calamus

calamus -i m. Pfeife — a blown pipe, whistle 1 allgemein — general [syn.: canna, casia, fistula, tibia] [s.V] LmLMart. Cap. 9, 916: pernix semiferi puella Panos / nam versa in calamos sonat loquaces, / quam dum forte deus premit labellis, / suspirat velut osculis canorem. (ad loc.: LmLRemig. Aut. 486, 21: ‚in calamos loquaces‘, id est, in fistulas sonantes.) LmLMart. Cap. 9, 917: calamos parante Musa. (ad loc.: LmLRemig. Aut. 487, 8: ‚parante Musa calamos‘, id est, dum []parat Musa calamos. LmLMart. Cap. 9, 924: calamos Mariandyni et Aeones in laudes inflavere caelestium. LmLMart. Cap. 9, 925: Quid quod bella victoriaeque undique meis cantibus conquisitae? Nam Cretes ad citharam dimicabant, Lacedaemonii ad tibias ... Quid Amazones? Nonne ad calamos arma tractabant? (inde LmLFr. Gafur. theor. 1, 1.) LmLFulgent. 3, 9 p. 73, 22. LmLFulgent. 3, 9 p. 74, 2. LmLFulgent. 3, 9 p. 74, 6. LmLBoeth. mus. 1, 11, p. 198, 15: in longitudine calamorum duplicitatem medietatemque restituens ceterasque proportiones aptans. (inde LmLReg. Prum. 12, 13. LmLHier. Mor. 3 p. 15, 9. ad loc.: LmLGloss. Boeth. mus. 1, 11, 15. LmLGloss. Boeth. mus. 1, 11, 16: ‚calamorum‘ fistularum. sim.: LmLGloss. Boeth. mus. II 63.) LmLCassiod. inst. 2, 5, 6: Inflatilia sunt, quae spiritu reflante completa in sonum vocis animantur, ut sunt tubae, calami, organa, pandoria et cetera huiuscemodi. (inde LmLIsid. etym. 3, 21, 1. LmLGloss. Boeth. mus. 1, 2, 3. LmLRemig. Aut. 480, 11. LmLVocab. mus. p. 406. LmLHier. Mor. 4 p. 18, 23.) LmLIsid. etym. 5, 25, 26. LmLIsid. etym. 8, 11, 82: Fistulam septem calamorum gestat, propter harmoniam caeli, in qua septem sunt soni et septem discrimina vocum. (inde LmLGuill. Pod. 1, 22.) LmLIsid. etym. 10, 1, 42: Clamosus, quasi calamosus, a calamo; scilicet, quod sonet. [s.IX/XII] LmLGloss. Boeth. mus. 1, 11, 3. LmLGloss. Boeth. ar. p. 33, 36 - 37. LmLIoh. Scot. annot. 491, 8: Tibiae de ossibus fiunt, calami de herbis et de pennis. (inde LmLRemig. Aut. 491, 8.) ibid. al. LmLRemig. Aut. 491, 8. ibid. al. [s.XI] LmLVocab. mus. p. 405: Calami: casia. Calamus Graece, Latine canna. ... Casia: calami. ... Fistula: tibia vel calamus follium armatus. LmLVocab. mus. p. 406: Organum: unius musae proprie nomen est; sed generaliter omnia musicorum vasa, id est calami, fistulae, cithara, psalterium, lyra etc. LmLIoh. Cott. mus. 8, 8: KAΛAMOC: calamus. [s.XIII] LmLIoh. Aegid. 8, 1: Ad vocum mutationes seu commutationes calamum convertentes, dicimus, quod ⋅C⋅faut duas habet mutationes, videlicet fa ut, ut fa. LmLIoh. Aegid. 17, 28: secundum Hugonem tibia dicitur a tibia, quod est scirpus, vel calamus, quia a quibusdam calamis tale instrumentum antiquitus fiebat. LmLIoh. Aegid. 17, 31: Calamus... est generale nomen fistularum. LmLAnon. Emmeram. pr. p. 74, 15. LmLAnon. Emmeram. pr. p. 74, 24. LmLAnon. Hailspr. pr. p. 65. LmLIoh. Groch. 133. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 5, 3, 18. [s.XV] LmLPaul. Paulir. 7, 3, 1 p. 14. LmLAdam Fuld. 1, 7. LmLAdam Fuld. 4 pr. LmLFr. Gafur. theor. 1, 8. LmLGuill. Pod. 1, 1. 2 speziell — specific a Pfeife mit Grifflöchern — a blown pipe with finger holes [s.VI] LmLBoeth. arithm. 2, 50 p. 160, 9: Nos autem praestare debemus quatenus, quemadmodum dato calamo extremis foraminibus manentibus musicis mos est, ut medium foramen permutantes atque alios aperientes alios digitis occludentes diversos emittant sonos. [s.XIV] LmLIoh. Mur. not. 1, 5, 1: in instrumentis calamorum perforatorum. b Bestandteil einer Panflöte — component of a panpipe [s.VII] LmLIsid. etym. 3, 21, 8: Pandorius ab inventore vocatus. De quo Vergilius: „Pan primus calamos cera coniungere plures / instituit, Pan curat ovis oviumque magistros.“ Fuit enim apud gentiles deus pastoralis, qui primus dispares calamos ad cantum aptavit et studiosa arte conposuit. (inde LmLRemig. Aut. 491, 10. LmLAnon. Pannain p. 413. LmLIoh. Aegid. 17, 39 - 40. LmLHier. Mor. 4 p. 19, 21.) [s.IX] LmLIoh. Scot. annot. 487, 3: Tangit nympham deformitatem Panos fugientem in calamosque conversam, quibus Pan Mercurii filius usus est, unde a Grecis calamus vocatur syrinax. LmLRemig. Aut. 480, 11: ‚Pandora‘ scilicet decuit illa species Musae vel instrumentum musicum inflatile septem calamorum. c Orgelpfeife — organ pipe [s.IX] LmLDunch. 71, 18: ‚Pinax‘ est capsa organi, in qua finguntur calami. (inde LmLRemig. Aut. 71, 17). [s.XIV] LmLTrad. Ptol.[] p. 285a. (sim. Quat. Princ. 2, 21 p. 217b.) [s.XV] LmLArn. Zwoll. add. p. 37: Et primo divide longitudinem calami maioris. LmLArn. Zwoll. add. p. 39: Et nota, quod anteriores principales sunt stannei, omnes vero auxiliantes et posteriores coprincipales sunt plumbei et sunt calami valde ponderosi, quasi in triplo spissiores calamis stanneis, tam parvi quam magni. LmLArn. Zwoll. add. p. 40 descr. LmLArn. Zwoll. add. p. 41. LmLArn. Zwoll. add. p. 50 descr. LmLBart. Ram. 1, 1, 6 p. 17: In aliis vero instrumentis, quae spiritu sonant, calamorum amplitudo secundum superius datam proportionem acumen faciet et gravitatem. Itaque calami, qui in duplo fuerint ampliores, diapason gravius sonent, et alii intermedii secundum maiorem minoremve grossitiem graviores acutioresve sonos efficient. LmLFist. Si quis 2 p. 140: imprimis intonet calamos suos et ponat super unamquamque clavem unum calamum incipiendo in ⋅C⋅faut. ibid. al.