent resumere. 60. MLWConst. Melf. 1,11 quam (poenam) contra -esdelatores armorum ... edidimus (1,12. 1,53,2 p. 214,11. v. et p. 240, 20).usu MLWattrib.: MLWAlbert. M. cael. 2,3,10 p. 165,3 sonat navis ..., quando velocius incitatur remis quam ‘ -rdelator’ fluvius ‘portet’ eam. γ qui abducit, raptorEntführer: MLWWolfher. Godeh. I 34 eas (sc. nonnas ablatas) cum ipsis suis -busdelatoribus post ternas revocationis inducias anathematis collateratione colligavit. b translate i. q. traditorÜberlieferer: MLWEpist. Worm. I 34 p. 64,9 quoniam iuvenis deliquit et non prudentia roboratus, et humanum erat, ut ait antiquitatis -rdelator, talibus veniam tribui (v. notam MLWed.). Antony
4021 Zeichen · 229 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 15.–20. Jh.
    Neuhochdeutsch
    DELATORm.

    Grimm Neubearbeitung (1965–)

    DELATOR m. lehnwort aus lat. delator m. denunziant: 1661 wo die delatorn fürchten müssen, daß dem legato deswegen zugesc…

  2. Latein
    delatorm.

    Mittellateinisches Wb.

    delator , -oris m. script. : dil-: l. 51. 59. p. 241, 1 . adde Leg. Wisig. 7,1,3 (var. l. ) . 7,1,4 (var. l. ) . -ad(or)…

Verweisungsnetz

3 Knoten, 1 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Kompositum 1 Sackgasse 2

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit delator

4 Bildungen · 4 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

delator‑ als Erstglied (4 von 4)

Delatoren

Herder

delat·oren

Delatoren , lat., Ueberbringer, Angeber, Ankläger von Staatsverbrechen, politische Denuncianten. Nachdem Tiberius das republik. Majestätsges…

DELATORENUNWESEN

DWB2

delatoren·unwesen

DELATORENUNWESEN n. zuss. mit delator m. denunziantenunwesen: 1909 delatorenunwesen der schlimmsten perioden der römischen kaiserzeit Nestle…

delatorius

MLW

delator·ius

delatorius , -a, -um . denuntians, calumniosus — denunzierend, verleumderisch : Epist. Ratisb. 6 p. 286,3 prurientes aures -is delatoriis ad…