choralis -e
1. zum Gregorianischen Choral gehörig, Choral- [2. irrtümlich: zur mehrstimmigen (Mensural-)Musik gehörig] —
1. related to Gregorian chant [2. erroneously: related to polyphonic (mensural) music] 1
zum Gregorianischen Choral gehörig, Choral- —
related to Gregorian chant [opp.: mensuralis, figurativus] [s.XV] LmLAnon. Vipiten. 10, 2: signum aspiracionis sic et valet in tantum sicud b quadr<at>um in cantu corali. LmLIoh. Olom. tit.: Palma choralis. Incipit palma choralis de rationibus cantus ecclesiastici (
inde LmLIoh. Hoth. dial. p. 65: apud quendam auctorem recentissimum artis musicae, qui palma choralis inscribitur). LmLIoh. Olom. pr. p. 1: cantus choralis. LmLIoh. Olom. 1 p. 4: Verumtamen omnis cantus, qui voce humana exercetur et qui in instrumentis organicis formatur, est duplex, scilicet planus, quem choralem a clericorum choro in ecclesia vocitamus, et mensuratus, qui in varia vocum consonantia temporibus seu quantitatibus mensuratur.
ibid.: doctrinam cantus ... choralis seu plani, qui fundamentum est in reliquo secundum veram canendi artem.
ibid.: Dicitur autem cantus choralis planus, non quia sine mensura sit, sed quia tractim plane et uniformi dimensione voces seu notae in eo debent proferri praeterquam penultimam seu antepenultimam, quae propter decentiam parumper diutius retinentur. LmLIoh. Olom. 4 p. 9: De notis sive figuris ponendis in cantu chorali. Notis sive figuris simplicibus in cantu chorali utimur duabus, quadrata, videlicet ut sic: , et quadrangula ... ut sic: . ... Haec vero commixtio specialius fieri solet, cum cantus choralis imitatur mensuratum, quoniam tunc quadrata ponitur pro longa et illa quadrangula pro brevi, sicut fit in aliquibus sequentiis et in symbolo. LmLIoh. Olom. 7 p. 30. LmLIoh. Olom. 9 p. 71. LmLAnon. Claudifor. 6, 2, 4: in cantu ecclesiastico seu chorali debent voces secundum debitam mensuram et tempora aequaliter dirigi et proportionari et nominari. LmLTrad. Holl. I p. 160: Et quaelibet
(sc. musica) illarum est duplex scilicet choralis et mensuralis. Choralis est, cuius cantus eandem prolationem figurarumque dispositionem quasi per omnia est obtinens. LmLTrad. Holl. II 20 p. 3 (p. 417a): Musica est duplex, scilicet mensuralis et coralis. Musica coralis est continua prolacio vocum (
sim. LmLTrad. Holl. V 5a, 18). LmLTrad. Holl. II 3 p. 40 (p. 430a): regula tropum cantus coralis principiendi et finiendi (
sim. LmLLad. Zalk. B 4). LmLAnon. Mell. 2, 3: Regularis
(sc. cantus) dicitur proprie cantus choralis sive ecclesiasticus, videlicet cantus Gregorianus eo, quod sub certis modis et regulis traditur et modulatur. LmLConr. Zab. tract. A 1: cantum choralem, planum sive Gregorianum. LmLConr. Zab. mon. B 1. LmLConr. Zab. mon. L 1. LmLConr. Zab. mon. M 2. LmLConr. Zab. mon.
Z 1: omnia illa, quae ad bene cantandum cantum choralem requiruntur. LmLConr. Zab. chor. intr. 1-6. LmLConr. Zab. chor. 3, 3: si in aliis rebus mediocritas laudabilis est, non minus etiam in cantu chorali. LmLConr. Zab. chor. 6, 25. LmLLad. Zalk. A 67: tritonus, ... semiditonus cum dyapente et dytonus cum dyapente, qui magis serviunt musicae mensuratae, quam simplici. Ideo rarissime his utimur in cantu corali saltem Gregoriano et regulari. Sed aliquando in cantu figurativo contingit. LmLMich. Keinsp. 2, 1: Dividitur
(sc. musica) in choralem et mensuralem. Choralis vel plana
[]est, quae uno accentu prolationeque consistit. [2
irrtümlich: zur mehrstimmigen (Mensural-)Musik gehörig —
erroneously: related to polyphonic (mensural) music] [s.XV] LmLIoh. Hoth. mens. II 1, 2: Figurae enim cantus choralis sunt 8, sed proprie 5 dumtaxat, quae dicuntur partes prolationis, id est cantilenae vel orationis ... Et hee sunt videlicet maxima, longa, brevis, semibrevis et minima.
ex errore ed. pro gravis: LmLPs.-Thomas Aqu. II p. 32.
adv.