contentio

contentio (-cio), -onis f. MLWscript.: -emt-: p. 1699, 10. -empt-: MLWl. 6. p. 1700,36. adde MLWChart. Tirol. 552 p. 33,4. contio: MLWl. 55. MLWdef. diversorum generum -is: MLWAlbert. M. summ. theol. II 20,127. I proprie MLWi. q. (nervorum) contractio prava, rigor — (Muskel-)Verspannung, Starre: MLWAurelius 12 p. 707,23 synanchici habent gracilitatem cervicis 〈et〉 -emcontentionem (-mptionemcontemptionem MLWcod.), ut intus non possint flectere cervicem (cf. Cael. Aur. acut. 3,2,9). II translate: A de nisu vel intentione animi MLWi. q. cura, studium — Sorge, Bemühung (um): Leg. Wisig. 1,1,1 salutare daturi in legum -mtionecontemtione preconium ... antiquorum istudiis novos artus aptamus. 1,1,4. B de certatione: 1 gener.: a pugna, rixa, iurgium — Kampf, Streit, Zwist: Lex Alam. 33 ille ..., per cuius voce vel opere haec -ocontentio (antea: pugna) orta fuerit. Capit. reg. Franc. 123,4 ut nullus presbyter ... aut -escontentiones ... audiat aut intersit. Agob. 3,6 MLWl. 137 rixis et -buscontentionibus cognoscuntur discipuli diaboli. Dipl. Otton. I. 175 precipimus ... solitas ministrorum -escontentiones ... removendas. Chart. Bund. 280 p. 208,16 in domo, ubi -escontentiones, irę, rixę ... locum invenire possunt. Herm. Carinth. essent. 2 p. 206,11 est ... -ocontentio de cupro inter Martem et Venerem. MLWal. b altercatio, disputatio, disceptatio, dissensio — Wortstreit, Diskussion, Debatte, Meinungsverschiedenheit: α in univ.: Willib. Bonif. 5 p. 25,9 spiritalis inter eos orta est -ocontentio. MLWRhythm. 83^tit. versum de -econtentione zabuli cum averno. Cand. Fuld. Eigil. I 5 p. 224,42 necessariam suggestionem dicet esse -emcontentionem abbas doctus. Carm. var. III 46,49 his modo se vinclis -ocontentio stringat inanis. Berth. (?) annal. MLWa. 1076 p. 285,9 qui (contentiosi) non veritati, set -buscontentionibus conati sunt deservire. Bernold. Const. libell. III 24 p. 88,40 potius veritati quam ... -icontentioni operam dare. Albert. M. epist. Dion. 7 p. 501,31 Dionysius rescribit ... excusando se a -econtentione sibi imposita. MLWal. v. et p. 1697,40. MLWproverb.: Epist. Ratisb. 22 p. 349,6 nemo -emcontentionem de lana caprina moveat (cf. Hor. epist. 1,18,15). β quaestio disputata — Streitfrage: Conc. Karol. A 25 p. 221,19 prolatas a nobis (sc. Felice episcopo) sententias de supradicta -econtentione, hoc est de adoptione carnis MLWeqs. γ zelus iniquus, pertinacia — parteiischer Eifer, Streitlust: Leg. Wisig. 10,1,18 sepe -iscontentionis acie inprobos vidimus sinceram intellegentiam desecare. Albert. M. MLWmetaph. 4,3,7^capit. qui ista non persuasi, sed ex -econtentione dicunt. MLWal. v. et p. 1348,60. c agon, aemulatio — Wettstreit, Rivalität: Hraban. carm. 39,78,3 in quo (die) cessat mulierum amor ac desiderium hominumque -ocontentio. Maneg. MLWc. Wolf. praef. p. 39,6 trahere cępimus -iscontentionis funem (Rud. Trud. gest. 6,21. 7,6. MLWal.; cf. Hier. MLWadv. Pelag. 2,4). 2 publ. MLWi. q. controversia, conflictus — (öffentliche) Auseinandersetzung, Konflikt: a in univ.: Conc. Merov. p. 139,34 si quid inter fratres, id est coepiscopos ..., -iscontentionis ortum fuerit. Agob. 6,68 de causis Iudęorum non esset ulla -ocontentio aut discordia, si ille (magister Iudaeorum) rationabiliter agere voluisset. Walahfr. exord. 8 p. 482,34 huius rei questio apud Grecos ... tantas -escontentiones excitavit, ut ... Constantinus imperator ... omnes imagines deposuerit. Adam gest. 1,51 Hogerus per -emcontentionem ordinatus est a Coloniensi archiepiscopo. Rom. Salern. annal. p. 223,20 propter quod (sc. Pisam expugnatam) inter apostolicum et imperatorem maxima -ocontentio (C recte ut MLWvid.; contio MLWed. ex A. B) est oborta. saepe. b c. colore quodam: α de rebellione, discidio factionum, bello civili: Agob. 2,9 MLWl. 1 quando erat publica -ocontentio de veritate religionis, ... illi fuerunt victores, qui occisi sunt. Annal. Fuld. Ratisb. MLWa. 894 p. 124,2 Ambrosius comes, auctor -iscontentionis contra regem. Wipo gest. 12 p. 33,22 grande malum factum est in Italia propter -escontentiones Papiensium. Adam gest. 1,22 Ludvicus imperator obiit, regnum in -econtentione remansit. MLWal. β de guerra, faida: Trad. Frising. 275 (a. 808) Atto ... donavit ei (Kyppo) pro aedificia, quae deleta fuerant in illa -econtentione, unum caballum MLWeqs. Annal. Fuld. II MLWa. 854 inter Horic ... et Gudurm ... orta -econtentione ... se mutua caede mactaverunt. Rud. Trud. gest. 9,8 molendinum ... ita erat perditum -econtentione fortium virorum, ut MLWeqs. Chart. Babenb. 166 p. 219,9 -ocontentio ... per arbitros ita decisa est, ut MLWeqs. Chart. Burgenl. I 390 p. 266,47 partes ... -cionescontenciones usque hodie ventilatas mutuo sedaverunt. MLWal. 3 iur. MLWi. q. lis iudicialis — Rechtsstreit: a in univ.: Lex Baiuv. 15,6 rem in -econtentione positam non liceat donare nec vindere (sim. Lex Raet. Cur. 4,5. MLWal.). Capit. reg. Franc. 134,1 si quis cum altero de qualibet causa -emcontentionem habuerit, ... liceat ei ... testes ... opponere. Chart. Turic. 190 notitia -iscontentionis inter Turicinos clericos et Adilhelmum de proprietate. Chart. Babenb. 323 p. 163,7 cessit ... plebanus in Alaeht questioni et -icontentioni, quam habuit de exemptione monasterii (MLWsim. Chart. Raitenh. 220). persaepe. b c. colore quodam: α iudicium, actio (causae) — Gerichtsverhandlung, -verfahren: Leg. Wisig. 2,1,28 quidam (iudices) ... partes ... inter se nexibus ligant, ne iniuste datum iudicium quandoque iusta -econtentione resolvant. Trad. Frising. 299 pervenit haec -ocontentio in publico conventu episcoporum. Chart. Fuld. A 513 facta est -ocontentio Gozboldi et Hrabani abbatis coram imperatore. Otto Frising. gest. 2 capit. 54 p. 102,7 de -econtentione Coloniensis cleri coram principe. β certamen singulare apud iudicem — gerichtlicher Zweikampf: Lex Frision. 14,7 in hac ... -econtentione licet unicuique pro se campionem mercede conducere. Chart. Burgenl. I 480 p. 321,35 (a. 1265) iuxta -cionemcontencionem in duello coram ... palatino habitam. γ interpellatio — Einspruch: Leg. Wisig. 5,7,18 liberti religiosi non erunt ad hominum patrocinium reducendi -econtentione qualibet heredis. in formulis chartarum MLWi. q. impugnatio, contradictio — Anfechtung, Widerspruch: Chart. Rhen. MLWmed. I 19 p. 24,18 (a. 765) absque ulla marricione vel -econtentione (Chart. Salem. 30 p. 48,13). Form. Augiens. B 7 sine alicuius praeiudicaria -econtentione (Trad. Weiss. 152. MLWal.). Chart. Bund. 442 ea, que ... statuuntur, ... debent ..., ne sedata litigia ... in recidive -iscontentionis scrupulum redigantur, scriptis ... muniri (sim. 684. Chart. Babenb. 336. MLWal.). δ causa — Streitfall: Lex Baiuv. 16,11 capit. p. 250,3 de mancipium extra terminum conprehenso et de aliis -buscontentionibus. 4 eccl.: a haeresis — Häresie: MLWVita Sev. Col. 3 p. 57^C Ariana ... tunc -ocontentio grassabatur. Maneg. ad Gebeh. 6 p. 321,10 quibus (testimoniis sacrae scripturae) depravato sensu eorum ad perversitatem -cioniscontencionis tue ... abuteris. b schisma — Schisma: MLWWenr. epist. 2 p. 287,16 ut non sit episcopatus, non monasterium ..., ad quod non -ocontentio (-mptiocontemptio 2) et quaedam totius religionis incertitudo pervenerit (inde Maneg. ad Gebeh. 15 p. 338,1. MLWal.). Liber de unit. MLWeccl. 2,6 p. 217,35 Clemens papa ... videtur his, qui sunt ex -econtentione ..., culpabilis esse. MLWal. c discordia — Zwietracht: Ruotg. Brun. 38 p. 40,17 per zelum et -emcontentionem, unde fieri solet inconstantia et omne opus pravum. Hildeg. vit. mer. 2,87 -ocontentio ... inquietum malum est nec concordiam amat. MLWal. 5 rhet.: a irritatio — Provozierung: Albert. M. elench. 1,7,1 p. 650^b,31 est tertium documentum et -ocontentio (p. 174^a,20 ὀργὴ καὶ φιλονεικία, hoc est, quod contentiosis verbis ... respondens ad iram provocetur MLWeqs. b contrarium, ἀντίθετον — Antithese: Onulf. MLWrhet. I 5 oratoria -ciocontencio, quae dum ex rebus contrariis orationem expolire convincitur, exornationis una species esse contenditur. Epist. Hann. 105 p. 175,26 nervosis -buscontentionibus tam verborum quam sententiarum. MLWal. c gramm. de collisione syllabarum MLWi. q. inconcinnitas — Unvereinbarkeit: v. p. 859,28. III meton. MLWi. q. res contentiosa, terra, de qua lis est — Streitsache, strittiges Land: Lex Alam. 81 p. 145,16 partes girent ipsam -emcontentionem (-mpcionemcontempcionem A1; terram contentiosam A2). p. 146,16 qualis ... vicerit, ipse possedeat illa -econtentione (illam -emcontentionem MLWvar. l.). Trad. Frising. 277 Atto ... et defensores illius dimiserunt ipsam -emcontentionem inter manus ... Isancrimi. Poiss