comparatio

2. comparatio (conp-, -cio), -onis f. MLWstruct.: MLWc. gen.: MLWl. 58sqq.70. ad: MLWl. 64.68. p. 1031,1.8.10. MLWal. cum: p. 1031,16. inter: p. 1031,11. sensus vergit in MLWpass.: MLWl. 57. I actio comparandi, collatio — Vergleichung, Vergleich (cf. MLWGloss. I 584,24 St.-S. -ocomparatio uuidarmezzini. IV 217,4 proportio recta -ocomparatio ebenmaze. MLWal.): A gener.: 1 proprie: a in univ.: MLWAlcuin. epist. 81 p. 123,13 de numerorum ratione vel magis con-econparatione, qui in veteri lege inveniuntur MLWeqs. MLWHrotsv. Pafn. 1,15 num ... planetae proferunt sonum, ut mereantur -emcomparationem cordarum? MLWOtloh. prov. O 42 (ed. W. C. Korfmacher. 1936) omnis ... virtus in -ecomparatione maioris minus claret. MLWOtto Frising. chron. 2,48 p. 125,21 in oratione Agrippae ex horum (Germanorum) -ecomparatione Iudeos ad subiectionem ... hortantis. MLWChart. Port. 133 habita taxatione et -ecomparatione debita eorum (bonorum). MLWAlbert. M. summ. theol. II 14,87,3 p. 154^a,34 si fit -ocomparatio quantum ad causalitatem mali. MLWal. cf. p. 1032,2. expressius de facultate, condicione conferendi: MLWBruno Querf. Adalb. B 20 (ed. J. Karwasińska. 1969) sine -cionecomparacione humanus Otto imperator. MLWad Heinr. II. p. 101,21 (ed. J. Karwasińska. 1973) quae conventio Christi ad Belial, quę -ocomparatio luci ad tenebras? MLWAdam gest. 3,35 ut ecclesia Coloniensis iam -emcomparationem evaserit omnium ... ecclesiarum. MLWAlbert. M. animal. 1,16 huiusmodi sunt -escomparationes multimodae. b per -emcomparationem usu MLWadv.: MLWPs. Gerh. Crem. sal. I 19 p. 24,14 tu (sc. aurum) es avarus et non das aliquid ex te per -emcomparationem ad me ([MLWsc. Mercurium]; cf. II 9 respectu mei). c -ecomparatione MLWi. q. more — nach Art von: MLWVita Emm. 27 p. 66,22 nisi ... silvas ... con-econparatione ferarum adpeterent tortores Emmerammi. 2 meton. MLWi. q. discrimen — Unterscheidungsmerkmal: MLWFrid. II. Imp. art. ven. 1 p. 63,19 quam diversitatem habent pulli a generatione, per quam habent -escomparationes diversas. B spec.: 1 math. (philos.: l. 11.18sqq.): a strictius: MLWHerig. rat. 2,5 -ocomparatio ad divisorem eodem modo fiet (MLWMathem. var. Bubnov p. 268,18 post factam -emcomparationem maximi divisoris ad eos [numeros]). MLWAlbert. M. summ. theol. I 6,26,2,1 p. 260^a,24 -ocomparatio non est nisi inter univoca. ibid. al. modus comparandi — Art des Vergleichens: MLWAnon. minut. 1,6 unciarum -escomparationes ex notioribus monstrare. b latius: α proportio — Verhältnis, Proportion: MLWAnon. geom. I 3,4 qualis -ocomparatio fuerit graduum ad xii, talis -ocomparatio staturae metientis ad totam planitiem. 3,14 qualis -ocomparatio ipsius partis staturae cum tota linea ... habebitur MLWeqs. MLWibid. MLWal. β relatio — Beziehung, Korrelation: MLWAlbert. M. veget. 6,490 ex situ et -ecomparatione planetarum et stellarum in ipsis signis. MLWnat. anim. 1,7 p. 16,60 forma, quae est in anima, duplicem habet -emcomparationem, unam quidem ad rem, cuius est forma ..., et aliam ad intellectum. MLWmetaph. 5,1,11 p. 235,32 (ed. B. Geyer. 1960) non-entis ... nullae proprietates sunt et nullae -escomparationes. MLWal. γ dispositio — Hinordnung: v. p. 1036,2. 2 gramm.: a strictius: MLWErmenr. ad Grim. 18 p. 556,13sqq. si ... extrinsecus fit -ocomparatio, tunc ablativo iungitur ...; sin vero ad prenominatos pertinet -ocomparatio, genetivo iungitur. MLWGodesc. Saxo gramm. 1,94 p. 414,15 si volueris per ablativum -emcomparationem fieri, tunc MLWeqs. p. 414,20 quando de solis praenominatis vis maiorem -emcomparationem ostendere, tunc MLWeqs. b latius: α collatio gradatim facta — Steigerung: Walth. Cast. MLWcarm. 2,15,4 (MLWMG Lib. Lit. III p. 560) non ergo maioris est cesar dictionis (quam papa) vel gradus sunt quatuor -iscomparationis (MLWAlbert. M. summ. theol. I 6,26,2,1 p. 259^b,28 in gradibus -iscomparationis). v. et MLWl. 36. β gradus, status (in collatione gradatim facta) — (Steigerungs-)Grad: v. MLWl. 28. in imag.: Caes. Heist. hom. I p. 63^b si quaeritur, cuius -iscomparationis fuerit Verbum, respondetur, quia omnes -iscomparationis gradus recepit: in positivo gradu MLWeqs. 3 rhet.: a in univ.: MLWAdalb. Samar. praec. dict. p. 57,22 (ed. F.-J. Schmale. 1961) positionum modi sunt ... septem; nam alius fit per similitudinem, alius per -emcomparationem MLWeqs. (MLWConr. Mur. summ. p. 103,12 [ed. W. Kronbichler. 1968]). MLWGerhoh. epist. 11 p. 525^C alia -iscomparationis proprietas est, alia directae locutionis simplicitas. MLWConr. Mur. summ. p. 103,23 (ed. W. Kronbichler. 1968) -ocomparatio est duorum vel plurium per equalitatem collatio. MLWal. b spectat ad criminis defensionem: MLWRup. Tuit. spir. 7,12 p. 1772^A -ocomparatio ... criminis est hoc modo MLWeqs. MLWAlbert. M. summ. theol. II 14, 87,3 p. 154^b,42 si vero fit -ocomparatio in fastu excusationis peccati MLWeqs. II de aequalitate MLWi. q. compensatio, pretium compensativum — Ausgleich, Gegenwert: MLWTrad. Lunaelac. 109 (a. 829) tradimus ... hereditatem nostram ... abbati ... et econtra in -cionemcomparacionem accepimus ... pecunias (MLWTrad. Ratisb. 189 vir ... accepit in -emcomparationem earundem causarum ... iugera xii). Heßler