1.
conceptio (-cio), -onis
f. (?m.: MLW
l. 63) MLW
script.: -cip-concepcip-: MLWComput. cod. Bern. 3. -cęp-concepcęp-: MLWTrotula 11 p. 12,9. I
proprie: A
de actu generationis MLW
i. q. conceptus, praegnatio —
Empfängnis: 1
strictius: a
de anim.: α
gener.: MLWWalth. Spir. Christoph. II 4,220 nati. MLWChart. Fuld. B 271 contradimus ... terram -isconceptionis nostrę
(v. notam MLW
ed.). MLWLamb. Leod. Matth. I 2225 ut, cum plena voluptatis fuerit -oconceptio, partus plenus tristicia ... sequatur. MLWAlbert.
M. Iob 3,1 p. 54,31 (ed.
M. Weiss. 1904) maledicitur ... nox -isconceptionis in utero. MLW
al. in imag.: MLWAldh. virg. I 2 gratiae filias ex ... ecclesiasticae -isconceptionis utero spiritalis verbi semine progenitas. β
natur. et medic.: MLWTrotula 11 p. 10,40 -oconceptio impeditur tam vitio viri quam mulieris (
cf. MLWTract. de aegr. cur. p. 342,3 fetus -oconceptio si impediatur MLW
eqs. MLWWilh. Cong. chirurg. 1566 propter ... impedimentum -isconceptionis). MLWHildeg. caus. 5 p. 242,22 de -isconceptionis diversitate. MLWAlbert.
M. veget. 5,4 ministrat matrix sanguinem menstruum in -econceptione et formatione animalium. MLWanimal. 5,75 tempora ... -isconceptionis et ovationis. 9,53 quando secunda impraegnatio et -oconceptio seminis est valde parum ante partum. MLWAlbert.
M.(?) animal. quaest. 9,11/15 p. 208,60 eius
(orificii matricis) clausio signum est -isconceptionis.
saepe. γ
eccl. et theol.: MLWAmadeus Laus. hom. 3 MLWl. 90 (ed. J. Deshusses. 1960; MLWs. XII.MLW
med.) quando tota trinitas -emconceptionem et humanationem illius
(Christi) operata est. MLWAlbert.
M. incarn. 17 p. 187,27 quaeritur de -econceptione. 19 p. 189,72 ad miraculum incarnationis vel -isconceptionis. 20 p. 191,6 in Christo in -econceptione oportuit statim formatum esse corpus. MLWsent. 3,3
capit. de Christi -econceptione. MLW
al. v. et p. 1183,72. de diebus festis: MLWLeg. Wisig. 12,3,6 festum ... Marie, quo ... -oconceptio (concaelebratio, celebratio MLW
var. l.) eiusdem genitricis Domini celebratur (
item de adnuntiatione: MLWOrdo Rom. 15,2 canire de -cioneconcepcione sanctae Mariae. MLWCatal. biblioth. Ruf 63 p. 187,27 ystoria de -econceptione secundum musicam). MLWHugeb. Wynneb. 13 p. 115,40 dies -econceptione Iohannis baptistae. MLWNecrol. III p. 332,31 festum -isconceptionis ... Marie
(cf. MLW
l. 67). b
per similitudinem de rebus (usu alch.): MLWAnon. tab. p. 177,15 haec -oconceptio et desponsatio fit in putrefactione in fundo vasis. MLWRosin. ad Sarr. 1 p. 281,15 dicitur -oconceptio, cum masculus agit in foeminam. MLW
al. 2
latius MLW
i. q. formatio fetus, fetura —
Embryonalentwicklung: MLWAlbert.
M. sent. 4,6,9 p. 135
b,15 tempus ... -isconceptionis est tempus tractus carnis pueri a carne parentum (p. 137
a,39 licet embryo per totum t. -isconceptionis trahat nutrimentum a matre corrupta MLW
eqs.). B
meton.: 1
gener. MLW
i. q. proles —
Nachkommenschaft: MLWChart. Sangall. A 87 (a. 779) eorum -cioconcepcio, qui post eos venturus est, ipsum censum solvant. 2
eccl. MLW
i. q. dies festus conceptūs —
Fest der Empfängnis: Kalend. Fab. (MLWZSchweizKirchGesch. 55. 1961. p. 33,9; MLWs. XII.) xxiv.
Septembris -oconceptio Iohannis baptistae. MLWTrad. Teg. 350
a ut ... in -econceptione sanctę ... Marię
(‘
Mariä Empfängnis’
) ... fratribus caritas ... persolvatur. II
translate: A
gener. MLW
i. q. propositum, consilium —
Absicht, Plan(ung): MLWHeiric. Germ. II 2,5 p. 402,19 locus ... ultro se ... ingentis fabricae -busconceptionibus ingerebat (
cf. 2,4
capit.). MLWSalimb. chron. p. 106,12 -esconceptiones vindicte generabantur in cordibus ministrorum. B
philos.: 1
actio (sensibus et mente) percipiendi, cognitio, comprehensio —
das (sinnlich-geistige) Erfassen, Begreifen, Auffassung: a
praevalente sensu apprehensionis: MLWAlbert.
M. incarn. 48 p. 223,82 causa ... doloris non est passio tantum ..., sed -oconceptio passionis. MLWsumm. creat. I 4,69,3,3,2 p. 712
b,12 sunt ... duo actus in inferiori parte rationis, scilicet -oconceptio et delectatio. MLWanimal. 12,102
animalia terrestrem multum habentia sanguinem ... hebetiora sunt in -busconceptionibus et operationibus animae. MLW
ibid. MLW
al. b
praevalente sensu cogitationis: α
in univ. MLW
i. q. cogitatus, intellectus, notio —
Gedanke, Vorstellung, Begriff: MLWPs. Boeth. geom. 73 (ed.
M. Folkerts. 1970) communes ... animi -esconceptiones sunt, quae a Graecis cenas ethnias (MLW
i. κοινὰς ἐννοιας) vocantur (MLWAlbert.
M. metaph. 1,3,14 p. 44,47 [ed. B. Geyer. 1960] quod communis MLWa. -oconceptio est et quod quisque probat auditum. MLW
al. v. et vol. I. p. 1295,54). MLWAlbert.
M. summ. creat. II 1,59,2 p. 514
b,20 erit haec -oconceptio adepta ex sensu et syllogismo. MLWdiv.
nom. 4,5 p. 116,57 (ed. P. Simon. 1972) entitas rei dicitur, secundum quod in se consideratur res per eam esse habens, prout est prima -oconceptio intellectus (MLWanim. 3,1,3 p. 169,9 [ed. C. Stroick. 1968] MLWi. -esconceptiones ... non sunt similes imaginibus ... phantasiae, ideo, quando vestit concepta imaginibus ..., plerumque generat deceptionem). MLW
ibid. MLW
al. adde: MLWGunzo epist. 9 p. 38,13 qui in pronuntiatione unius casus animi -esconceptiones deprehendendas putavit. β
sententia, opinio —
Ansicht, Meinung: MLWAlbert.
M. eth. 7,1,2 p. 468
b,3 aliqua ... opinio sive -oconceptio mentis (
cf. p. 1146a,
16 δόξη) est, in qua pravum est permanere. 9,2,4 p. 576
a,22 si de coelestium quantitatibus ... sic consentiant, quod unam communem habeant -emconceptionem MLW
eqs. MLWmetaph.1,2,3 p. 20,50 (ed. B. Geyer. 1960) cum ... ‘tales ... -esconceptiones (
p. 982a,
20 ὑπολήψεις) habeamus’ de sapiente et sapientia MLW
eqs. p. 20,57. MLW
ibid. MLW
al. γ
(con)scientia —
Bewußtsein, Wissen: MLWAlbert.
M. incarn. 37 p. 208,60 cum ... in ipsa
(ratione Christi superiore) fuerit plena -oconceptio mortis et plena -oconceptio redemptionis. δ
actio spiritualis —
geistiger Vorgang: MLWWolbero cant. 3 p. 1223
D ex ... animo procedunt quasi quaedam quatuor -esconceptiones, quae omnem praecedunt actionem, videlicet cogitatio, intentio, voluntas, deliberatio. 2
coniunctio, conexio —
Verbindung, Verflechtung (cf. p. 1183,11sqq.): MLWAlbert.
M. metaph. 1,1,1 p. 2,18 (ed. B. Geyer. 1960) quae
(res divinae) sunt esse simplicis differentiae et passiones praeter -emconceptionem cum continuo et tempore. C
gramm. et rhet. MLW
i. q. syllepsis —
das Zusammennehmen, -fassen: MLWConr. Mur. summ. p. 76,16 (ed. W. Kronbichler. 1968) que
(regula grammaticorum) loquitur de -econceptione generum, numerorum et personarum (
remissius: p. 120,20 quod hic dicitur de masculino, illud etiam per quandam g. -emconceptionem intelligi debet de sexu femineo). D
iur. MLW
i. q. susceptio —
Übernahme: MLWTrad. Frising. 1389
a (a. 1022/23) presul ... duas hobas ... a quodam nobili viro per -emconceptionem sibi acquisitas ... donavit.
Pape