attenuo (adt-), -avi, -atum, -areattenuare.
MLW
script.: ate-:
p. 1144,22. adde MLWPirmin. scar. 17MLW
in. MLW
cod. A. act-: MLW
l. 41. -tin-:
p. 1144,1. adde MLWGloss. I 48,13 St.-S. MLWPirmin. scar. 17MLW
in. MLW
cod. C. I
proprie: A
strictius: 1
extenuare, subtiliare —
dünn, fein machen (interdum usu medial. MLW
i. q. tenuem, subtilem fieri —
dünn, fein werden): a
techn.: α
de solidis: MLWHeraclius I 19,1 album picturis vitrum sic -bisattenuabis. MLWTheoph. sched. 1,23 fac illud
(aurum) -ariattenuari malleo super incudem (MLWHonor. August. offend. 29). 1,25 cum ... -ariattenuari coeperint
partes stagni. 3,44 quam
(patenam) cum -verisattenuaveris. 3,83MLW
in. cera ... inter duas ... hastulas cum rotundo ligno -taattenuata. MLW
ibid. MLW
al. β
de metallis liquefactis: MLWCompos. Luc. Z 24 usque quod ad-etur et commiscatur aurum cum argento vibo. β 10 permobes illud cum pestillo ..., donec ad-e〈s〉 subtilis ipsum plumbum
(cf. J. Svennung, Compos. Luc. 1941. p. 91). b
medic.: α
de liquidis: MLWMaurus urin. I p. 15,17 siccitatis
est -areattenuare
urinam (II p. 7,41 actenuare). β
de corpore hominis MLW
i. q. marcescere —
mager werden: MLW
medial.: MLWAurelius 21 p. 724,23 per tempus -anturattenuantur
hydrophobici corpore. MLW
intrans.: MLWTract. de caus. mul. 80 omne corpus ad-at, ... tibias -antattenuant. c
alch.: MLWGeber. investig. 10 p. 493 ut magis subtilientur et -enturattenuentur
perfecta corpora. d
natur.: MLWAlbert.
M. animal. 3,179 cum ... exit sperma de corpore, est spissum ..., et si aliquam moram fecerit extra corpus animalis, -aturattenuatur (
p. 523a,
20 λεπτὸν γίνεται). 12,123 oportuit esse ... frigidum, in quo clarificaretur et -returattenuaretur ... spiritus, qui formas animales repraesentat. 2
minorem reddere —
verkleinern: a
gener.: MLWConc. Karol. 38,44 res pauperum ... valde -teattenuate sunt (39
B,13 p. 447,15). MLWChart. Walkenr. 251 p. 179,25 (a. 1246) eam
(summam) ... Hartmodus ... -andiattenuandi dabit operam. Petr. Wilh. Aegid. (MLWMG Script. XII p. 318
b,33) victus portiunculam ... -vitattenuavit. b
medic. usu medial. MLW
i. q. minui —
weniger werden: MLWHildeg. caus. 3 p. 169,32 si sanguis et aqua in oculis hominis aut prae senectute aut prae aliqua infirmitate supra modum -anturattenuantur. 3
breviare —
kürzen: MLWCymbala III 8 si ad minus recte ... cimbala sonuerint, hoc emendatur procura cum cote vel lima -andoattenuando minus alta et detrattando minus ima
(cf. notam MLW
ed. p. 20). B
latius: 1
lēvare —
glätten: MLWCompos. Luc. B 5 frigas faciem ..., donec ad-es faciam (MLW
i. -emattenuem). 2
comprimere —
zusammendrücken:MLW Theoph. sched. 1,17 caseus -tusattenutus manu mittatur in ... aquam. 3
debilitare, exhaurire —
entkräften, erschöpfen:MLW Widuk. gest. 1,9 p. 14,15 caesa multitudine exercitus est vehementer -tusattenutus. 2,30 cum milites ... crebra expeditione -renturattenuarentur. 4
consumere —
vernichten: MLWChart. Otterb. 115 (a. 1253) quocunque casu contingente ... domus incendio fuerit -taattenuata. II
translate: A
atterere, detrimento afficere —
schwächen, schädigen: MLWConc. Merov. p. 51,21 quod per peccatum primi hominis ita inclinatum et adtinuatum fuerit liberum arbitrium, ut MLW
eqs. MLWDipl. Ludow. Inf. 12 p. 114,26 episcopium ... incuria ... est minutum et -tumattenutum. MLWOtto Frising. chron. 7,18 p. 335,4 regnum amore ęcclesiarum -tumattenutum. MLWCarm. Bur. B 69,2,3 amorem, qui calorem nutrit, nulla vis frigoris valet -areattenuare. MLWTrad. Ratisb. 1033 prolixitas temporum ad-at memoriam hominum.
al. opprimere —
bedrängen: MLWAnon. Has. 29 populum ... ultima paupertate -bantattenuabant
episcopi. MLWDipl. Heinr. IV. 356 hiis ... ecclesiis subvenire debemus, quas ... ab inimicis nostris -tasattenuatas ... videmus.
expressius MLW
i. q. deteriorem facere —
schlimmer machen: MLWVita Liutb. 11 adhaerens ossibus cutis macellentem ad-vit aspectum. B
diminuere —
herabsetzen: MLWOtto Frising. gest. 1,49 p. 69,24 de sancta trinitate docens ... tres personas ... nimis ad-ans
Abaelardus. 1,52 p. 75,11 meritum humanum.
expressius MLW
i. q. humiliare —
erniedrigen: MLWVita Adalb. Wirz. 6 p. 24,21 pater senior a filio calumniis -aturattenuatur acriter. C
pauperare —
arm machen: MLWRuodlieb V 25 meliorati redeunt, non -tiattenuati. MLWChart. Westph. V 408 p. 192,9 (epist. papae) prepositus ... creditur ... -tusattenutus expensis. D
irritare —
ungültig machen: MLWDipl. Conr. II. 292 p. 415,28 si quis ... hoc nostrę corroborationis preceptum infringere aut ... temptaverit atenuare.