lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

augustus

ahd. bis spez. · 7 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
10 in 7 Wb.
Sprachstufen
5 von 16
Verweise rein
11
Verweise raus
15

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

augustus

Bd. 1, Sp. 1228
augustus, -a, -um. MLWscript.: ag-: MLWChron. Fred. 2,57 p. 81,13. MLWDipl. Conr. II. 145. MLWMarian. chron. a. Chr. 385. MLWActa imp. Winkelm. I 661 p. 527,22. v. et MLWl. 48.67sq. MLWal. abbreviatur ag., agus.: MLWPass. Afrae Itit.. MLWTrad. Frising. 8. 684. MLWal. ac-: MLWChart. Sangall. A 26. ang- (var. MLWl.): MLWl. 26.51. p. 1230,72. aust-: MLWDipl. Conr. II. 112 p. 158,3. MLWDipl. Heinr. III. 197. 1 excelsus, venerabilis, generosuserhaben, hehr, edel (cf. MLWGloss. I 15,13 St.-S. -orumaugustorum ęruuirdigero): a gener.: MLWColumb. epist. 1 p. 156,17 Europae flaccentis -issimoaugustissimo quasi cuidam flori (sc. papae). MLWAldh. virg. I 7 p. 235,19 per -amaugustam aethralis regni gloriam. MLWLull. epist. 140 p. 280,17 per -amaugustam (ang-angustus 3) Hierusalem. MLWHugeb. Wynneb. 11 in -oaugusto almoque tonantis templo. MLWRuotg. Brun. 45 p. 49,13 ad -amaugustam ... metropolim Coloniam. MLWThiofr. Willibr. I A praef. p. 460A sale -iorisaugustioris scientię. MLWal. in lusu verborum: Carm. MLWcod. Pal. MLWlat. 206 f. 183v nil Augustini scriptis -iusaugustius. MLWTheod. Trev. transl. Celsi 4 -issimusaugustissimus ipse rhetor Augustinus. b spec.: α de imperatoribus: MLWLiber diurn. 84 p. 97,23 sub -eauguste memoriae Martiano imperatori (MLWTransl. Pus. 2. MLWDipl. Otton. II. 258). Form. Sangall. II 2 -issimorumaugustissimorum progenitorum nostrorum. MLWAlcuin. epist. 249 p. 404,11 -issimeaugustissime pater patriae. MLWTrad. Frising. 193b Karuli -issimiaugustissimi imperatoris (MLWDipl. Ludow. Germ. 93 antecessorum nostrorum -issimorumaugustissimorum imperatorum. MLWDipl. Otton. III. 291 p. 716,17. MLWal.). MLWHraban. carm. 89,3 faemina ... -aaugusta et nobilis ortu, Irmingarda. MLWDipl. Karlom. (II.) 5 Angilbergam, ... Hludouuici ... imperatoris ... coniugem -amaugustam. MLWNotker. Balb. gest. 1,3 p. 4,21 -umaugustum caput et invictam dexteram. MLWPoeta Saxo 2,382 Constantinus -isaugustis patribus successerat heres. Odilo Adelh. 15 (ed. H. Paulhart, MLWMIÖG Erg.-Bd. 20,2. 1962. p. 40,23) -eauguste indolis Otto. MLWal. β de regibus: MLWSedul. Scot. carm. 2,15,30 -osaugustos geminos protege, Christe, viros (sc. Ludowicum Germanicum et Karolum Calvum). MLWForm. Bitur. 10 domino ... ag-issimo ..., rege ... illo. MLWForm. Augiens. C 6 vestre -issimaeaugustissimae serenitatis. MLWEpist. Teg. I 88 -issimumaugustissimum regem. 2 magnificus, splendidusgroßartig, herrlich, prächtig: MLWIulian. Tolet. Wamb. 9 p. 508,23 -ioraugustior (ang-angustus var. MLWl.) ... semper est triumphus MLWeqs. MLWAldh. virg. II 1390 sacelli. MLWBeda hist. eccl. 2,14 p. 114,9 basilicam. Vita Liutg. I 31 super -ioribusaugustioribus edifficiis. MLWHrotsv. Pel. 13 urbs -aaugusta ..., Corduba. MLWLamb. Hersf. annal. MLWa. 1070 p. 112,31 -issimumaugustissimum in Quidelenburc templum. MLWal. in lusu verborum: MLWPurch. Witig. 507sq. domus ... rebus et arte sua satis -issimaaugustissima facta, ipsius -iaugusti quoniam construxit honori. 3 imperatorius, augustaliskaiserlich:MLW Aldh. virg. I 41 p. 293,2 Dioclitianus imperator -aeaugustae potestatis monarchiam gubernans. II 1048 -amaugustam ... ad aulam. MLWCapit. reg. Franc. 179,13 celsitudinis. MLWWalahfr. (?) carm. 54,23 -umaugustum decorant ametistina collum. MLWHelm. chron. 81 p. 155,3 opus -aeaugustae dignitatis (sc. consecrationis). MLWDipl. Karoli M. 260 p. 377,19 (spur. MLWs. XIII.) kameram nostram -amaugustam pro iustitiis et pace (cf. p. 378,6 camere regie -eauguste). MLWal. 4 ad mensem Sextilem pertinenszum Monat August gehörig: MLWRhythm. 94B,4 mense Ag-o medio. MLWBeda hist. eccl. 4,5 p. 216, 25 (conc.) kalendis A-is. MLWChart. Sangall. A 18 viii. id. Ag-as. MLWDipl. Ludow. Germ. 164 p. 229,22. MLWal. MLWsubst.: I masc.: A venerandus, celsitudoder Erhabene, Hoheit,Augustus: 1 in titulo, allocutione sollemni sim.: a imperatorum: α Francorum, Teutonicorum[]: MLWAnnal. regni Franc. MLWa. 801 p. 112,30 Carolus ab apostolico ... imperator et -usaugustus est appellatus (MLWDesid. Cas. dial. 3 prol. p. 1142,16 [de Heinrico III.]. MLWal. cf. Annal. Baiuv. MLWa. 801 [MGScript. XX p. 8,31] Karolus Romae imperator et -usaugustus coronatur. MLWOtto Sanblas. chron. 7 p. 7,28 Fridericus I. ab eo [apostolico] ... consecratus imperatoris et -iaugusti nomen xciiii. ab Augusto sortitur. MLWal.). MLWDipl. Karoli M. 197 p. 265,13 Karolus 〈sere〉nissimus -usaugustus a Deo coronatus magnus pacificus imperator MLWeqs. (sim. MLWCapit. reg. Franc. 45 praef. MLWOrd. coron. imp. 11,9 p. 28,18. MLWal.). MLWCapit. reg. Franc. 77 praef. Karolus serenissimus imperator -usaugustus (132 praef. Hludowicus divina ordinante providentia MLWi. -usaugustus. MLWDipl. Karoli III. 32. MLWCapit. reg. Franc. 239 p. 147,13 Wido. MLWDipl. Arnulfi 141. MLWDipl. Otton. I. 235 p. 324,47. MLWDipl. Otton. II. 17. MLWDipl. Otton. III. 196. MLWAnnal. Corb. MLWa. 968 MLWi. et -usaugustus ... Otto. saepe). MLWTrad. Ratisb. 10 anno viii. -iaugusti Karoli (cf. MLWConc. Karol. 51 p. 682,35 anno ... xiiii. imperii domni Hlucdovici imperatoris et Hlotharii -iaugusti ... vi. MLWThietm. chron. 8,1. saepe). MLWConc. Karol. 37 praef. imperante serenissimo atque inclito -oaugusto Karolo (58 p. 783,43 Ludovico MLWs. -oaugusto. MLWDipl. Conr. II. 74 p. 95,34. MLWal. cf. MLWCapit. reg. Franc. 180 p. 370,30 piissimis -isaugustis. 196tit. orthodoxo atque invictissimo. 233,7 clarissimi. 258,1 religiosissimi. Dipl. Karlom. [II.] 26 magni. MLWal.). MLWCapit. reg. Franc. 169 p. 338b,31 Hludowicus superno munere victor semper -usaugustus (279G,7 Karolo imperatore MLWs. -oaugusto. MLWDipl. Karoli III. 116 signum MLWKaroli ... serenissimi MLWs. -iaugusti. MLWRather. epist. 22 p. 115,26 Ottoni, invicto MLWs. -oaugusto. MLWOtto Frising. gest. p. 1,5 [epist. Frid. I.] Fridericus ... Romanorum imperator et MLWs. -usaugustus. MLWal. cf. MLWCapit. reg. Franc. 220 p. 99,12 Karolo perpetuo -oaugusto). 183 praef. p. 394,8 domni Hludowici -iaugusti ... et Hlotharii caesaris (cf. 197 praef. p. 53,18 Lotharium -umaugustum. 256 praef. p. 258,37 -iaugusti Hludowici. MLWal.). MLWConc. Karol. 58 p. 783,5 Ludovico caesare -oaugusto (MLWVita Liutb. 1 magni Karoli, qui primus in Germaniae partibus -iaugusti caesaris nomen adeptus est. MLWNotker. Balb. gest. 1,26 p. 35,15 imperatoris cęsaris et -iaugusti. MLWCod. Udalr. 2 p. 22,10. MLWal.). MLWCapit. reg. Franc. 293 p. 396,7 piae memoriae Hludowici divini (divi 3.5) -iaugusti. MLWDipl. Otton. I. 318 p. 432,23 Otto divina favente clementia imperator -usaugustus Romanorum et Francorum (MLWDipl. Otton. II. 273. MLWDipl. Otton. III. 198. MLWDipl. Heinr. II. 424 rex Teutonicorum, MLWi. -usaugustus R. MLWDipl. Heinr. IV. 424. MLWChart. Brixin. 34 [dipl. Heinr. V.] Heinricus ... quintus rex Theutonicorum et quartus MLWi. -usaugustus R. MLWOrd. coron. imp. 17,28 p. 67, 18. MLWal.). MLWVita Greg. Porc. I 1 Ottonum tercio, cesarum -issimoaugustissimo (cf. MLWAnnal. Magd. MLWa. 973 p. 153,2 a quo [papa] vocatus ... est Otto I. tercius post Constantinum et Karolum -orumaugustorum -issimus). persaepe. β Romanorum antiquorum: MLWLiber diurn. 84 p. 97,3 sub principalis ... memoriae Theodosio -oaugusto. MLWForm. Dion. 11 Constantino -oaugusto. MLWal. γ Byzantinorum: MLWConc. Karol.5 p. 37,25 imperante domno piissimo -oaugusto Constantino imperatore. 12 p. 71,14 imperante domno Constantino -oaugusto a Deo coronato magno imperatore. MLWLiutpr. antap. 1,8 Basilius imperator -usaugustus. MLWal. adde: MLWLiutpr. leg. 51 epistolarum superscriptio haec erit: Iohannes papa ... Constantino, Basilio magnis Romanorum imperatoribus atque -isaugustis. b regum, imperatorum non(dum) coronatorum: MLWAnnal. Fuld. II MLWa. 869 p. 70,2 Karolus Calvus se imperatorem et -umaugustum quasi duo regna possessurus appellare praecepit. MLWChart. Raitenh. 8 p. 12,38 (dipl. Conr. III.) Chuonradus divina favente clementia ... Romanorum rex semper -usaugustus (61 Phylippus. MLWChart. Brixin. 55 [a. 1214] Fridericus secundus. MLWChart. Sangall. A 862 p. 74,18 Henricus septimus. Const. III. 203 Rudolphus. MLWal.). MLWWibald. epist. 279tit. C(onrado) ..., Romanorum imperatori -oaugusto. MLWArnold. Lub. chron. 6,1 p. 213,27 Otto unctus ... in regem ... in sedem imperii sublimatus et Romanorum -usaugustus est salutatus (sim. 6,2 p. 214,2 [de Philippo]). MLWDipl. Pipp. 42 (spur.) Pipinus gratia Dei rex imperator -usaugustus. MLWal. 2 usu appellativo (plerumque MLWi. q. imperatorKaiser; cf. MLWGloss. III 182,20 St.-S. cesar vel -usaugustus keiser): a de imperatoribus: MLWAudrad. carm. 3,4,12 qui inrides poenam -osqueaugustosque deosque. MLWWalahfr. exord. 32 p. 515,3 -iaugusti Romanorum. MLWcarm. 28tit. ad Karolum (Calvum), filium -orumaugustorum. MLWCarm. de Bened. 235 antiqui ... -iaugusti. MLWSedul. Scot. carm. 2,26,2 augeat -umaugustum (Ludowicum[] II.) dextra beata Dei. MLWRimb. Anscar. 7 p. 26,39 praedictus -usaugustus. Hucbald. ad Karol. 47 (MLWMGPoet. III p. 611) huc ades, -iaugusti clementia. MLWPoeta Saxo 4,379 novus -usaugustus. 5,311 -isaugustis cum Grecorum. MLWErchemb. Cas. hist. 78 ab ... -isaugustis Gallicis. MLWDipl. Zwent. 9 p. 34,14 antecessores nostri reges ... et -iaugusti (MLWDipl. Heinr. IV. 1 p. 2,17. MLWal.). MLWHrotsv. Gall. II 5,2 num non videor -usaugustus? MLWgest. praef. 3 gesta caesaris -iaugusti. 1482 -oaugusto summo ... conbenedicta Adelheidis. MLWThietm. chron. 2,15 Greci ... captos domino suimet -oaugusto presentabant. MLWOtto Frising. gest. 1 prol. p. 11,25 -orumaugustorum clarissime Friderice. MLWOtto Sanblas. chron. 34 p. 50,30 soldanus ... dextras ab -oaugusto peciit. persaepe. per MLWcompar.: MLWWalahfr. exord. 7 p. 481,9 (de lingua Theodisca et Latina) simiarum informes natos inter -orumaugustorum liberos computare. b deregibus, imperatoribus non(dum) coronatis: MLWEpitaph. var. II 92,3 Ludwich -usaugustus (sc. Germanicus) manet hac de prole (sc. Irmengarda) beatus. MLWVita Vicel. 233 cesar et -usaugustus Romanus erat Frithericus (sc. MLWa. 1154). MLWChron. Reinh. MLWa. 1214 p. 584,12 rex -usaugustus et rex Francie. MLWal. c de Christo: MLWSedul. Scot. carm. 2,7,115 -umaugustum magnum regem regumque precatur. MLWEkkeh. IV. bened. I 39,34 gaudeat -iaugusti (gloss.: summi regis) ... res publica Christi. d in lusu verborum de Augustino: MLWNotker. Balb. carm. p. 150 doctor ... nomen -iaugusti merito retentans. B mensis SextilisAugust (cf. MLWGloss. III 64,55 St.-S. A-us ernemanot. 609,25 A-us ovgesto): MLWConc. Merov.p. 126,23 usque kalendas Ag-i ... ieiunent (cf. MLWFroum. carm. 3,17 sexta idus rapit hunc A-i. MLWThietm. chron. 3,6 viii. kal. A-i, mense Iulio. 7,19 nonas Aug. MLWal.). MLWEinh. Karol. 29 p. 33,24 A-um aranmanoth ... appellavit. MLWWalahfr. carm. 89,2,4 fervidus. MLWWandalb. mens. 196a de A-o. MLWWalth. Spir. Christoph. II 6,240 sanxit ... octavas tibi, rex A-e, kalendas Christophorus. MLWThietm. chron. 5,32 intrante A-o. MLWOffic. Willig.p. 748,6 A-i, cuius mensis decursus humanae conditioni minus idoneus (cf. MLWHildeg. caus. 2 p. 136,1sqq.). MLWChart. Bund. 387 p. 287,12 mense Ag-i. MLWChart. march. Misn. III 377 p. 266,19 (epist. papae) in instanti A-o. persaepe. expressius de tempore messis: MLWPax Valenc. p. 608a,10 quicunque in A-o dederit garbas alteri quam pro Deo. C meton. MLWi. q. mausoleum AugustiGrabmal des Kaisers Augustus: MLWBened. Andr. chron. p. 81,7 iuxta via Flamminea et ereio, non longe ab Ag-o. II fem.: veneranda, celsitudodie Erhabene, Hoheit, Augusta: A in titulo, allocutione sollemni sim.: 1 imperatricum, uxorum imperatorum: MLWAnnal. Mett. MLWa. 830 p. 95,22 Iudith imperatrix coronata et -aaugusta ab omnibus est acclamata. MLWWalahfr. carm. 26tit. Iudith -aeaugustae. MLWHraban. epist. 46tit. domine praeclare ..., Ermengarde -eauguste. MLWEpist. Col. 8 p. 250,35 Hludowicus ... rex ... imperatrici Engilbergae semper -aeaugustae et a Deo coronatae (MLWDipl. Otton. I. 236. MLWal.). MLWDipl. Karoli III. MLWapp. p. 327,22 Recardis Dei favente clementia imperatrix -aaugusta (MLWDipl. Heinr. II. 449. MLWDipl. Conr. II. 214. MLWal.). MLWRather. epist. 31 serenissimę. MLWEpist. Teg. I 1 Adalheidę -ęaugustę semper invictissimę. 16 A(delheida) regnatrix -aaugusta. Odilo Adelh. 3 (ed. H. Paulhart, MLWMIÖG Erg.-Bd. 20,2. 1962. p. 32,3) hec ... -arumaugustarum omnium -issimaaugustissima nominari ... est digna (v. notam MLWed.). MLWal. 2 reginae: MLWChart. Babenb. 462 (a. 1262) Margareta Dei gratia Romanorum regina ... semper -aaugusta. B usu appellativo (plerumque MLWi. q. imperatrix Kaiserin; cf. MLWGloss. III 182,22 St.-S. -aaugusta keiserin): 1 de imperatricibus, uxoribus imperatorum: MLWSedul. Scot. carm. 2,20,34 -amaugustam niveam diligit ipse (Lotharius) suam. MLWHeiric. Germ. I 6,365 -asaugustas inter, quas umquam protulit orbis. MLWDipl. Karoli III. 22 p. 38,5 supra fatam -amaugustam. Odilo Adelh. 7 (ed. H. Paulhart, MLWMIÖG Erg.-Bd. 20,2. 1962. p. 35,5) Theophano socrui ... -eauguste fuit ex parte contraria. MLWAnon. Has. 40 Agnete imperatrice, dudum -aaugusta, nunc vidua. MLWAlex. Min. apoc. 11,7 p. 234,30 Theodora -aaugusta. MLWal. 2 de Maria: MLWBruno Querf. Adalb. A 2 bona angelorum imperatrix -aaugusta.
13591 Zeichen · 935 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    Augustuslat.

    Althochdeutsches Wörterbuch

    [ Augustus lat. s. Eigennamen. ]

  2. 18./19. Jh.
    Goethe-Zeit
    Augustus

    Goethe-Wörterbuch · +2 Parallelbelege

    Augustus kanzleispr vid. Beylage .. zu meinem unterthänigen Exhibito vom 27. Aug[ usti ]. 2) 1774 DjG5,233,25 RAnw [3.5.…

  3. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Augustus

    Herder (Konv.-Lex., 1854–57) · +2 Parallelbelege

    Augustus (Cajus Julius Cäsar Octavianus) erster röm. Kaiser, stammte aus der reichen und angesehenen Familie der Octavie…

  4. Latein
    augustus

    Mittellateinisches Wb.

    augustus , -a, -um . MLW script. : ag-: MLW Chron. Fred. 2,57 p. 81,13. MLW Dipl. Conr. II . 145. MLW Marian. chron. a. …

  5. Spezial
    Augustus

    Ladinisch-Deutsch (Mischí) · +1 Parallelbeleg

    Augustus [Au·gụ·stus] nom.propr. m. 1 August, Augustus ( → LDWB1 Gustl) 2 (imparadú) Augustus.

Verweisungsnetz

36 Knoten, 26 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 3 Kompositum 26 Sackgasse 7

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit augustus

3 Bildungen · 3 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

augustus‑ als Erstglied (3 von 3)

Augustusbad

Herder

augustus·bad

Augustusbad , Name von 3 Mineralquellen in Deutschland, bei Radeberg unweit Dresden, bei Salzschlirf in Hessen, bei Zittau in Sachsen.

Augustusburg

Meyers

augustus·burg

Augustusburg , 1) (bis 1. Juli 1899 Schellenberg ) Stadt in der sächs. Kreish. Chemnitz, Amtsh. Flöha, hat ein Amtsgericht, eine Armen- und …