annus

annus, -i m. (n.: MLWl. 66. p. 681,46) MLWscript.: han-: MLWDipl. Heinr. II. 299 p. 372,1. arn-: MLWAldh. ad Acirc. 132 p. 181,24 (cf. p. 676,71). MLWform.: MLWsing.: nom. -um: MLWChron. Ven. Alt. p. 140^a,10. gen. -is: MLWHugeb. Willib. 4 p. 94,5. 5 p. 105,4. MLWibid. MLWal. MLWplur.: MLWacc. -us: MLWCompos. Luc. G 4. MLWLex Raet. Cur. 18,8. MLWal. v. et p. 679,50. synt. (confunduntur casus): gen. MLWsg. -i (sensu MLWabl.): MLWTrad. Frising. 481 -i Dei dcccxxiii. MLWChart. Bund. 499. MLWal. v. et p. 680,38. nom. MLWpl. -i (sensu MLWacc. vel MLWabl.): Catal. reg. Franc. (MGLang. [] p. 491,10sqq.) regnavit -i iii. MLWibid. MLWal. MLWacc. MLWpl. -os (sensu nom.): MLWHugeb. Willib. 4 p. 102,7 fuerant vii -os. etym.: MLWBeda temp. rat. 36,2 -us vel ab innovando ... vel a circuitu temporis nomen accepit (cf. MLWComput. cod. Bern. 8). I proprie MLWi. q. spatium temporis (fere 365 dies continens) — Zeitraum (von meist 365 Tagen), Jahr: A gener.: 1 strictius: a spectat ad rationem temporis: MLWChron. Fred. 2,46 cum ibidem duobus -isannis resedissent. MLWLex Alam. 17,2 si ... tres -osannos induraverit opus ancillae. MLWWillib. Bonif. 4 p. 17,8 multis transactis -orumannorum curriculis. MLWArbeo Corb. 28 per xl -osannos humus aridus ... remansit. MLWGodesc. Saxo theol. 21 p. 290,28 sextus horno, id est hoc -oanno, completus est -usannus. MLWWaltharius 10 ultra millenos ... -osannos. MLWCod. Lauresh. 53 p. 337,58sq. usque dum presens seculum ... de die in diem et de -oanno in -umannum perstiterit. MLWWiduk. gest. 2,39 imperavit ... expeditionem ... in -umannum secundum. MLWChart. archiep. Magd. 61 p. 85,15 eo ... revoluto -oanno et altero dimidio transacto. MLWThangm. Bernw. 14 p. 765,10 ibique -umannum vel biennium commorata. MLWChart. Tirol. 826 p. 245,4 non sumus ausi ab uno -oanno in ça ... introire. saepissime. MLWc. emphasi de longo tempore: MLWLiutpr. antap. 4,30 quibus moderata huius (nuntii) processio ... -usannus erat (cf. Ter. Haut. 240). expressius de proventu laboris annualis: MLWHraban. epist. 34 p. 468,5 appellamus humum et pretium poscimus -ianni. de annali narratione rerum gestarum: MLWThietm. chron. 7,67 antequam huius conclusionem -ianni faciam. b spectat ad aetatem hominum (bestiarum: l. 30. p. 671,67.672,4): α in univ.: MLWWillib. Bonif. 3 p. 12,27 xxx aut eo amplius -orumannorum habens aetatem (MLWHugeb. Willib. 2 p. 89,22. MLWal. cf. MLWThegan. Ludow. 7 -oanno aetatis suae lxxii.). MLWWalahfr. Mamm. 1,16 moribus aetatem, sensu tener extulit -osannos. MLWcarm. 14,6,1 -isannis ... recentibus ... ni frenis ... presseris pullum. MLWPoeta Saxo 4,331 meritis maturus et -isannis. MLWWalth. Spir. Christoph. II 2,15 ubi nutricem cunarum depulit -usannus. MLWOtto Frising. gest. 1,10 Friderico quindecim, Conrado duodecim -osannos habentibus. saepe. expressius de ultimo anno vitae: MLWBerth. (?) annal. praef. p. 268,11 libellum hunc chronicorum ... usque ad -umannum suum ... collegit. β in imag. de vocibus musicis: MLWWalth. Spir. Christoph. II 1,190 filiolę resonare melodima doctę ... pro numero -orumannorum pulsant discrimina vocum. γ meton. de hominibus ipsis: MLWWalahfr. Mamm. 11,31 memento ... -osannos deflere tuos. MLWWalth. Spir. Christoph. II praef. 85 dociles instruxerat -osannos. 2,119 quem (introitum) prima tuis industria suaserat -isannis. c spectat ad qualitates, eventus temporum (fere per MLWprosop.): MLWAgius epic. Hath. 28 hoc nos hic -usannus praemonuit sterilis. MLWPoeta Saxo 3,435 testis hic est -usannus, quo MLWeqs. MLWThietm. chron. 8,30 iste -usannus nova nuncupacione terrae mocio vel magna contricio ... appellari potest. MLWWipo gest. 40,13 (vs.) crudelis. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1068 totus ille -usannus pluvialis. MLWChart. Tirol. 1013 nichil est -isannis velocius. MLWal. 2 latius: a tempus — Zeit: MLWDipl. Merov. I 60 p. 54,1 ante hus -usannus (MLWTrad. Frising. 183. MLWal.). MLWHraban. carm. 23,9 te perpetuis ... conservet Christus in -isannis. MLWDipl. Karoli III. 6 p. 10,34 ut hoc ... praeceptum in succedentibus -isannis firmius habeatur. MLWDipl. Otton. I. 182 ab antiquis -isannis. MLWChart. Tirol. 614^b p. 88,30 -osannos eternos in mente habentes. MLWChart. Otterb. 77 p. 57,6 renuntiamus ... tam in -isannis quam sub -isannis iam existentibus. MLWal. b novus -usannus MLWi. q. initium anni — Jahresbeginn, Neujahr: α spectat ad kalendas Ianuarias: MLWChart. Tirol. 716 (a. 1217) usque ad proximum festum -ianni novi dabunt ... mille libras. MLWChart. Tirol. notar. I 959 hinc ad proximum -umannum novum. β spectat ad primum mensem: MLWBeda temp. rat. 11,22 quem (theseri) ... novum -umannum appellant Hebraei. B spec.: 1 comput.: a de temporibus circuitionis solis vel lunae: MLWBeda temp. 12 ad certum embolismi vel communis -ianni terminum (MLWEpist. var. I 42,11. MLWal.). MLWtemp. rat. 2,19sq. solis -umannum ... lunae ... -umannum (MLWRhythm. 114,13,1. MLWal.). MLWComput. cod. Bern. 10 p. 55,23 -usannus ... lunaris secundum cursum lunae habit in -oanno lunacionis (MLWi. -es) xii et dies cccliiii (MLWChart. episc. August. 49 p. 48,6). MLWHugeb. Wynneb. 13 p. 115,41 quod (aequinoctium) denuo in -oanno ... solet fieri. MLWAlcuin. epist. 145 p. 232,4 -umannum legitimum a mense Septembrio incipere. MLWCarm. de temp. rat. 321 -usannus civilis est hic solaris[] (MLWThietm. chron. 3,26. MLWal. v. et MLWl. 10). MLWAgius comput. 7,18 invento ... cum concurrentibus -oanno. MLWCarm. de conc. mens. 49,1 bissextilis (MLWChart. Salisb. 455 p. 617,4 -oanno bisextili et embolismali). saepe. b de cyclis, temporibus circuitionis siderum (de re cf. B. L. van der Waerden, Hermes 80. 1952. p. 129sqq.): MLWRegino chron. MLWa. 405 Victorinus ... revolutionem magni -ianni describit (MLWSigeb. Gembl. chron. MLWa. 829 hoc -oanno ... finitur nonus -usannus magnus ab initio mundi MLWeqs. MLWAlbert. M. summ. theol. II 1,4,2,5,2 p. 100^a,12). MLWHonor. August. imag. 2,66 Martis -usannus duobus solaribus constat. 2,68 Saturni -usannus triginta -isannis completur. 2,69 -usannus remissionis, habens curricula septem -orumannorum, alter iubilaeus quinquaginta -orumannorum. MLWibid. MLWal. 2 eccl.: a spectat ad festivitates, officia sim.: MLWConc. Karol. 36,36 de festivitatibus -ianni. MLWWalahfr. exord. 21 p. 494,31 in dispositione officiorum -ianni. MLWHraban. epist. 48 ut martyrologium per totum -umannum tibi conscriberem. MLWCatal. biblioth. Becker 37,49 liber expositionum lectionum ... per totum -umannum. MLWal. remissius: MLWChron. Lippold. p. 556, 42 (catal. librorum) de doctrinali -oanno tractatus. b spectat ad indulgentiam (cf. N. Paulus, Geschichte des Ablasses im Mittelalter. II. 1923. p. 82sq.): MLWChart. Bund. 209 (a. 1087) indulgencie ... date sunt xl dies criminalium et -ianni venialium omnibus ... visitantibus (MLWChart. Basil. C II 26. MLWChart. Friburg. 303 -umannum v. iniuncte penitentie. MLWal.). MLWAnnal. Prag. I MLWa. 1254 dedit indulgentiam -umannum unum et xl dies. c spectat ad noviciatum: MLWChart. Raitenh. 127 (a. 1241) novitium infra -umannum suae probationis benedixisse (MLWChart. Basil. C II 271 p. 154,10). MLWal. d spectat ad solutionem archiepiscopo debitam: MLWChart. eccl. Werd. 24 (c. 1202) ut ... ęcclesia in Brule ... archiepiscopo, quando -usannus cathedralis est, tres marcas ... persolvat. e -usannus iubileus MLWi. q. tempus (apud Hebraeos) sanctificatum — geheiligte Zeit (der Hebräer), Jubeljahr (cf. Vulg. lev. 25,10sqq.; de re v. MLWPlöchl, Kirchenrecht. ²II. p. 280): MLWRod. Camer. Lietb. 22 hunc diem -umannum iubileum dixerim, cum cuique sua iura restituuntur. MLWVita Meinw. 219 p. 132,19 -usannus hic verus iubileus episcopo extitit. v. et MLWl. 12. 3 publ. et iur.: a spectat ad data: MLWLeg. Wisig. chron. 42 obiit ... -ianni (MLWi. -oanno) incarnationis Domini ... dclxxii, -ianni cycli decemnovalis octavo (MLWBeda temp. rat. 47,11. MLWTrad. Frising. 11 p. 39,10. saepe. cf. Anso Ermin. 12 [MGMer. VI p. 470,12] -oanno ... ab incarnatione [MLWTrad. Frising. 23 p. 52,28]). MLWChart. Rhen. med. I 8 p. 11,40 -oanno primo regni ... Theoderici regis (MLWCod. Lauresh. 966 -oanno vi. regnum. MLWThietm. chron. 2,2. saepe). MLWLex Alam. 42,2 scriptura non valeat, nisi in quam -usannus et dies evidenter ostenditur (MLWHrotsv. Dion. 12. MLWThietm. chron. 6,47. MLWal.). MLWBeda temp. rat. 9,64 quadragesimo -oanno dominicae passionis. MLWTrad. Frising.2 -oanno xii. Oatiloni ducis. 19 in -oanno xvi. regnante ... Tassilone (183 r. et imperante ... Karolo. MLWal.). 139 eo -oanno, quo ... Karolus intravit in Hunia. 182 -oanno ii. domni Karoli imperatoris. MLWTrad. Patav. 68 facta est ... traditio in primo -oanno, quando ... episcopatum accepit. MLWTrad. Ratisb. 20 p. 27,3 actum est -oanno Domini dcccxxii (MLWWipo gest. 25. MLWChart. Argent. I 194. saepe). MLWChart. Turg. I 84 -oanno vi. Leonis, papae iiii. MLWDipl. Karoli III. 59 -oanno ... augustali ... in Italia ii., in Francia i. MLWWiduk. gest. 1,15 imperii. MLWThietm. chron. 1,8 ordinacionis. MLWThangm. Bernw. 36 singularis nativitatis Domini. 47 incarnati verbi. MLWCasus Petrish. 5,3 -oanno ... a partu virginis mcxxxiv, a condito ... monasterio clii. MLWOtto Frising. gest. 2,1 -oanno ab Urbe condita mdccc (MLWAlbert. Stad. annal. p. 293,10 -oanno ... MLWa. U. MLWc. dccli, -oanno repromissionis mdxl). MLWChart. Friburg. 65 gratie. MLWCatal. cod. Conr. Schir. (MLWMGScript. XVII p. 623,26) -oanno ab humanitate filii Dei. MLWChart. Hall. I 292 reparacionis nostre. saepissime. in ordine librorum annalium: MLWAnnal. Xant. MLWa. 833 -oanno dcccxxxiii. MLWAnnal. Marb. MLWa. 1209 -oanno mccix. saepe. remissius usque -oanno et die MLWi. q. usque ad id tempus — bis jetzt: MLWForm. Sal. Bign. 3 in omni corpore scimus eum sanum usque -oanno et die. b spectat ad spatium regiminis vel muneris: MLWEigil Sturm. 4 cumque ... tribus -isannis sic presbyteratus sui ... officium gereret. MLWEpitaph. var. I A 2,2 bis binos -osannos rexerat hic pueros. MLWRegino chron. MLWa. 421 Glodoveus ... in Gallias regnat xxx -osannos. [] MLWThangm. Bernw. 54 sedit ... in cathedra triginta -isannis. Chart. hosp. MLWs. Spir. 4 (QuellErörtBayerGesch. N. F. XVI 1 p. 9,17) qui (rector sacerdos) ... ad -umannum vel ad -osannos ... instituetur. MLWal. v. et p. 679,1. c spectat ad aetatem legitimam, emancipationem: MLWForm. Wisig. 34 ut patres filios in potestate habentes tempore, quo perfectos in eos esse praespexerint -osannos, ... concedant absolutionem. MLWLeg. Wisig. 4,3,4 minorum etas in -isannis pupillaribus constituta. MLWLex Raet. Cur. 12,1,3 pupilli, qui infra -isannis sunt (MLWChart. scrin. Col. A II 1 p. 132,21 qui [pueri] erant MLWi. -osannos. MLWGesta Ern. duc. I p. 10,16). Lex Frision. MLWadd. 3^a,70 puer, qui nondum xii -osannos habet. MLWTrad. Welt. 33 quando veniunt ad -osannos suos mulieres (MLWAlbert. M. sacram. 60). MLWChart. archiep. Magd. 280 infra -osannos discretionis (MLWChart. Lub. I 165 p. 152,6 cum pervenit ad -osannos d., cum dicitur ... selbmundinch. MLWChart. Friedb. [Hass.] 42. MLWal.; de re cf. J. Jungmann, Missarum Sollemnia. II. 1952. p. 29¹¹⁷). MLWOtto Frising. gest. 1,33 p. 51,32 rex eo usque in puerilibus -isannis positus nondum militem induerat (MLWChart. ord. Teut. [Thur.] 12. MLWal.). MLWChart. Carniol. II 15 nubiles (MLWChart. Worm. 341. MLWal.). MLWChart. Port. 153 p. 175,28 legittimos habens -osannos feodalia recipiendi ac resignandi. saepe. d spectat ad conventiones, pacta, indutias sim.: MLWLex Sal. Merov. 73,7 quod legem (MLWi. lex) ... -oanno integro nullatenus terminetur (MLWDipl. Conr. II. 73 p. 93,40. MLWal.). MLWLex Ribv. 69,4^a ante -umannum revolutum vel septem noctes sacramentum ... offerat. MLWConc. Karol. 1,6 in carcerem missus vertentem -umannum ibi paenitentiam agat (MLWChart. Sangall. A 24. MLWal.). MLWForm. Flav. MLWadd. 4 ad -osannos v ... res habere (MLWOtto Frising. gest. 2,56 treugam a proximo pentecosten ad -umannum iurari fecit. MLWal.). MLWDipl. Karoli III. 17 p. 27,33 pactum observare ... per -osannos constitutos. MLWBerth. (?) annal. MLWa. 1077 p. 289,50 infra -umannum. MLWal. e spectat ad certum spatium temporis (sc. fere unum annum, sex septimanas, tres dies) in iudicio adhibitum (cf. J. W. Planck, Deutsches Gerichtsverfahren im Mittelalter. I. 1879. p. 648): MLWDipl. Heinr. V. (MLWArchUrkForsch. 6 p. 262,39) si quis curtem ... per -umannum et diem ... possederit (Const. I 149. MLWChart. episc. Hild. II 516 infra -umannum et d. MLWChart. Pomm. B 976 p. 279,13 si ... in excommunicacione -oanno et die, id est sex septimanis, ... perstiterint. MLWal.). MLWChart. episc. Hild. III 214 p. 107,31 obligant se ad terminum unius -ianni, qui iar unde tach ... dici solet. f spectat ad annuas praestationes (fere in iuncturis in -oanno, singulis -isannis sim. MLWi. q. quotannis — alljährlich): MLWLex Baiuv. 2,1 per singulos menses vel -osannos ... persolvat (MLWTrad. Ratisb. 19 p. 24,36. MLWal. MLWConc. Karol. 2,2 -isannis singulis). MLWTrad. Frising. 652 operantur in -oanno camisalem i. MLWDipl. Karoli III. 169 per unumquodque -umannum. MLWTrad. Ratisb. 224 tot -isannis. MLWChart. scrin. Col. A I p. 106,39 ut tantum sex solidos inde -oanno solvat. MLWTrad. Patav. 1353 censum suum ab -oanno in -umannum persolverunt. MLWal. MLWfort. MLWadd.: MLWTrad. Ratisb. 515 (a. 1058/60) -otenus se debet cum decem nummis persolvere. II translate: A reditus in unum annum libero arbitrio possessoris permissus — für ein Jahr der freien Verfügung des Inhabers überlassenes Jahreseinkommen, Gnadenjahr (cf. MLWFeine, Rechtsgesch. I. p. 225²): MLWChart. episc. August. 45 (a. 1173) -umannum post mortem suam cuicumque relinquere vellet, potestatem haberet. MLWChart. eccl. Erf. 232 ut post primum -umannum, qui cedit mortuo, sequens -usannus eiusdem stipendii ... deserviat sartatectis ecclesie. MLWChart. Rhen. med. III 578 p. 444,27 -umannum vero gratie prebende mee domino Richardo ... colligendum committo (MLWChart. episc. Hild. II 745 fructus alterius -ianni, qui nunc vocatur -usannus g., cedant defuncto. MLWChart. eccl. Halb. I 65 nisi intrans religionem -umannum g. obtinuerit et tunc ecclesia -umannum subsequentem percipiat. MLWal. v. et MLWl. 71). MLWChart. Ger. Col. 109 per communem -umannum, qui -usannus defuncti dicitur. MLWal. B reditus annualis ad ecclesiam restaurandam reservatus — für Kirchenreparaturen einbehaltenes Jahreseinkommen, Fabrikjahr (cf. MLWFeine, Rechtsgesch. I. p. 312): MLWChart. Ger. Col. 109 (a. 1238) tertius -usannus ad utilitatem ecclesie ... convertetur. MLWChart. episc. Wirz. I 312 p. 350,1 in observacione -ianni gratie et -ianni fabrice consuetudo servetur. v. et MLWl. 58.64. [] Pape