1.
caliga, -ae
f. MLW
script.: ga-galiga: MLW
l. 33.39.53. p. 78,4. MLW
al. -alli-calliga: MLW
l. 33.53. -liacalia: MLWGloss. I 305,11 St.-S. MLW
codd. e. r. -ic(a)calic(a): MLW
l. 33. -gi(a)caligi(a): MLWGloss. II 250,63 St.-S. -iiscaligiis
(cod. c). ?MLW
form. MLW
acc. MLW
pl. -acaliga: MLW
l. 55. de re v. G. Girke, Die Tracht der Germanen. II. 1922. p. 42sqq. 73sqq. I
calceus —
Schuh (cf. MLWGloss. III 297,26 St.-S. -acaliga scovch vel soc. 297,58 calceus vel -acaliga scovch. 618,16 -ascaligas chelissa. MLW
al.): A
gener.: MLWVitae patr. Iur. 3,6 praeter ligneas Gallicanasque -ascaligas (gallicas
1). Vita Pard. 22 (MGMer. VII p. 39,8) -ascaligas eius
(abbatis) ... pedibus suis ... nitebatur imponere. MLWTheodulf. carm. 17,26 pedi vilis inest -acaliga. MLWHraban. hom. I 56 p. 104
D -ascaligas emis. MLWFlor. Lugd. carm. 3,54 -amcaligam
Christi contingere
(cf. Vulg. Marc. 1,7. MLW
al.). MLWRod. Glab. hist. 3,40 p. 89,8 homines ... -iscaligis et ocreis turpissimi. MLWChart. Babenb. 237,16 qui ... eum
(cultellum longum) infra -amcaligam (g-galiga
D) ... furtive portaverit (
inde 432,16 [
cf. 431,16 in der hosen, in dem schuech]). MLW
al. MLW
proverb.: MLWEgbert. fec. rat. 1,989 vestimur -iscaligis ex omni parte sinistris. B
publ. in vestitu imperatoris Byzantini: MLWLiutpr. antap. 3,35 p. 90,18 ut ... rubricatarum pellium -iscaligis, ut isthic imperatorum moris est, uteretur
(v. notam MLW
ed.). p. 90,22 imperialibus ... uti -iscaligis. MLWChron. Albr. MLWa. 1204 p. 884, 21 consecrato
(sc. imperatori) data est vestis imperialis et -ecalige, que erant de corio rubeo cum lapidibus pretiosis. MLW
al. II
tibiale, ocrea —
Strumpf, Beinbekleidung, Stutzen, Gamasche (inter dum usque ad femur pertinet, cf. MLW
l. 69. p. 78,24; nonnulla exempla supra allata etiam huc spectare possunt: MLW
l. 38sq.; cf. MLWGloss. III 190,1 St.-S. -ecalige uuozsoch. 229,17 -acaliga hosa. 332,19 -acaliga soch. MLW
al.): A
gener.: MLWVita Galli I 6 presbiter ... dedit ipso paralitico calligas (g-galiga MLW
cod. MLW
a. corr.) ... cum calciamentis (MLWGerh. August. [?] Udalr. II 25 abstrahere sibi fecit -ascaligas [ -acaliga
1] et calciamenta. MLWCaes. Heist. mirac. II 2,28 p. 110,15. MLW
al. v. et p. 58,37.78,5.15). MLWFund. Werth. MLWapp. p. 168,3 spoliaverunt eum
(presbyterum) vestimentis suis, id est ... -iscaligis, fasciolis, calciariis, pedulis. MLWFroum. carm. 8
tit. pro -iscaligis hirsutis quamvis vilibus. MLWEkkeh. IV. cas. 87 p. 313,7 camisias, -ascaligas et calceos (MLWHildeg. phys. 7,28 calcios et -ascaligas ex eadem pelle [MLW
sc. dasch] fac. MLWCarm. Bur. A 193,12,5 -acaliga si sequitur, calceus non feratur.
v. et p. 60,53.78,2.16). MLWRud. Trud. epist. p. 330,33 tibiae
martyris sepulti ... habentes adhuc -ascaligas integras de palla, rotundis floribus ... distinctas. MLWGalb. Karol. 3 braccas, -ascaligas, subtulares. MLW
al. MLW
fort. huc spectat: MLWRanger. carm. 614 non per eum
(regem) -ascaligas induit
presbyter. de vestimento Christi: MLWVita Agric. 17 illud pignus amoris -ascaligas esse mundi salvatoris.
ioculariter: MLWBerth. Ratisb. serm. (SBWien 147/
V. p. 40,9) indigeret longis -iscaligis
Deus. B
spec.: 1
iur.: a
de praestatione, recompensatione, praebenda sim.: Instit. regal. 16 (MLWMGScript. XXX p. 1457,8; MLWs. XI.MLW
in.) mansionarii ... debent recipere ... par unum -arumcaligarum et in pascha ... -ascaligas canevacias. MLWChart. archiep. Magd. 199 duodecim ex ... pauperibus -iscaligis et calceis ... vestiendis (MLWTrad. Ror. 96 [MLWVerhHistVerNiederbay. 19. 1875. p. 215,28] data sunt ... stivales, ... calcii iv cum g-isgaligis totidem. MLW
al.). MLWVita Meinw. 37 ut ... unum pauperem cum ... duabus -iscaligis (
cf. MLWChart. Westph. I 87,3 hosan) ... et calciamentis ... vestiret. MLWChart. select. Keutgen 133,9 minister eius
(ducis) ... ante incisores -arumcaligarum ... -ascaligas ... accipiat. MLWChart. civ. August. 6 p. 5,32 pro censu annuo, duabus -iscaligis videlicet de sageto (MLWChart. Sangall. A 1013 pro memoriali duas -ascaligas sagetas. MLW
al.). b
in ordine collegii fabricatorum tibialium: MLWChart. Brem. 314 p. 354,12 (a. 1263) quicunque voluerit esse hozensnidere, incidat -ascaligas de nigro panno, albo vel griseo. 2
eccl. et canon. in vestitu: a
monachorum: MLWConsuet. Trev. 44 p. 64,17 vestietur ... corpus cum ... -iscaligis et calciamentis. MLWWilh. Hirs. const. 2,37 p. 1095
D duo paria calceorum ..., duo paria -arumcaligarum, ... quinque paria pedulium (MLWChart. Bund. 280 p. 209,26 datur ... calcei nocturni grandes, ii ... ulnę et dimidia panni lanei ad -ascaligas. MLWGesta Trud. cont. I 13,7 calceos, ... pedules ..., bracas et -ascaligas). 2,37 p. 1096
A par -arumcaligarum de pellibus ovinis. MLWChart. Mog. A 569 p. 486,9 -ascaligas ... villosas cum fasciolis. MLWConsuet. Marb. 234 (Spicil. Friburg. X. 1965) soccorum duo paria cum subtularibus ..., -arumcaligarum duo paria, duo femoralia. Hildeg. in reg. Bened. (MLWPL 197,1062
D) a quo
(brachiali) -aecaligae ligatae dependebant. MLWStatut. ord. Teut. p. 38,21 fratribus ... lineis ad carnem uti liceat ... in femoralibus et -iscaligis. p. 108,23 frater debet habere duplicia ... bracarum, -arumcaligarum (
versio MLW
theod.: zwei par hosen). p. 110,21 fibulas ad -ascaligas. MLW
al. b
episcoporum MLW
i. q. udo pontificalis —
Pontifikalstrumpf (cf. J. Braun, Die liturgische Gewandung. 1907. p. 384sqq.): MLWCatal. thes. Germ. I 43,26 (Mittelalterl. Schatzverz. I. 1967; MLWa. 1025) scandalia cum -iscaligis ii (45,38. MLW
ibid. MLW
al. [
v. MLW
ind.]). 48,41 par pallii -arumcaligarum. MLWGesta Trev. cont. I 2 p. 176,23 -ascaligas, quibus, cum ad missarum sollempnia celebranda procederet, indueretur MLW
eqs. v. et MLW
l. 42. in ordine coronationis imperatoris Romani: MLWOrd. coron. imp. 14,19 fatiat
papa eum
(electum imperatorem) clericum et concedit ei ... mitram, -ascaligas et sandalia. 14,49. 3
milit.: Registr. Sigb. (MLWMon. Boica VII p. 502,12; MLWs. XII.) comes Siboto habet ... viii ocreas ferreas ..., xii ferreas -ascaligas
(‘
Rüststrümpfe’,
cf. A. Demmin, Die Kriegswaffen. 41893. p. 611sqq.). in imag.: MLWGerh. Sted. annal. p. 221,49 -iscaligis ferreis, quibus conculcaret, non purpureis ... tibias circumdedit
archiepiscopus. Schmidt