lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

caliga

Lex. bis lat. · 2 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
3 in 2 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
0
Verweise raus
0

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

caliga f.

Bd. 2, Sp. 77
1. caliga, -ae f. MLWscript.: ga-galiga: MLWl. 33.39.53. p. 78,4. MLWal. -alli-calliga: MLWl. 33.53. -liacalia: MLWGloss. I 305,11 St.-S. MLWcodd. e. r. -ic(a)calic(a): MLWl. 33. -gi(a)caligi(a): MLWGloss. II 250,63 St.-S. -iiscaligiis (cod. c). ?MLWform. MLWacc. MLWpl. -acaliga: MLWl. 55. de re v. G. Girke, Die Tracht der Germanen. II. 1922. p. 42sqq. 73sqq. I calceusSchuh (cf. MLWGloss. III 297,26 St.-S. -acaliga scovch vel soc. 297,58 calceus vel -acaliga scovch. 618,16 -ascaligas chelissa. MLWal.): A gener.: MLWVitae patr. Iur. 3,6 praeter ligneas Gallicanasque -ascaligas (gallicas 1). Vita Pard. 22 (MGMer. VII p. 39,8) -ascaligas eius (abbatis) ... pedibus suis ... nitebatur imponere. MLWTheodulf. carm. 17,26 pedi vilis inest -acaliga. MLWHraban. hom. I 56 p. 104D -ascaligas emis. MLWFlor. Lugd. carm. 3,54 -amcaligam Christi contingere (cf. Vulg. Marc. 1,7. MLWal.). MLWRod. Glab. hist. 3,40 p. 89,8 homines ... -iscaligis et ocreis turpissimi. MLWChart. Babenb. 237,16 qui ... eum (cultellum longum) infra -amcaligam (g-galiga D) ... furtive portaverit (inde 432,16 [cf. 431,16 in der hosen, in dem schuech]). MLWal. MLWproverb.: MLWEgbert. fec. rat. 1,989 vestimur -iscaligis ex omni parte sinistris. B publ. in vestitu imperatoris Byzantini: MLWLiutpr. antap. 3,35 p. 90,18 ut ... rubricatarum pellium -iscaligis, ut isthic imperatorum moris est, uteretur (v. notam MLWed.). p. 90,22 imperialibus ... uti -iscaligis. MLWChron. Albr. MLWa. 1204 p. 884, 21 consecrato (sc. imperatori) data est vestis imperialis et -ecalige, que erant de corio rubeo cum lapidibus pretiosis. MLWal. II tibiale, ocreaStrumpf, Beinbekleidung, Stutzen, Gamasche (inter dum usque ad femur pertinet, cf. MLWl. 69. p. 78,24; nonnulla exempla supra allata etiam huc spectare possunt: MLWl. 38sq.; cf. MLWGloss. III 190,1 St.-S. -ecalige uuozsoch. 229,17 -acaliga hosa. 332,19 -acaliga soch. MLWal.): A gener.: MLWVita Galli I 6 presbiter ... dedit ipso paralitico calligas (g-galiga MLWcod. MLWa. corr.) ... cum calciamentis (MLWGerh. August. [?] Udalr. II 25 abstrahere sibi fecit -ascaligas [ -acaliga 1] et calciamenta. MLWCaes. Heist. mirac. II 2,28 p. 110,15. MLWal. v. et p. 58,37.78,5.15). MLWFund. Werth. MLWapp. p. 168,3 spoliaverunt eum (presbyterum) vestimentis suis, id est ... -iscaligis, fasciolis, calciariis, pedulis. MLWFroum. carm. 8tit. pro -iscaligis hirsutis quamvis vilibus. MLWEkkeh. IV. cas. 87 p. 313,7 camisias, -ascaligas et calceos (MLWHildeg. phys. 7,28 calcios et -ascaligas ex eadem pelle [MLWsc. dasch] fac. MLWCarm. Bur. A 193,12,5 -acaliga si sequitur, calceus non feratur. v. et p. 60,53.78,2.16). MLWRud. Trud. epist. p. 330,33 tibiae martyris sepulti ... habentes adhuc -ascaligas integras de palla, rotundis floribus ... distinctas. MLWGalb. Karol. 3 braccas, -ascaligas, subtulares. MLWal. MLWfort. huc spectat: MLWRanger. carm. 614 non per eum (regem) -ascaligas induit presbyter. de vestimento Christi: MLWVita Agric. 17 illud pignus amoris -ascaligas esse mundi salvatoris. ioculariter: MLWBerth. Ratisb. serm. (SBWien 147/V. p. 40,9) indigeret longis -iscaligis Deus. B spec.: 1 iur.: a de praestatione, recompensatione, praebenda sim.: Instit. regal. 16 (MLWMGScript. XXX p. 1457,8; MLWs. XI.MLWin.) mansionarii ... debent recipere ... par unum -arumcaligarum et in pascha ... -ascaligas canevacias. MLWChart. archiep. Magd. 199 duodecim ex ... pauperibus -iscaligis et calceis ... vestiendis (MLWTrad. Ror. 96 [MLWVerhHistVerNiederbay. 19. 1875. p. 215,28] data sunt ... stivales, ... calcii iv cum g-isgaligis totidem. MLWal.). MLWVita Meinw. 37 ut ... unum pauperem cum ... duabus -iscaligis (cf. MLWChart. Westph. I 87,3 hosan) ... et calciamentis ... vestiret. MLWChart. select. Keutgen 133,9 minister eius (ducis) ... ante incisores -arumcaligarum ... -ascaligas ... accipiat. MLWChart. civ. August. 6 p. 5,32 pro censu annuo, duabus -iscaligis videlicet de sageto (MLWChart. Sangall. A 1013 pro memoriali duas -ascaligas sagetas. MLWal.). b in ordine collegii fabricatorum tibialium: MLWChart. Brem. 314 p. 354,12 (a. 1263) quicunque voluerit esse hozensnidere, incidat -ascaligas de nigro panno, albo vel griseo. 2 eccl. et canon. in vestitu: a monachorum: MLWConsuet. Trev. 44 p. 64,17 vestietur ... corpus cum ... -iscaligis et calciamentis. MLWWilh. Hirs. const. 2,37 p. 1095D duo paria calceorum ..., duo paria -arumcaligarum, ... quinque paria pedulium (MLWChart. Bund. 280 p. 209,26 datur ... calcei nocturni grandes, ii ... ulnę et dimidia panni lanei ad -ascaligas. MLWGesta Trud. cont. I 13,7 calceos, ... pedules ..., bracas et -ascaligas). 2,37 p. 1096A par -arumcaligarum de pellibus ovinis. MLWChart. Mog. A 569 p. 486,9 -ascaligas ... villosas cum fasciolis. MLWConsuet. Marb. 234 (Spicil. Friburg. X. 1965) soccorum duo paria cum subtularibus ..., -arumcaligarum duo paria, duo femoralia. Hildeg. in reg. Bened. (MLWPL 197,1062D) a quo (brachiali) -aecaligae ligatae dependebant. MLWStatut. ord. Teut. p. 38,21 fratribus ... lineis ad carnem uti liceat ... in femoralibus et -iscaligis. p. 108,23 frater debet habere duplicia ... bracarum, -arumcaligarum (versio MLWtheod.: zwei par hosen). p. 110,21 fibulas ad -ascaligas. MLWal. b episcoporum MLWi. q. udo pontificalisPontifikalstrumpf (cf. J. Braun, Die liturgische Gewandung. 1907. p. 384sqq.): MLWCatal. thes. Germ. I 43,26 (Mittelalterl. Schatzverz. I. 1967; MLWa. 1025) scandalia cum -iscaligis ii (45,38. MLWibid. MLWal. [v. MLWind.]). 48,41 par pallii -arumcaligarum. MLWGesta Trev. cont. I 2 p. 176,23 -ascaligas, quibus, cum ad missarum sollempnia celebranda procederet, indueretur MLWeqs. v. et MLWl. 42. in ordine coronationis imperatoris Romani: MLWOrd. coron. imp. 14,19 fatiat papa eum (electum imperatorem) clericum et concedit ei ... mitram, -ascaligas et sandalia. 14,49. 3 milit.: Registr. Sigb. (MLWMon. Boica VII p. 502,12; MLWs. XII.) comes Siboto habet ... viii ocreas ferreas ..., xii ferreas -ascaligas (Rüststrümpfe’, cf. A. Demmin, Die Kriegswaffen. 41893. p. 611sqq.). in imag.: MLWGerh. Sted. annal. p. 221,49 -iscaligis ferreis, quibus conculcaret, non purpureis ... tibias circumdedit archiepiscopus. Schmidt
6032 Zeichen · 453 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Calĭga

    Meyers Konv.-Lex. (1905–09)

    Calĭga (lat.), der bis über die Knöchel reichende, mit Nägeln beschlagene Soldatenstiefel der römischen Kaiserzeit; auch…

  2. Latein
    caligaf.

    Mittellateinisches Wb. · +1 Parallelbeleg

    1. caliga , -ae f. script. : ga- galiga : l. 33.39.53. p. 78,4. al. -alli- calliga : l. 33.53. -lia calia : Gloss. I 305…

Verweisungsnetz

3 Knoten, 0 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Sackgasse 3

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit caliga

8 Bildungen · 7 Erstglied · 0 Zweitglied · 1 Ableitungen

caliga‑ als Erstglied (7 von 7)

caligale

MLW

* caligale , -is n. (caliga) portorium e panno ad (duas ?) caligas conficiendas sufficiente constans — Durchgangszoll in Höhe der Stoffmenge…

caligans

MLW

adi. caligans , -antis . tenebris circumfusus — in Finsternis gehüllt : Adam gest. 4,10 p. 239,9 occeanus, qui dicitur -s caligans . Schol. …

caligarius

MLW

caligarius (-ia-) , -i m. script. : calli-: l. 69. -leg-: l. 68. -lag-: l. 63. -ali(us): l. 64. sutor, fabricator caligarum vel tibialium — …

caligatio

MLW

caliga·tio

caligatio (-cio) , -onis f. 1 obscuratio — Verdunkelung (in imag. de incertitudine) : Trad. Teg. 266 (a. 1149/55) sine nube -is caligationis…

Caligation

Herder

Caligation , Verdunkelung; caliginös, dunkel, finster.

caligator

MLW

caliga·tor

* caligator , -oris m. sutor, fabricator caligarum vel tibialium — Schuster, Hersteller von Fuß- und Beinbekleidung : Chart. scrin. Col. A I…

caligatus

MLW

caliga·tus

caligatus , -a, -um . caligis indutus — beschuht : Gloss. IV 42,28 St.-S. -us caligatus gichelasonot. Schmidt

Ableitungen von caliga (1 von 1)

Caligae

Herder

Caligae , die Stiefeln der röm. Soldaten; die bischöflichen Sandalen; C. hispanicae , span. Stiefeln, ein Folterwerkzeug für die Füße.