lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

alleluia

mhd. bis lat. · 5 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
5 in 5 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
5
Verweise raus
2

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

alleluia

Bd. 1, Sp. 473
alleluia. (ה־ול, ἀλληλούια) MLWabbr. *aeuia (cf. Grove's Dictionary of Music. 5I. 1954. p. 65; B. Bischoff in: Deutsche Philologie im Aufriß. 2I. 1957. p. 437; MLWsim. *euouae): MLWl. 54.55.59.60. p. 474,12.17.20. MLWscript.: -uya: MLWl. 65. p. 474,15. -ue: p. 474,39. -licia: p. 474,44. alleiua: p. 474,1. alles: p. 474,41. allia: p. 474,38. MLWsubst.: genus: v. MLWl. 60sqq. p. 474,31. MLWform.: plerumque MLWindecl.; gen. MLWsg. -(a)e: p. 474,38.39.40. adde MLWAmalar. off. 1,38,10. MLWcod. R. MLWal. MLWacc. MLWsg. -am: p. 474,66. adde MLWBeda hist. eccl. 1,20 p. 39,7. MLWabl. MLWpl. -is: p. 474,10. usu MLWattrib.: MLWl. 67. p. 474,20. MLWmetr. -lē-: p. 474,20.25.30.MLWal. MLWorig. et MLWsignif.: MLWAmalar. ord. expos. II 6 ‘al’ enim dicitur laus tibi, benedicte, ‘le’, laus tibi, aeterne MLWeqs. MLWAurel. Reom. mus. 20 p. 60b,14 -a autem ab Ebraeis sumpsimus. MLWRup. Tuit. off. 1,35 p. 30A. MLWAlbert. M. miss. 2,6 p. 51a,9 -a, quod interpretatur laudate Dominum vel laudatio Domini (cf. MLWGloss. I 179,58 St.-S. -a goteslop). MLWal. I eccl. (cf. Musik in Gesch. u. Gegenwart. I. 1949—51. p. 331—50): A interi.: acclamatio laetaAlleluja, Halleluja: 1 in formulis liturgicis: MLWHildeg. carm. 39 (ed. Roth, Gesch.-Quell. aus Nassau. I 3 p. 440) intercede pro famulantibus tibi in Deo, aeuia, euouae. 53 (ibid. p. 442) laus tibi sit, rex altissime, -aalleluia. 58 (ibid. p. 444) amen, aeuia. 2 vario usu: MLWBeda hist. eccl. 2,1 p. 80,21 adludens ad nomen (sc. Aelli) ait: ‘-aalleluia, laudem Dei ... oportet cantari’. MLWWillib. Bonif. MLWapp. p. 58,36 palmam victoriae accipere meruit ..., -aalleluia. MLWCarm. Bur. A 202,38 p. 90 pax hominibus bonę voluntatis, aeuia, aeuia. MLWal. B MLWsubst. (fere neutr., cf. MLWAmalar. ord. antiph. 30,4 -aalleluia neutri generis est. fem.: p. 474,30.66. adde MLWBeda hist. eccl. 1,20 p. 39,7. MLWal.): 1 (formula) -aalleluia, formula quae -aalleluia continetdas Alleluja, Alleluja-Formel: a in officiis sacris: MLWLex Alam. 15,2 qui (clericus) vel gratalem vel -aalleluia ... cantaverit. MLWCapit. reg. Franc. 170,30 ut -uyaalleluya in septuagesima dimittatur. MLWAmalar. cod. expos. I 6,3 ipse solus Christus cantat versum de -aalleluia (MLWord. antiph. 52,7 ut multi versus -aalleluia greca lingua ... canantur. MLWal.). MLWad Hild. 16 ut ... ieiunemus de -aalleluia viiii ebdomadas. MLWord. antiph. 78 quarum (antiphonarum) sonus redactus est in sola -aalleluia sibi invicem coniuncta, ut ... super psalmos matutinales solum -aalleluia audiatur. MLWal. (v. MLWind.). MLWNotker. Balb. hymn. prol. 7. MLWPontif. Rhen. sup. 73 cum gloria absque alleiua. MLWOrdo Rom. ant. p. 80b,44 duas laudes ..., id est duo -aalleluia: ‘haec dies’ et ‘laudate pueri’. MLWConsuet. Eins. 14 p. 80,5 ebdomadarius ... -aalleluia ... et evangelii. 27 p. 96,33 psalmi ... sub uno -aalleluia intonentur. MLWal. (v. MLWind.). MLWLiber ordin. Rhenaug. p. 73,8 ad cant(icum) ‘alleluia’ ut ‘de Syon’ (v. MLWadn. et cf. p. 169,21 -aalleluia ut ant(iphona) ‘dum complerentur’). p. 141,18 ad vesp(eram) ant(iphona) alleluia: ‘Ihesum quem queritis’ super psalmos. MLWHonor. August. spec. p. 887B istis diebus (sc. quadragesimae) ... -aalleluia, quod est melos laeticiae, intermittimus. MLWgemm. 4,98 in -isalleluiis dominicalibus. MLWal. Chron. Basil. MLWa. 370 ut a pascha usque ad ascensionem Domini incipiatur psalterium et finiatur cum -aalleluia (aeuia MLWcod.). Catal. thes. (Mitt. MLWa. d. Gebiet d. kirchl. Archäol. MLWi. d. Diöz. Trier. 2. p. 123,11) librum de -aalleluia. MLWStatut. ord. Teut. p. 122,31 quando cantatur de sancto spiritu -uyaalleluya ‘veni sancte spiritus’. MLWChart. civ. Hild. 342 officii succentoris eciam erit committere -aalleluia. MLWChart. Meckl. 1552 p. 643,17 quando deponitur aeuia (sc. in septuagesima). saepe. v. et MLWl. 66. b vario usu: Vita Germ. 4 (MGMer. VII p. 421,8) cum dulciloco funderit ymno -aalleluia (aeuia 2) carmen (MLWEgbert. fec. rat. 2,585 -aalleluia novum nobiscum psallere MLWc.). MLWAmalar. ord. antiph. 30,15 cum gloriosa frequentatione -aalleluia comitetur angelus ... et bene disponat itinera tua. MLWGodesc. Saxo gramm. 2 p. 451,19 cum habeant titulum -aalleluia quidam psalmi. MLWEkkeh. IV. bened. I 26,69 -aalleluia (gloss.: laudes Deo) Sion discriminet in diapason. MLWAmarc. serm. 4,14 quisque ... post ... preces amen subiungat et -aalleluia. MLWal. 2 nom. propr.: a campanae: MLWCasus Petrish. 5,8 unum quidem (campanum) Osanna, aliud vero A-aAlleluia ... vocatum est. b uxoris Petri: MLWNivard. Ysengr. 2,66 A-aAlleluia Petro coniuge fausta diu (v. notam MLWed.). II bot. (subst. fem.): A panis cuculi(Wald-) Sauerklee (Oxalis acetosella L., cf. MLWFischer, Pflanzenkunde. p. 277): MLWPulvis contra febr. p. 23,21 ex speciebus ... subscriptis tercia pars pulveris fiat: ... -aalleluia m(anipulus) i. MLWGloss. III 533,40 St.-S. -aalleluia, panis cuculi, bisen suramphe. 536,1 -aalleluia, gotis ampher. 547,56 -aalleluia hasinsurampf vel bocsuramph. MLWTract. de chirurg. 224 unguentum quoque marciaton ... herbe muscate, allia (alleluie MLWvar. l.). MLWRoger. Salern. chirurg. 1,687 accipe celidonie, -ealleluie (allelue Fl.) radicis. MLWIoh. Iamat. chirurg. 8,1 recipe ... eruce agrestis, -ealleluie et mercurialis. MLWAlphita I p. 306,12 panis cuculli, alles (alleluia II p. 134,26). II p. 5,17 -aalleluia, panis cuculi, trifolium silvestre idem MLWeqs. MLWAlbert. M. animal. 7,160 herba guguli, quam quidam allelicia vocant, et alluf ...: has enim herbas egrediens comedit ursus. MLWal. B rostrum gruinum(Schierlings-) Reiherschnabel (Erodium cicutarium L'Hérit. vel MLWsim., cf. MLWMarzell, Wb. dt. Pflanzennam. II. p. 298): MLWGloss. III 535,7 St.-S. -aalleluia cranichsnabel. Schneider
5518 Zeichen · 409 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 1050–1350
    Mittelhochdeutsch
    alleluiasubst. stn.

    Findebuch (Mhd. Wortschatz) · +2 Parallelbelege

    alleluia subst. Tauler Seuse stn. EvB.

  2. Latein
    alleluia

    Lex. musicum Latinum · +1 Parallelbeleg

    alleluia responsorialer Gesang zwischen Solist und Chor vor dem Evangelium der Messe — responsorial chant sung by solois…

Verweisungsnetz

11 Knoten, 7 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 2 Kompositum 6 Sackgasse 3

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit alleluia

3 Bildungen · 3 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

alleluia‑ als Erstglied (3 von 3)

alleluianus

MLW

alleluia·nus

* alleluianus , -a, -um . alleluia continens, ex alleluia constans — Alleluja enthaltend, Alleluja- : Eugen. Vulg. syll. 4,6,3 -um alleluian…

alleluiatice

MLW

adv. * alleluiatice . cum alleluia — mit Alleluja : Liber ordin. Patav. 7,14 p. 1025,26 antiphonae enim dicuntur ad nocturnum -e alleluiatic…