decachordum

decachordum -i n. et decachordus -i m. 1. zehnsaitiges Instrument 2. zehntöniger Tonbereich 3. Bezeichnung für einen zehn Tonstufen umfassenden Gesang — 1. instrument with ten strings 2. tonal range of ten notes 3. term that designates a song which encompasses ten notes 1 zehnsaitiges Instrument — instrument with ten strings a im eigentlichen Sinne — in the litteral meaning [s.VI] LmLCassiod. inst. 2, 5, 3: In ipsa quoque religione valde []permixta est (sc. musica), ut sunt decalogi decacordus, tinnitus cytharae. [s.XI-XII] LmLIoh. Cott. mus. 7, 4: sicut decachordum a decem chordis et octochordum ab octo, sic monochordum ab una chorda est appellatum (inde LmLHier. Mor. 13 p. 58, 9. LmLConr. Zab. tract. AG 4). LmLIoh. Cott. mus. 17, 11: Sed et psalmista, artis huius haud ignarus, in decachordo, quod est musicum instrumentum, laudes domino cecinit. [s.XIII] LmLIoh. Aegid. 9, 7. [s.XV] LmLTrad. Holl. I p. 166. b in Übertragung auf ein Tonsystem (oder Teilsystem) — by anology for a tonal system (or a segment of a system) [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 1, 20, 141: sic invenies notatam in sequentibus figuris, s. endecacordo et decacordo (cf. Boeth. mus. 1, 20 p. 210). al. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 5, 4, 25: Ideo in decachordo tria sunt tetrachorda, quae omnia sunt coniuncta ... Unde in decachordo tertium tetrachordum vocatur synemmenon, quod vocatur diezeugmenon in endecachordo ... Hoc est decachordum, in quo David Domino psallebat in psalterio vel cithara. al. LmLAnon. Ellsworth 3 p. 210, 1: decacordum Estieus Coloinus compilavit (cf. Boeth. mus. 1, 20 p. 208, 29). [s.XV] LmLFr. Gafur. extr. 3, 5, tit.: De additione decime corde, que constituit decacordum. al. LmLSzydlov. 9 p. 41: Que omnia clarissime patent in hac figura decacordi. 2 zehntöniger Tonbereich (als charakteristischer Ambitus einer Kirchentonart) — tonal range of ten notes (as the characteristic ambitus of a mode) [s.X-XI] LmLPs.-Odo mus. p. 272a: Invenimus autem raro, et in prolixioribus cantibus, decem voces, quod Davidici psalterii auctoritate defenditur ... Neque enim hoc absque numeri ratione et auctoritate agitur: cum decem chordae tribus diatessaron continuis decorentur, excepto cum diatessaron a tertia voce fiunt, in quibus tertia diatessaron regulariter non invenitur, unum huiusmodi decachordum tam superfluitate quam irrationabilitate iudicatur incongruum. LmLPs.-Odo dial. p. 259a: Quidam autem decachordum volunt facere, adiiciuntque vocem unam, secundam ⋅B⋅, sed non est in usu, ut ad eam primus deponatur modus (inde LmLIac. Leod. spec. 6, 43, 9). LmLPs.-Odo dial. p. 263a: Invenitur praeterea, cum octavus (sc. modus) ad quartam ⋅D⋅ descendens decimam tertiam ⋅f⋅ ... appetat, ac si decachordum regulare tanta praesumptione, licet raro, restituat (ad loc.: LmLIac. Leod. spec. 6, 50, 9: Regulare decachordum dicitur illud, quod praecise ter diatessaron continet). LmLPs.-Odo dial. p. 259a-263b (inde LmLTrad. Garl. plan. V 243-266). LmLQuaest. mus. 1, 19 p. 46: Modulus lateralis prothi, id est secundi toni, ⋅Γ⋅A⋅B⋅C⋅D⋅E⋅F⋅G⋅a⋅b⋅, habetque decacordum, in quo ter repperitur diatessaron. al. LmLTheog. Mett. 39, 1 (p. 195a): Cum igitur unusquisque troporum ad regularem cursum in superioribus suis vocem unam accipiat, primus, secundus, tertius et octavus inveniuntur aliquando assumere duas et facere decachordum. LmLTheog. Mett. 39, 1 - 42, 3 (p. 195a-196a). [s.XII] LmLGuido Aug. 553: perfecti vero (sc. cantus) sunt soli non excedentes decacordum. LmLTon. Gratianop. p. 32. [s.XIII] LmLTrad. Garl. plan. V 262: Omnes itaque autentici toni ad octavam vel nonam a suo finali regulariter ascendunt, ad decimam vero tardiunt (pro traditione?) propter decacordum Davitici psalterii (cf. Ps.-Odo dial. p. 257a). al. LmLWalt. Odingt. 5, 8, 12: Verum aliquando authenti ascendunt ad decimam vocem, ut sit decachordum. [s.XIV] LmLIac. Leod. comp. 2, 8, 14. LmLIac. Leod. spec. 6, 45, 10: quilibet tonus proprii decachordi spatio gloriatur. al. [s.XV] LmLIac. Theat. 16: si quintam (sc. lineam) propter decacordum exposcat cantus. LmLAnon. Carthus. nat. 5, 47: Sed volubilitas gratiosa, id est licentialiter permissa, decacordum vel undecacordum comprehendit. LmLGuill. Pod. 4, 10: Possunt autem (sc. primus et secundus modus) preterea []tonum superius et inferius assumere, sicut dictum est, ut decachordum efficere valeant. al. 3 Bezeichnung für einen zehn Tonstufen umfassenden Gesang — term that designates a song which encompasses ten notes [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. 2, 27 p. 294, 16: auctores musice post datas symphonias ad exemplum symphoniarum composuerunt cantus ... Tertia symphonia est diapason, que octo cordis constat; eius cantus ogdoacordum vocatur. Cui si additur una vox, eneacordum; si due, decacordum vocatur. LmLIoh. Cicon. mus. 4, 1 p. 366, 1: Igitur prima accidens (sc. cantuum) nomen est, in duodecim nominibus divisum, id est tetracordum, pentacordum ... decacordum eqs. al.