concordantia -ae
f. I. regelhafte (harmonische) Beziehung (der Töne zueinander) II. konsonanter Zusammenklang, Konsonanz III. Intervall IV. Einstimmung (von Orgelpfeifen) —
I. regulated (harmonious) relation (of pitches to one another) II. consonant simultaneous sonority, consonance III. interval IV. setting the tuning (of organ pipes) I
regelhafte (harmonische) Beziehung (der Töne zueinander) —
regulated (harmonious) relation (of pitches to one another) [s.VII] LmLIsid. etym. 3, 20, 2: Harmonica est modulatio vocis et concordantia plurimorum sonorum vel coaptatio (
inde LmLGloss. Boeth. mus. 1, 15, 11. LmLVocab. mus. p. 406. LmLLambertus p. 252. LmLHier. Mor. 4 p. 17, 4.
cf. Aurelian. 5, 3: concordia).
[s.XIII] LmLAnon. Emmeram. 5 p. 270, 19: discantus est aliquorum cantuum diversorum concordantia secundum modum et aequipollentiam sui aequipollentis (
inde LmLAnon. Couss. IV p. 74, 3.
cf. Ioh. Garl. mens. 11, 3). LmLTrad. Garl. plan. I 13: Alia
(sc. musica) est instrumentalis, quae versatur circa instrumenta armonice concordantie. LmLTrad. Garl. plan. I 18: concordancia monochordi procedit secundum tria genera melorum (
sim. LmLTrad. Garl. plan. II 33. LmLTrad. Garl. plan. III 17. LmLTrad. Garl. plan. III 29. LmLTrad. Garl. plan. IV 3).
al. LmLTrad. Garl. plan. III 10. LmLAnon. Couss. IV p. 74, 8: Cantus vel tenor est primus cantus primo procreatus vel factus. Discantus est secundo procreatus vel factus supra tenorem concordatus. Concordantia illorum sic consideratur.
eqs. al. [s.XV] LmLTrad. Holl. II 78 p. 12 (p. 420a): consonancia est vocum debita concordancia (
sim. LmLLad. Zalk. A 30). LmLLad. Zalk. A 8.
al. LmLContr. Inprimis 1, 1: contrapuntus simplex est concordantia, in qua puntus ponitur contra puntum. II
konsonanter Zusammenklang, Konsonanz —
consonant simultaneous sonority, consonance [syn.: consonantia, concrepantia, euphonia, symphonia, species; opp.: discordantia] A
Definition [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 9, 3: Concordantia dicitur esse, quando duae voces iunguntur in eodem tempore, ita quod una vox potest compati cum alia secundum auditum (
sim. LmLLambertus p. 260a. LmLAnon. Emmeram. 4 p. 258, 16. LmLFranco Col. 11, 3. LmLTrad. Holl. VI 17, 2). LmLTrad. Garl. plan. I 17: Concordantia enim est acuti soni gravisque mixtura suaviter uniformiterque auribus accidens
(sim. LmLIoh. Tinct. diff. 3. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 2.
cf. Boeth. mus. 1, 8 p. 195, 6: Consonantia est ...).
[s.XIV] LmLHeinr. Eger 4 p. 42: Est enim concordantia duorum vel plurium sonorum simul prolatorum harmonia auditui complacens; quanto autem plus se compatiuntur secundum auditum, tanto meliorem faciunt concordantiam.
[s.XV] LmLNicol. Cap. p. 310: concordantia est idem quod consonantia. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 1, 5. B
Gebrauch —
usage 1
generell —
general[] [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 9, 2: Consonantiarum quaedam dicuntur concordantiae, quaedam discordantiae (
inde LmLAnon. Emmeram. 4 p. 258, 15).
al. LmLLambertus p. 260a.
al. LmLTrad. Lamb. 3, 14, 2. LmLAnon. Emmeram. 4 p. 258, 23: discordantiae quasi infinitae sunt, tamen in unicordo pro concordantiis seu convenientiis reputantur, in diversicordo quidem positae propter levem transitum permittuntur, vel ad hoc, ut concordantia tam sussequens quam praecedens melodior ac dulcior ratione oppositi videatur. LmLAnon. Emmeram. 4 p. 260, 30: sex sunt consonantiae vel concordantiae. LmLAnon. Emmeram. 4 p. 266, 17: supradictae concordantiae possunt multiplicari in infinitum eo, quod quicquid cum dyapason concordat, cum suis partibus inferioribus dicitur convenire.
al. LmLFranco Col. 11, 20: omnis imperfecta discordantia immediate ante concordantiam bene concordat (
inde LmLQuat. princ. 4, 2, 13). LmLFranco Col. 11, 32: utendum est semper concordantiis in principio perfectionis (
sim. LmLPs.-Franco comp. 3, 3.
inde LmLIac. Leod. cons. 91. LmLQuat. princ. 4, 2, 20. LmLQuat. princ. 4, 2, 42). LmLFranco Col. 14, 5: quicquid est longum, indiget concordantia respectu tenoris; sed si in discordantia venerit, tenor taceat vel se in concordantiam fingat (
inde LmLQuat. princ. 4, 2, 49).
al. LmLPs.-Franco comp. 3, 2. LmLTrad. Garl. plan. IV 108: Nam facere diapente a mi in fa non est bona concordantia (
sim. LmLTrad. Franc. I p. 28). LmLTrad. Franc. III 3, 12: quandocumque due semibreves pro recta brevi inveniuntur ... in diversis tonis ..., secundum maiorem concordantiam debet prima vel secunda semibrevis maior pronuntiari. LmLAnon. Couss. IV p. 73, 7: secundum sex concordantias armonicas. LmLAnon. Couss. IV p. 79, 5: Et si paenultima fuerit tonus in duplo supra tenorem ut in organo puro, optime erit concordans, quamvis tonus non sit concordantia. LmLAnon. Couss. IV p. 87, 3: omnis punctus trium primus longus, si fuerit in concordantia; si non, non.
eqs. al. LmLMens. Notularum p. 83.
[s.XIV] LmLTrad. Phil. I
f. 61vD, 2: hec species sive concordantie discantus possent esse infinite per additionem unius ad alteram.
al. LmLIoh. Mur. spec. 1, 26. LmLIac. Leod. cons. 22: semitonium per se sumptum concordantiam pravam habeat.
al. LmLInterv. Sunt autem p. 25. LmLIac. Leod. spec. 2, 6, 13: Ad iudicandum tamen et discernendum inter concordantias, quae bona et quae melior, multum facit auditus, et maxime, si est bene dispositus et in musicae scientia sufficienter instructus. LmLIac. Leod. spec. 2, 32, 1: convenit ... cum his, quarum voces dulciter se faciunt apud auditum, quae appropriato nomine non modo consonantiae sed concordantiae dici possunt.
al. LmLIoh. Tork. disc. p. 136.
al. LmLIoh. Boen mus. 4, 51: In sincopationibus insuper videmus sepissime mediam vel partem maiorem ipsius note in discordantiis disponi, dumtamen prima pars note in concordantia situetur. LmLQuat. princ. 4, 2, 16: omnis consonancia, quamvis non sit concordancia, tamen dicitur imperfecta discordancia, que quodammodo secundum auditum compati potest. Et omnis talis discordancia immediate ante concordanciam bene concordat, et specialiter diatesseron consonancia. LmLQuat. princ. 4, 2, 19: Ex predictis concordanciis alie oriuntur concordancie, que eiusdem sunt qualitatis eiusdemque similitudinis et pares in elevacionibus et depositionibus super diapason. LmLQuat. princ. 4, 2, 22: Quod discantandum est per proximas concordancias. LmLQuat. princ. 4, 2, 43: Si discantus itaque discordat cum tenore, non discordet cum triplo, et econverso, ita quod semper habeatur concordancia aliqua ad graviorem vocem. LmLQuat. princ. 4, 2, 45: utendum est semper concordanciis in principio copularum. LmLQuat. princ. 4, 2, 47: In omnibus autem istis truncacionibus observanda est ... concordancia in vocibus rectis. LmLAnon. Michaelb. I p. 47. LmLGoscalc. 2, 2 p. 132, 17: quando aliquis de aliqua concordancia velit ad aliam consonanciam perfectam venire, debet cavere, ne
[]ultima nota prime concordancie sit in tali concordancia quali tendit.
al. LmLHeinr. Eger 4 p. 43.
al. LmLHenr. Zel. 2: septem sunt proportiones seu concordancie... Iste proportiones possunt dividi; et dividuntur in XIII, videlicet in sex concordanciis et in septem discordanciis
(cf. LmLCzagány, Henricus
p. 111). LmLCompil. Lond. p. 78: octo sunt concordantiae.
ibid. al. LmLAnon. Kellner p. 85.
[s.XV] LmLOrig. et eff. 5 (L), 6. LmLProsd. contr. 4, 4. LmLTact. Prima est 10: 5a regula, quod adminus semel debita concordancia in uno tactu tangatur.
al. LmLTact. Concordanciarum p. 167, 18.
al. LmLTact. Reperi 4.
al. LmLAnon. Mell. 2, 15. LmLTrad. Holl. V 2a, 19.
al. LmLTrad. Holl. VI 17, 10.
al. LmLConr. Zab. tract. TT 3.
al. LmLIoh. Tinct. eff. 13, 6. LmLIoh. Tinct. pr. 1, 5, 5. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 1, 6: in contrapuncto principaliter concordantiae praecipiuntur, discordantiae vero interdum permittuntur. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 3: Et quamvis ab auctoribus diversis concordantia nunc consonantia, nunc concrepantia, nunc euphonia, nunc symphonia, nunc species nominetur, quia tamen illud nomen istis multo communius est, eo praeuti omnino decrevi. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 23: omnis aequisonantia est concordantia, sed non e converso. LmLIoh. Tinct. contr. 2, 1, 9: errant multi nostrae aetatis cantores imperitissimi, quom discordantiam malam concordantiam vocent. LmLIoh. Tinct. contr. 2, 23, 3 - 2, 31, 3
passim.
al. LmLBart. Ram. 2, 1, 2 p. 71. LmLAnon. Tegerns. II 104. LmLBonav. Brix. 14, 69. LmLAdam Fuld. 4, pr. LmLFr. Gafur. pract. 3, 8.
al. LmLHerb. Tr. 2, 9 p. 58. LmLAnon. Tegerns. III p. 103. LmLOrg. Ambros. p. 5. LmLContr. Ad sc. comp. p. 94a.
al. LmLContr. Circa modum p. 28, 26.
al. LmLContr. Et primo I 18 p. 140 (p. 463b): contrapunctus debet capere proximas concordancias in quantum potest. LmLContr. Et primo II 43 p. 144 (p.465a): discantus non volt semper habere proximas concordancias, sed volt habere secundum melodiam verborum (
sim. LmLContr. Si enim 52 p. 146 (p. 465b)).
al. LmLContr. Inprimis 10, 9. LmLContr. Notandum est p. 46. LmLContr. Quicumque p. 92b. LmLContr. Quot sunt conc. p. 73b.
al. 2
speziell für einzelne Intervalle —
specifically for individual intervals a
Einklang —
unison [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 9, 12. LmLIoh. Garl. mens. 10, 2: Concordantiarum prima dicitur unisonus, quia procedit ab aequalitate, et ideo meliorem modum habet concordantiae.
al. LmLDisc. pos. vulg. p. 190, 24. LmLTrad. Lamb. 3, 15, 1. LmLAnon. Emmeram. 4 p. 260, 35.
al. LmLAnon. Couss. IV p. 85, 31.
al. [s.XIV] LmLPs.-Phil. lib. mus. p. 36b. LmLTrad. Phil. I
f. 61vG, 1. LmLIac. Leod. spec. 4, 35, 5. LmLQuat. princ. 4, 2, 17: Unisonum non esse consonanciam manifestum est, sed concordanciam, quia non omnis consonancia est concordancia, nec econtrario; unde nichil perfectius concordat duobus in unisono cantantibus.
al. LmLHenr. Zel. 2.
al. [s.XV] LmLAnon. Claudifor. 3, 1, 2. LmLIoh. Tinct. diff. 19. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 12. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 30. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 3, 7: quom unisonus, quem duae voces in eodem loco mixtae constituunt, nullam, ut sensu patet, discordiam pariat, concordantia sit necesse est, verumtamen unisonus propter eius modicam dulcedinem accuratissime est evitandus nisi per eum incipiatur vel gratia venustatis (
mss.; ed.: venustatus) aliqua fuga efficiatur (
mss.; ed.: efficatur) vel in perfectionem deveniatur.
al. LmLNicol. Burt. 2, 1, 8. LmLFr. Gafur. pract. 3, 2. LmLCompil. Salisb. 13. LmLContr. Circa modum p. 29, 10. LmLContr. Septem
s. conc. p. 141. b
Oktave —
octave [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 9, 12.
al. LmLDisc. pos. vulg. p. 190, 24. LmLLambertus p. 260b. LmLTrad. Lamb. 3, 15, 1. LmLAnon. Emmeram. 4 p. 260, 35.
al. LmLAnon. Couss. IV p. 50, 7.
al. [s.XIV] LmLPs.-Phil. lib. mus. p. 36b. LmLTrad. Phil. I
f. 61vG, 1.
[] LmLIoh. Mur. spec. 1, 51. LmLIac. Leod. spec. 6, 61, 9. LmLQuat. princ. 4, 2, 17.
al. LmLAnon. Michaelb. I p. 47.
al. LmLHenr. Zel. 2.
al. LmLCompil. Lond. p. 78.
[s.XV] LmLAnon. Claudifor. 3, 1, 2. LmLTact. Concordanciarum p. 168, 31.
al. LmLTact. Reperi 4.
al. LmLTrad. Holl. VI 17, 10. LmLIoh. Tinct. diff. 3.
al. LmLIoh. Tinct. pr. 1, 5, 5. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 4. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 12.
al. LmLNicol. Burt. 2, 1, 8. LmLFr. Gafur. pract. 3, 2. LmLCompil. Salisb. 13. LmLContr. Circa modum p. 28, 26.
al. LmLContr. Quicumque p. 92b. LmLContr. Septem
s. conc. p. 141. c
Quinte —
fifth [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 9, 12.
al. LmLDisc. pos. vulg. p. 190, 24. LmLLambertus p. 260b. LmLTrad. Lamb. 3, 15, 1. LmLAnon. Emmeram. 4 p. 260, 35.
al. LmLTrad. Franc. I p. 28. LmLAnon. Couss. IV p. 50, 7.
al. [s.XIV] LmLPs.-Phil. lib. mus. p. 36b. LmLTrad. Phil. I
f. 61vG, 1. LmLIoh. Mur. spec. 1, 63. LmLQuat. princ. 4, 2, 17.
al. LmLAnon. Michaelb. I p. 47: optima concordantia, quae dicitur dyapente.
al. LmLCompil. Ticin. p. 22. LmLHenr. Zel. 2.
al. LmLCompil. Lond. p. 78.
[s.XV] LmLTact. Concordanciarum p. 168, 31.
al. LmLTact. Reperi 4.
al. LmLTrad. Holl. II 42 p. 22 (p. 424a) (
sim. LmLLad. Zalk. A 63). LmLTrad. Holl. VI 17, 10. LmLConr. Zab. tract. TT 4. LmLIoh. Tinct. diff. 3.
al. LmLIoh. Tinct. pr. 1, 6, 30-31. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 4. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 12. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 6, 4: diapente ... concordantia melodiosissima tam notis mediis quam extremis iucundissime coaptabilis.
al. LmLNicol. Burt. 2, 1, 8. LmLFr. Gafur. pract. 3, 2. LmLCompil. Salisb. 13. LmLContr. Circa modum p. 28, 26.
al. LmLContr. Et primo II 39 p. 144 (p. 465a). LmLContr. Quicumque p. 92b. LmLContr. Septem
s. conc. p. 141. d
Quarte —
fourth [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 9, 12.
al. LmLLambertus p. 260b. LmLTrad. Lamb. 3, 15, 1. LmLAnon. Emmeram. 4 p. 260, 35.
al. LmLAnon. Couss. IV p. 50, 7.
al. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 2, 32, 1. LmLQuat. princ. 4, 2, 15: quamvis diatesseron sit una de principalibus consonanciis, non tamen propter hoc est concordancia nec per se concordat, sed superposita alteri consonancie, ut dictum est, reddit concordanciam.
al. LmLAnon. Michaelb. I p. 47.
[s.XV] LmLTact. Concordanciarum p. 168, 31.
al. LmLTact. Reperi 19.
al. LmLTrad. Holl. VI 17, 10. LmLIoh. Tinct. diff. 4.
al. LmLIoh. Tinct. pr. 1, 6, 36. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 4. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 12. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 5, 5: diatesseron ... apud veteres prima omnium concordantiarum ponatur; simpliciter tamen concordantia non est, immo per se emissa apud aures eruditas ... intolerabiliter discordat. Unde fit, ut a contrapuncto reiiciatur, nisi quando plures sunt super (
ed.: puber) librum cantantes.
al. e
Terz —
third α
generell —
general [s.XIV] LmLQuat. princ. 4, 2, 21.
al. LmLHenr. Zel. 2. LmLCompil. Lond. p. 78.
[s.XV] LmLTact. Concordanciarum p. 175, 5. LmLTact. Reperi 15. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 30. LmLNicol. Burt. 2, 1, 8. LmLFr. Gafur. pract. 3, 2.
al. LmLCompil. Salisb. 13. LmLContr. Circa modum p. 29, 10. LmLContr. Quicumque p. 92b. LmLContr. Septem
s. conc. p. 141. β
kleine Terz —
minor third [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 9, 12.
al. LmLTrad. Lamb. 3, 15, 1. LmLAnon. Emmeram. 4 p. 260, 35. LmLAnon. Emmeram. 4 p. 262, 6: Quatenus autem ditonus et semiditonus in concordantiarum numero debeant collocari, patet per cantus musicos approbatos, in quibus saepius sunt reperti.
al. LmLAnon. Couss. IV p. 78, 3: ditonus et semiditonus ... apud organistas optimos et prout in quibusdam terris sicut in Anglia in patria, quae dicitur Westcuntre, optimae concordantiae dicuntur, quoniam apud tales magis sunt in usu. LmLAnon. Couss. IV p. 85, 31.
[s.XIV] LmLTrad. Phil. I
f. 61vG, 1. LmLQuat. princ. 4, 2, 17.
[] LmLHenr. Zel. 4.
[s.XV] LmLTact. Concordanciarum p. 168, 31. LmLIoh. Tinct. diff. 17. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 12.
al. γ
große Terz —
major third [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 9, 12.
al. LmLTrad. Lamb. 3, 15, 1. LmLAnon. Emmeram. 4 p. 260, 35. LmLAnon. Emmeram. 4 p. 262, 6
(cf. LmL
col. 604, 58).
al. LmLAnon. Couss. IV p. 78, 3
(cf. LmL
col. 604, 61). LmLAnon. Couss. IV p. 85, 31.
[s.XIV] LmLPs.-Phil. lib. mus. p. 36b. LmLTrad. Phil. I
f. 61vG, 1. LmLQuat. princ. 4, 2, 17. LmLHenr. Zel. 4.
[s.XV] LmLTact. Concordanciarum p. 168, 31. LmLIoh. Tinct. diff.
[] 4. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 12.
al. LmLContr. Circa modum p. 28, 26. f
Dezime —
tenth α
generell —
general [s.XIV] LmLQuat. princ. 4, 2, 21.
al. LmLHenr. Zel. 2. LmLCompil. Lond. p. 78.
[s.XV] LmLTact. Concordanciarum p. 168, 31.
al. LmLNicol. Burt. 2, 1, 8. LmLFr. Gafur. pract. 3, 2. LmLContr. Circa modum p. 29, 14. LmLContr. Quicumque p. 92b. LmLContr. Septem
s. conc. p. 141. β
kleine Dezime —
minor tenth [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 9, 21. LmLAnon. Couss. IV p. 85, 31.
[s.XIV] LmLQuat. princ. 4, 2, 19.
[s.XV] LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 12.
al. γ
große Dezime —
major tenth [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 9, 21. LmLAnon. Couss. IV p. 85, 31.
[s.XIV] LmLPs.-Phil. lib. mus. p. 36b. LmLTrad. Phil. I
f. 61vD, 2. LmLQuat. princ. 4, 2, 19.
[s.XV] LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 12.
al. g
Undezime —
eleventh [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 9, 21. LmLLambertus p. 260b (
cf. ms. Paris 11266; ed.: diatessaron cum diapente). LmLAnon. Emmeram. 4 p. 266, 22. LmLFranco Col. 11, 18. LmLAnon. Couss. IV p. 85, 31.
[s.XIV] LmLTrad. Phil. I
f. 61vD, 2.
[s.XV] LmLTact. Concordanciarum p. 168, 31. LmLTrad. Holl. VI 17, 10. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 4. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 12. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 10, 5.
al. h
Duodezime —
twelfth [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 9, 21. LmLLambertus p. 260b (
ed.: diapente cum diatessaron). LmLAnon. Emmeram. 4 p. 266, 22. LmLFranco Col. 11, 18. LmLAnon. Couss. IV p. 85, 31.
[s.XIV] LmLPs.-Phil. lib. mus. p. 36b. LmLQuat. princ. 4, 2, 19.
al. LmLHenr. Zel. 2. LmLCompil. Lond. p. 78.
[s.XV] LmLTact. Concordanciarum p. 168, 31.
al. LmLTrad. Holl. VI 17, 10. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 4. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 12. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 11, 5: inter concordantias melodiosissimas esse connumerandum.
al. LmLNicol. Burt. 2, 1, 8. LmLFr. Gafur. pract. 3, 2. LmLContr. Circa modum p. 29, 14. LmLContr. Quicumque p. 92b. LmLContr. Septem
s. conc. p. 141. i
Doppeloktave —
double octave [s.XIII] LmLLambertus p. 260b. LmLAnon. Couss. IV p. 85, 31.
[s.XIV] LmLTrad. Phil. I
f. 61vD, 2. LmLQuat. princ. 4, 2, 19.
al. LmLCompil. Lond. p. 78.
[s.XV] LmLTrad. Holl. VI 17, 10. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 4. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 12.
al. LmLNicol. Burt. 2, 1, 8. LmLFr. Gafur. pract. 3, 2. LmLContr. Circa modum p. 29, 14. LmLContr. Quicumque p. 92b. j
Sexte —
sixth α
generell —
general [s.XIV] LmLQuat. princ. 4, 2, 21.
al. LmLHenr. Zel. 2. LmLCompil. Lond. p. 78.
[s.XV] LmLTact. Concordanciarum p. 175, 5. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 30. LmLNicol. Burt. 2, 1, 8. LmLFr. Gafur. pract. 3, 2.
al. LmLCompil. Salisb. 13. LmLContr. Circa modum p. 29, 10. LmLContr. Et primo II 39 p. 144 (p. 465a). LmLContr. Quicumque p. 92b. LmLContr. Septem
s. conc. p. 141. β
große Sexte —
major sixth [s.XIV] LmLPs.-Phil. lib. mus. p. 36b. LmLTrad. Phil. I
f. 61vG, 1. LmLQuat. princ. 4, 2, 17. LmLAnon. Michaelb. I p. 48. LmLHenr. Zel. 4.
[s.XV] LmLTact. Concordanciarum p. 168, 31. LmLIoh. Tinct. diff. 4. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 12.
al. LmLContr. Circa modum p. 28, 26. γ
kleine Sexte —
minor sixth [s.XV] LmLTact. Concordanciarum p. 168, 31. LmLIoh. Tinct. diff. 4. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 12.
al. LmLContr. Circa modum p. 28, 26. k
Oktave mit Sexte —
octave plus sixth α
generell —
general [s.XIV] LmLQuat. princ. 4, 2, 21. LmLCompil. Lond. p. 78.
[s.XV] LmLIoh. Tinct. contr. 1, 12, 11: haec concordantia notis mediis tendendo in quintamdecimam aut decimamseptimam praecipue est accommodabilis, ita et extremis est evitabilis. LmLNicol. Burt. 2, 1, 8. LmLFr. Gafur. pract. 3, 2. LmLContr. Circa modum p. 29, 14. LmLContr. Quicumque p. 92b. β
Oktave mit großer Sexte —
octave plus major sixth [s.XIV] LmLQuat. princ. 4, 2, 19.
[s.XV] LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 12.
al. γ
Oktave mit kleiner Sexte —
octave plus minor sixth [s.XV] LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 12.
al. l
Doppeloktave mit Terz —
double octave plus third α
Doppeloktave mit kleiner Terz —
double octave plus minor third [s.XV] LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 12.
al. β
Doppeloktave mit großer Terz —
double octave plus major third [s.XV] LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 12.
al. γ
generell —
general [s.XV] LmLFr. Gafur. pract. 3, 2. m
Doppeloktave mit Quarte —
double octave plus fourth [s.XV] LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 12. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 15, 7: In re facta vero non numquam haec concordantia admitti poterit, si ei vel tertia vel quinta, qua dulcior efficitur, supposita fuerit.
al. n
Doppeloktave mit Quinte —
double octave plus fifth [s.XV] LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 12. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 16, 5: Quae quidem concordantia vulgariter decimanona vocata plurimum suavitatis habens.
al. LmLFr. Gafur. pract. 3, 2.
al. o
Doppeloktave mit Sexte —
double octave plus sixth α
Doppeloktave mit kleiner Sexte —
double octave plus minor sixth [s.XV] LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 12.
al. β
Doppeloktave mit großer Sexte —
double octave plus major sixth [s.XV] LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 12.
al. γ
generell —
general [s.XV] LmLIoh. Tinct. contr. 1, 17, 10: confiteor eam per se positam plus discordantiae quam concordantiae auditui inferre. LmLFr. Gafur. pract. 3, 2. p
Tripeloktave —
triple octave [s.XV] LmLIoh. Tinct. contr. 1, 2, 12.
al. q
Ganzton —
tone [s.XV] LmLIoh. Tinct. diff. 18. III
Intervall —
interval A
unspezifisch —
unspecific [s.XIII-XIV] LmLEngelb. Adm. 1, 1, 2: Musica generaliter sumendo est sciencia inquirendi et discernendi secundum proporciones armonicas concordanciam et consonanciam in contrariis et dissimilibus rebus sibi coniunctis aut collatis.
(?) LmLGuido Dion. 1, 1, 299: Omnis enim consonantia est concordantia, sed non omnis concordantia est consonantia.
al. [s.XV] LmLGeorg. Ans. 2, 63: Manifestum itaque fit ex numeris nobis, quibus cordule in unoquoque genere diatonico, cromatico et enarmonico notate sunt, servari inter eas concordantias musicales. LmLArn. Zwoll. p. 31: Semitonium est concordantia... Ditonus est concordantia. .. Semiditonus est concordantia. .. Tonus est concordantia.
[] B
für Sukzessivintervalle —
for intervals with pitches in succession [s.XIII-XIV] LmLIoh. Groch. 21: Dico autem concordantiam, quando unus sonus cum alio harmonice continuatur, sicut una pars temporis vel motus cum alia continua est. Consonantiam autem dico, quando duo soni vel plures simul uniti et in uno tempore unam perfectam harmoniam reddunt (
inde LmLGuido Dion. 1, 1, 88). LmLIoh. Groch. 48: septem principia, quae omnium diversitatum sonorum cum harmonia causae essent. Quae quidem causae concordantiae appellantur. ... Dicimus autem eas unisonum, tonum, semitonum, ditonum, semitritonum vel diatessaron, diapente et diapason. LmLIoh. Groch. 143: Punctus autem est ordinata aggregatio concordantiarum harmoniam facientium ascendendo et descendendo.
al. LmLGuido Dion. 1, 1, 131: dici potest, quod omnes consonantie et concordantie musicales reducuntur ad septem, que sunt tonus, semitonus, ditonus, semiditonus, dyatessaron, dyapente et dyapason. Quarum ... quatuor prime concordantie dicuntur, tres vero ultime non solum concordantie, immo etiam consonantie nuncupantur.
al. LmLInterv. Tonus div. p. 246, 3: concordanciam de fa in mi.
[s.XV] LmLSzydlov. 7 p. 27. C
für Simultanintervalle —
for simultaneous intervals [s.XV] LmLContr. Quot sunt spec. p. 75a: De quibus tredecim speciebus sunt invente tredecim concordantie, scilicet tres perfecte, scilicet unisonus, quinta et octava cum suis equipollentiis. Quatuor imperfecte sunt, due tertie et due sexte cum suis equipollentiis; sed dissonantes sunt due secunde, due quarte et due septime cum suis equipollentiis. LmLContr. Circa modum p. 29, 24. IV
Einstimmung (von Orgelpfeifen) —
setting the tuning (for organ pipes) LmLFist. Incipit mensura 38 p. 139: De concordantia operis organici. Viso quanta diligentia operis organici de mensura nunc de ipsius concordantia videamus.