compassio (conp-), -onis
f. MLW
script. cum-: MLW
l. 71. actio compatiendi vel condolescendi, miseratio, affectus miserationis —
das Mitleid(en), Mitgefühl, Anteilnahme: 1
strictius: a
gener.: α
in univ.: MLWWillib. Bonif. 5 p. 18,24 con-isconpassionis ... condolens ... pietas. MLWHugeb. Wynneb. 7 p. 112,18 multis con-econpassione fuit proximus. MLWGodesc. Saxo conf. p. 75,21 fraterna -ecompassione ac germana simul dilectione (MLWEpist. Teg. I 62. MLW
al.). MLWRud. Fuld. Leob. 8 mysterium ... verbi divini, quod ... nunc se per con-emconpassionem proximi humiliat MLW
eqs. MLWNadda Cyriac. I 7,2 in confessione Christi et in con-econpassione sanctorum martirum devotus permansit. MLWChron. Thietm. 4,73 p. 217,24 cum aliquis ... recte impugnatur ab aliquo episcoporum ..., ab aliis condescenditur illi, et hoc non est -ocompassio, sed ... nocens confortacio. MLWNarr. itin. nav. p. 186,14 ipsi
(Sarraceni) nobis videntibus ... suspenderunt tres christianos per pedes ... et lanceis usque ad mortem percusserunt; unde lacrimosa -ecompassione doluimus. MLWAlbert.
M. summ.
theol. I 20,80,2,4,2 p. 889
a,7 misericors dicitur, qui alienam miseriam corporalem vel spiritualem per -emcompassionem facit suam. MLW
al. β
in chartis: MLWLiber diurn. 87 p. 114,14 permoti ... cum-ecumpassione ... previdimus. 96 p. 126,11 -ecompassione pastorali ... consulemus. MLWDipl. Heinr. III. 398 p. 555,14 pia con-econpassione necessitatibus ecclesiarum condolens. MLWChart. civ. Erf. 67 devotionis vestre -emcompassionem et auxilium requiremus. MLWChart. Argent. I 542 -ecompassione civili super iniuriis ... vobis illatis ... condolemus. MLW
al. b
medic. MLW
i. q. actus simul aegrescendi —
das Miterkranken, Mitleidenschaft: MLWTract. de aegr. cur. p. 207, 20sq.
tussis fit ... quandoquidem per -emcompassionem, quandoquidem per passionem; per -emcompassionem dicitur fieri, quando est sinthoma alterius morbi. MLWMaurus urin. I p. 11,11 sentiunt etiam dolorem testiculi
aegroti ... ex -ecompassione et in anchis ex lapide
(sc. renum) aggravante. MLWWilh. Salic. chirurg. 2,1 p. 325
B in omni capitis laesione ... debilitatur stomachus et compatitur cerebro laeso ... et ... propter -emcompassionem dictam debilitatur (MLW
sim. MLWAlbert.
M. animal. 1,353). 2
latius: a
gener.: α
misericordia —
Barmherzigkeit: MLWWalth. Spir. Christoph. I 1 mira ... benivolentia ..., spectabilis in -ecompassione lucerna. MLWDipl. Heinr. II. 265
b p. 314,37 ut ... his, qui sub i〈ugo nostri〉 regiminis deserviunt, debitum retributionis exhiben〈do〉 familiari con-econpassione condescendamus. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1077 p. 290,41 nullam ... ipsi
(incarcerato) -emcompassionem exhibuit. MLWChart. episc. Vratisl. 42 p. 47,23 cuius
(ecclesiae) honera ... -iscompassionis humero supportare (MLWChart. Altenburg.251 p. 194,23). MLW
al. per MLW
prosop.: MLWSalom. III. carm. 1, 321 disciplina patris mihi sis, con-oconpassio matris. MLWCaes. Heist. hom. exc. 21
(in visione) intellexit eam
(puellam) esse -emcompassionem atque elemosinam. β
ops (misericors), latio auxilii —
(barmherziger) Beistand, Hilfe(leistung): MLWDipl. Heinr. II. 317 sic quisque proximorum suorum necessitatibus debet compati, ut per -emcompassionem vim recte intentionis studeat implere. MLWChart. Xant. 120 p. 91,11 ut filii ecclesiarum ... per consilia et auxilia ac mutuas -escompassiones tamquam veri fratres sibi consulant. MLW
ibid. MLW
al. γ
benevolentia, indulgentia —
Wohlwollen, Zuneigung, Nachsicht: MLWVita Mathild. II 22 p. 298,29 ut ... maiorem -emcompassionem in hoc loco commorantibus exhibeatis. MLWAlbert.
M. pol. 6,5
l p. 600
b,18 ‘-emcompassionem (
p. 1321a,
24 συγγνώμην) habeat’ ... ‘ad principes’.
v. et p. 1038,33. MLW
meton. de persona principis benevola: MLWChart. Port. 13 p. 24,40 (dipl. Frid. I.) cepit eam
(ecclesiam) nostra serenitas et con-oconpassio tueri et defensare. δ
passio —
Leid(en): MLWHrotsv. Cal. 2,1 ut communicata invicem -ecompassione patiamur, quicquid unicuique nostrum ... ingeratur. :: o utinam voluissetis meam -emcompassionem compatiendo mecum partiri. ε
dolor, luctus —
Schmerz, Trauer: MLWThangm. Bernw. 54 corpori -iscompassionis officia impendamus. MLWCod. Udalr. 56 p. 115,12 quid tocius ecclesiae -ecompassione dignius quam MLW
eqs. ζ
comparticipatio —
das Mitbeteiligtsein: MLWUrso aphor. 41 vi animae vel consuetudine seu -ecompassione in sompnis fantasiae diversificantur. MLWgloss. 41 p. 84,28 ex -ecompassione ... animae violentia infertur. η
consensio —
Zustimmung(säußerung): MLWBernold. Const. libell. I 5 p. 22,16 nihil tuae intentioni prodest, quod tot -umcompassionum exempla enumeras (p. 22,25). p. 22,22. b
mus. MLW
i. q. consonantia —
Zusammenklang, Harmonie: MLWIoh. Garl. mus. mens. 9,27 (MLWArchMusWiss. Beih. X. 1972) perfectae dicuntur
discordantiae, quando duae voces non iunguntur ... secundum -emcompassionem vocum, ita quod secundum auditum una vox non possit compati cum alia.
Rudolph