conservatio

conservatio (-cio), -onis f. I servatio, sustentatio, tutatio — (Be-)Wahrung, Erhaltung, Schutz: A gener.: 1 spectat ad homines (aves: l. 47) eorumque vitam: a strictius: α in univ.: MLWChart. archiep. Magd. 289 (a. 1157) nisi vitae suae -emconservationem omnimodis postponere vellet episcopus. MLWAlbert. M. sent. 2,19,5 p. 337^b,32 -oconservatio a violenta morte est prohibitio extrinsecus laedentium MLWeqs. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 4 p. 66,20 matres tunc diutius expectant pro -econservatione filiorum. β venia — Verschonung: MLWVisio Godesc. A 26,12 (ed. E. Assmann. 1979) qui ad presens -iconservationi eius (pueri homicidae) operam inpenderent. γ victus — Unterhalt: MLWChart. Aquens. 179 (ed. E. Meuthen. 1972; dipl. Frid. II.) -iconservationi vestre intendere cupientes ... indulgemus, quatinus MLWeqs. MLWChart. Wirt. VII 2060 pro -econservatione domine Willebirgis. MLWChart. Babenb. 232,72 (spur.) quod iudex posterior pro -cioneconservacione captivorum ... a quolibet duodecim denarios recipiat. b latius MLWi. q. cura, tutela — Fürsorge, Obhut: MLWChron. Reinh. MLWa. 1226 p. 607,6 data fuit hec domicella ad custodiam et -cionemconservacionem duci Austrie. MLWHelw. denar. p. 87,14 -oconservatio usque ad annos discretionis. p. 89,31. 2 spectat ad res: a in univ.: MLWPontif. Rom.-Germ. 99,420 (Studi e Testi 227. 1963) omnes ... Dei misericordiam exorent ... pro -econservatione frugum. MLWTrotula 58^capit. pro -econservatione corporis humani ab aliquot infirmitatibus. MLWal. b tuitio — Instandhaltung: MLWConc. Merov. p. 124,23 nullus ... clericorum ... ancillam ... pro -econservatione rerum in domum suam stabilire praesumat. MLWChart. Babenb. 447 (a. 1248) pro -cioneconservacione castri Nuwenburc ... expensas facere. MLWChart. Burgenl.II 149 p. 103,23 pro reparacione et -cioneconservacione turrium. al. servatio puritatis, salubritatis — Reinhaltung: MLWConst. Melf. 3,48^tit. (ed. H. Conrad et MLWal. 1973) de -econservatione aeris. B philos. et theol.: 1 in univ.: MLWAlfan. premn. phys. 13,1 p. 87 memoria ... secundum Platonem ... -oconservatio (MLWPG 40,661^A σωτηρία) est sensibilitatis notitiae. MLWArno Reichersb. scut. p. 1504^B quoniam ista perfectio ac perfectionis -oconservatio non unius diei opus est. MLWAlbert. M. div. nom. 4,15 p. 124,21 (ed. P. Simon. 1972) quod subtracta -econservatione divina ab angelis ... non possent subsistere. MLWpol. 6,4^k p. 589^b,27 tales scripturae non valent ad -emconservationem democraticae politiae. MLWal. v. et p. 1226,1. 2 de statu (firmo), perpetuitate: MLWAlbert. M. sent. 1,37,1 p. 230^b,28 opus suum (sc. Dei), quod conservatur, non habebit -emconservationem nisi ab ipso MLWeqs. 2,19^capit. de hominis duratione et -econservatione quantum ad immortalitatem. MLWibid. MLWal. C publ., iur., canon.: 1 strictius: a in univ.: MLWLeg. Wisig. 5,1,2^tit. de -econservatione et redintegratione ecclesiastice rei. MLWCapit. reg. Franc. 281,5 de -econservatione earum rerum, quas MLWeqs. MLWOtto Frising. gest. 2,13 p. 116,7 Longobardi in ... rei publicae -econservatione ... Romanorum imitantur sollertiam (Const. III 47). MLWChart. Argent. I 467 p. 351,33 quarum (mensurarum) ad nostrum officium -oconservatio noscitur pertinere. MLWChart. Hohenloh. 392 p. 267,23 sanctimonialibus ... defensionibus et iurium -cionibusconservacionibus ... adesse ... tenemur. MLWal. b defensio — Verteidigung: MLWChart. Tirol. 1131 p. 172,43 (a. 1241) pro patrie liberatione et fidei catholice -econservatione. MLWAnnal. Mell. Sancr. II MLWa. 1237 Styrienses ... Austriam intraverunt cum exercitu ad -emconservationem terre. MLWChart. Burgenl. I 290 p. 206,6 que (servitia) ... regno nostro ... impenderunt comites ... in -econservatione castri Strigoniensis (II 9. 149 p. 102,39. MLWal.). 382 p. 261,19 in -cioneconservacione confiniorum nostrorum (428 p. 291,15. MLWal.). 425 p. 288,48 in -cioneconservacione dicte turris contra insultus Teotonicorum. MLWal. 2 latius: a obtemperatio, observantia — Einhaltung: MLWCapit. reg. Franc. 161 p. 324,18 quale (iuramentum) dominus Eugenius papa ... pro -econservatione omnium factum habet. MLWc. sensu confirmationis: MLWChart. Tirol. 1102 p. 146,1 (a. 1239) ad -emconservationem istius venditionis et cautelam MLWeqs. MLWChart. Wirt. IV 1158 huius facti. MLWal. v. et p. 416,21. b retentio — Beibehaltung: MLWChart. Westph. VII 86 (a. 1212) iurati ... sub datione fidei et -econservatione christianitatis requisiti dixerunt MLWeqs. D natur. et medic.: 1 in univ.: MLWUrso gloss. 15 p. 39,18 cum vere temperata ad -emconservationem dentur vere temperatis corporibus. MLWAlbert. M. aet. 1,4 p. 311^a,23 quarum (operationum) una est -oconservatio substantiae in natura MLWeqs. MLWanimal. quaest. 1,6 p. 84,20 duplex est indigentia animalium, scilicet completionis et -isconservationis. MLWal. 2 actio firmandi, diuturnum reddendi — das Haltbarmachen, ‘Konservierung’ (c. sensu durabilitatis: MLWl. 43): MLWMatth. Platear. gloss. p. 366^C quarta causa compositionis medicinarum -oconservatio. p. 368^B apponitur balsamum ... ad -emconservationem MLWeqs. p. 370^G inserenda est terebinthina ad maiorem -emconservationem. MLWibid. MLWal. II asservatio, collocatio — Verwahrung, Aufbewahrung, Unterbringung: A gener.: 1 strictius: MLWLeg. Wisig. 4,5,6 p. 205,6 quicquid ... de scripturis ecclesie ... apud se -isconservationis causa habere se novit episcopus. MLWChart. Rhen. inf. I 433 p. 303,3 (a. 1169) fragmenta edificiorum ... in suam faciet deferri -emconservationem burggravius. MLWAlbert. M. veget. 2,122 apes ex ipso (croceo) ... componunt casas ad mellis -emconservationem. MLWChron. Worm. p. 191,1 domuncula ad -emconservationem ballistarum civitatis. 2 latius i. q. memoria — (An-)Gedenken: MLWChart. Rhen. inf. I 364 (a. 1148) universis ecclesię fidelibus ... subiectę rei cognitionem et -emconservationem. B philos. MLWi. q. actio (memoria) tenendi, recordatio — das Festhalten (im Gedächtnis), Erinnerung: MLWAlbert. M. summ. creat. II 1,40,1 p. 345^a,14sq. quod memoria nihil aliud est quam -oconservatio continua et reminiscentia -oconservatio intercisa. MLWmem. 1,1 p. 99^a,11 -oconservatio et memoria in posteriori parte cerebri sunt. C publ. et iur. MLWi. q. actio (sibi) detinendi, possessio — das (in Besitz) Behalten, Besitzen: MLWChart. Lub. I 199 p. 184,16 (a. 1253) quicumque de rebus sic ablatis in emptione, permutatione vel -econservatione aliquid participare presumpserit. MLWChart. Raitenh. 305 p. 246,40 pro perpetua -cioneconservacione monasterii. D medic. MLWi. q. actio stabiliendi, fulciendi — das Feststellen, Stützen: MLWBrunus Long. chirurg. 1,18 p. 115^E secunda curatio ossium est per ligaturam -oconservatio. MLWTheod. Cerv. chirurg. 1,4 p. 136^B tertia intentio est -oconservatio, quare ... artificiose ligetur vulnus. Meile/Dinter