lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

communio

mhd. bis lat. · 5 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

LmL
Anchors
7 in 5 Wb.
Sprachstufen
3 von 16
Verweise rein
1
Verweise raus
11

Eintrag · Lex. musicum Latinum

communio

Bd. 1, Sp. 573
communio -onis f. antiphonaler Gesang der Meßliturgie zur Kommunion antiphonal chant of the Mass for communion A Definition [s.IX] LmLAurelian. 20, 22: Canitur enim illi (sc. Agnus Dei) adiunctum aliud carmen, quod communio vocatur, ut quamdiu populus fidelis suscipit caelestem benedictionem, dulcissima modulatione mens eius trahatur et suspendatur in sublimissimam contemplationem. [s.XIII-XIV] LmLIoh. Groch. 287: Communio est cantus ex pluribus concordantiis quasi officium vel offertorium compositus, quemadmodum alii secundum octo modos diversificatus. LmLWalt. Odingt. 5, 7, 11: Communio dicta, quod, dum se communicant communicandi, cantetur. B Gebrauch usage 1 allgemein general [s.IX] LmLAurelian. 8, 46: omnis ordo tam Romane quam Grece ecclesiae in antiphonis, responsoriis, offerendis, communionibus per hos priores decucurrerit tonos (inde LmLIoh. Cicon. mus. 2, 12 p. 264, 6). al. LmLReg. Prum. 1, 6: Non solum autem antiphonas per congruos tonos distinxi, verum etiam introitus ad missas et communiones. [s.X] LmLOdo Aret. p. 248a: Formulas, quas vobis ad cantandum scribere procuravi, qualiter omnis cantor ecclesiae tenere debeat tonum antiphonarum, officiorum seu communionum, vel qualemcumque cantum adire poterit, summo cum studio legere studeat. LmLPs.-Odo mus. p. 276a: In offerendis vero et earum versibus, maximeque in communionibus, quantum in hac arte valuerit (sc. s. papa Gregorius), patefecit; est enim in eis omnimoda huius artis elevatio, depositio, duplicatio, dulcedo cognoscentibus, labor discentibus, valdeque ab aliis cantibus discrepans mira depositio (inde LmLNicol. Burt. 1, 28, 166. LmLBonav. Brix. 22, 14. LmLFr. Gafur. pract. 1, 8). [s.XI] LmLBerno prol. 10, 10: quos (sc. modulos NOANNOEANE etc.) una cum aliis versiculis a modernis tam ad antiphonas quam ad introitus et communiones repertis in capite singulorum tonorum apposuimus. [] LmLBerno ep. 19: Insuper et alios eiusdem regulae versus ad introitus et communiones pertinentes cum suis tamen differentiis, quia pauciores sunt et certiores, nihilominus superaddere curavimus. LmLIoh. Cott. mus. 21, 43: Irregulares vero (sc. neumae)... nec tantulam utilitatem cantori conferre valent, ut postquam per eas totum graduale usque ad unum officium et, ut amplius dicam, usque ad unam communionem a magistro didicerit, illam unam communionem, quae restat, per se canere sciat. [s.XIII] LmLMus. man. 51, 4: in illis cantibus, qui nec „Gloriam“ habent sicut introitus et responsoria, nec „Saeculorum“ sicut antiphonae, sed omnino neumatibus carent sicut ympni, „Sanctus“, „Agnus Dei“, „Kyrye“, „Gloria in excelsis“, alleluia, gradalia, offerendae, communiones, prosae sive sequentiae ceteraque cantuum genera. LmLElias Sal. 29 p. 56b: primum genus (sc. cantuum) invitatoria sive antiphone; secundum responsoria; tertium officia; quartum responsoria eorumdem; quintum Alleluia, sextum offerendae, septimum communiones. al. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 6, 87, 18. (?) [s.XV] LmLUgol. Urb. 1, 134, 11. LmLTon. Subl. p. 63, 11: Offertorium et communio penes suos tropos cognoscuntur. LmLBonav. Brix. 15, 36. 2 speziell specific a zum Versus with reference to the verse [s.IX] LmLAurelian. 10, 16: Porro autem duas hic tonus (sc. autentus protus) communionum amplectitur definitiones. eqs. LmLAurelian. 18, 5: Sane autentus protus XVII in sese continet varietates, videlicet: Introituum III, offertoriorum I, communionum II eqs. LmLAurelian. 19, 17: Versus autem communionum eodem ritu canentur usque ad differentiarum reciprocationem. al. [s.X-XI] LmLTon. Lugd. (MüMn) 1, 15: Communiones eiusdem tropi (sc. primi) easdem habent differentias, quas et in introitibus tenemus, quippe ab eisdem chordis inchoantes. al. LmLComm. ton. I 1, 6: Quartae (sc. differentiae) quippe principium ultimo <sono> semper suae „Gloriae“ subiacet cum ditono ... Accidit quoque idem et suis omnibus communionibus (sim. LmLComm. ton. II 1, 6). al. LmLComm. ton. II 6, 3: officium <et> communio huius differentiae numquam capit exordium a primo sui sono. al. LmLBerno ton. p. 105a: Toni pertinentes ad introitus et communiones per consuetam modulationem „Gloria patri“ satis possunt discerni eqs. (inde LmLIoh. Cicon. mus. 2, 18 p. 286, 7). [s.XII] LmLTon. Nivern. 142v p. 122. al. [s.XIII] LmLElias Sal. 17 p. 35b. [s.XV] LmLTrad. Holl. VI 19, 5: prima regula pro antiphonis, gradualibus, offertoriis et communionibus: primus a 5a, 2us a 3a eqs. b zum Beginn with reference to the incipit [s.IX] LmLAurelian. 10, 30: in offertoriis et responsoriis atque invitatoriis non aliubi requirendi sunt toni, nisi ubi fines versuum intromittuntur ... In introitis vero, antiphonis necne communionibus semper in capite requirantur. LmLAurelian. 15, 1 p. 149: quidam ignari peritie artis musice mutaverunt initium ipsius introitus secundum initium comunionis „Dicit Dominus: implete ydrias aqua“. al. LmLReg. Prum. 2, 33: Illud autem sumopere prudens cantor observare debet, ut semper magis principium antyphonae, introitus vel communionis adtendat in toni sonoritate quam finem. [s.X-XI] LmLTon. Lugd. (MüMn) 2, 15: Communiones (sc. secundi tropi) a parhypate meson inchoant ... aut ab hypate meson ... aut ab lichanos hypaton ... aut a parhypate hypaton ... aut a proslambanamenos. al. LmLComm. ton. I 3, 4: Deuterum authenticum officiorum sive communionum duobus liquet differentiis praenotatum; harum prior a primo toni eiusdem sono incipit (sim. LmLComm. ton. II 3, 4) al. LmLCompil. Casin. 2, 41 p. 401. [s.XI-XII] LmLIoh. Cott. ton. 26, 5: Eiusdem toni est haec communio „Ultimo festivitatis die“, cuius inceptio secundum usum minus est absona. LmLTon. Nivern. 142v p. 122. [] [s.XIII] LmLMus. man. 57, 8: In inferiore (sc. quarta) vero nulla penitus in antiphonariis nostris habet initia, sed nec in gradali nisi quinquies tantum, in duabus istis offerendis ... et in tribus communionibus istis (cum exemplis). [s.XV] LmLUgol. Urb. 1, 112, 2: restat, ut introituum, gradualium, alleluia, offertoriorum ac communionum principia demonstremus. LmLUgol. Urb. 1, 113, 8: Communiones etiam quaedam huius secundi tropi in primo ⋅A⋅ habent initium, a quo per ⋅C⋅ intenduntur ad ⋅E⋅, cum tono remisso ad ⋅D⋅. al. LmLAnon. Carthus. inton. 54: Aliquando tamen (sc. secundus tonus) habet (sc. claves initiales) ⋅Γ⋅♯⋅E⋅, sed rarissime in antiphonis saltem, sed bene in responsoriis et introitibus, offertoriis vel communionibus. LmLTrad. Holl. II 25 p. 100 (p. 450a): Sed introitus, graduales, offertoria, communiones et responsoria sexti toni inveniuntur aliquando in his litteris inicialibus praedictis inchoari, de quibus inferius dicetur. al. c zu Ambitus und Tonvorrat with reference to the ambitus and selection of pitches [s.XI] LmLPs.-Guido form. ton. 6, 6: Etenim cum super se duos tonos acceperit et semitonium, antiphonas, responsoria, introitus, communiones et omnia paene, quae in ipso (sc. trito) esse possunt, plagalia facta; authentica autem numquam aut rarissime. [s.XIII] LmLAmerus 11, 32: Antiphone vero processionales, comuniones, prout cuiuscumque toni sunt, mutare debent ascensum et descensum. LmLTon. Lips. p. 107. [s.XV] LmLUgol. Urb. 1, 130, 8: Communiones similiter huius prothi tali diapason perfectione carent. al. LmLPs.-Guido corr. p. 53b. al. d zur Ausführung with reference to performance [s.XIII] LmLInst. patr. 23: Responsoria vero et antiphonas, gradualia, tractus, alleluia, offertoria et communiones omnemque gravem cantum remissiori ac velociori processu persolvamus. LmLPs.-Mur. summa 2023. [s.XIV] LmLHeinr. Eger 5 p. 59: si laetitia exprimenda sit singularis, idem faciunt, ut patet in communione „Oportet te fili gaudere“ ... ita, quod breviter in mediis cantuum cursibus nunc innuunt tarditatem, nunc vehementiam, nunc involutionem in multis notis, nunc expeditionem in pausis. ibid. al. e zur Finalis with reference to the final [s.XIV] LmLGuido Dion. 1, 3, 111: si cantum aliquem huius (sc. tertii) toni in aliqua affinali littera ... terminari contingat ... tunc talis cantus cum ⋅b⋅ molli seu rotundo debet in fine notari ... sicut apparet in communione gradalis „Beatus servus“. [s.XV] LmLTrad. Holl. II 22 p. 33 (p. 428a): Est enim praedicta communio septimi toni, ergo ibi (sc. in ⋅G⋅ finali) eciam regulariter debet incipi et eciam terminari (sim. LmLLad. Zalk. A 76). LmLTrad. Holl. VI 19, 1.
8395 Zeichen · 277 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 1050–1350
    Mittelhochdeutsch
    communioF.

    Köbler Mhd. Wörterbuch · +1 Parallelbeleg

    communio , F. nhd. Kommunionlied Q.: Lucid (1190-1195), MvHeilFr, SGPr, StatDtOrd I.: Lw. lat. commūnio E.: s. lat. comm…

  2. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Communio

    Herder (Konv.-Lex., 1854–57)

    Communio , Gemeinschaft von Rechten, bald mit solidarischem Charakter, bald so, daß jeder einen arithmetisch bestimmten …

  3. Latein
    communio

    Lex. musicum Latinum · +3 Parallelbelege

    communio -onis f. antiphonaler Gesang der Meßliturgie zur Kommunion — antiphonal chant of the Mass for communion A Defin…

Verweisungsnetz

19 Knoten, 12 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 1 Wurzel 3 Kompositum 9 Sackgasse 6

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit communio

3 Bildungen · 2 Erstglied · 1 Zweitglied · 0 Ableitungen

communio‑ als Erstglied (2 von 2)

Communio laica

Herder

Communio laica , lat., der Laienstand; der freiwillige oder zur Strafe auferlegte Rücktritt eines Geistlichen in den Laienstand, wobei zu be…

communio als Zweitglied (1 von 1)

postcommunio

LmL

post·communio

postcommunio -onis f. Communio (Gesang der Meßliturgie zur Kommunion) — communio (chant of the mass for communion) [s.XII] LmL Anon. Cist. I…