affinis -is
f. verwandter Ton (durch dieselbe Intervallstruktur der umgebenden Töne) —
related pitch (by virtue of the structure of intervals in surrounding pitches) 1
Definition [s.XV] LmLGob. Pers. p. 195b: Affines autem illas voces dicimus
[], quae in elevatione et depositione concordant. 2
Gebrauch —
usage a
allgemein —
general [s.XI] LmLComm. Guid. 89 p. 115: ‚⋅A⋅ et ⋅D⋅‘ sunt primus modus, ⋅D⋅ per naturam, ⋅A⋅ per affinitatem. Et de ceteris similiter dicatur quod vel natura vel affinitate per eandem positionem tonorum duae voces sint unus modus usque ad ⋅G⋅, quae sola vox nullam affinem habet utroque modo, remissione scilicet vel intensione. LmLComm. Guid. 10 p. 117: ponit
(sc. Guido) figuram in libro, in qua notat quamlibet naturalem finalem affini suae in gravibus concordare per diatessaron, in acutis per diapente. LmLComm. Guid. 11 p. 125: ⋅D⋅ affinis quidem est ⋅G⋅ modalis in tetrardo, sed non ita, ut etiam sit unus modus cum eo.
al. LmLOrg. Mediol. rhythm. 14. LmLQuaest. mus. 2, 25 p. 92. b
speziell für die Nebenfinalis (die Töne a C c (d) für die regulären Finales D E F (G)) —
in particular for the secondary finals (the notes a C c (d) for the normal finals D E F (G) [syn.: socialis] [s.XI] LmLComm. Guid. 63 p. 121: cum ante ⋅D⋅E⋅F⋅ in gravibus in depositione nullo modo sint duo toni, quos tamen dicit velle et requirere cantum, qui illorum modorum est, quos etiam affines suae ⋅a⋅C⋅c⋅ regulariter habent, constat eos non omniformem habere concordiam, licet illos eosdem modos appellemus. Unde necesse est aliquando cantus eiusdem modi in naturali modo tantum, aliquando in affini eius tantum debere cantari, ut quod nullo modo in ⋅D⋅ possumus, leviter in ⋅a⋅ sociali eius cantemus. LmLComm. Guid. 58 p. 144: ex toto transposita a legitima finali in affinem.
al. LmLTon. Aug. p. 116a: In hac mediam sillabam dictionis, que est „Domini“ semiditonum scilicet a paripateypaton ⋅C⋅ <ad> proslambanomenon ⋅A⋅ remittas; alioquin nec in finali
(sc. ⋅E⋅) nec in affini, que est mese ⋅a⋅ finire eam poteris, quia sub eis tonum, quem requirit, non invenit. LmLAnon. Lips. p. 156: ⋅D⋅ naturaliter est finalis, quia perfectionem habet regule naturalis. Notandum quod equivoce scilicet affines ⋅a⋅C⋅c⋅ idcirco naturalibus finalibus ⋅D⋅E⋅F⋅ sunt attribute ideo, quia eiusmodi sunt. LmLAnon. Lips. p. 159: Transpositio autem est, quando cantus vel propter deficientiam semitonii ... vel propter deficientiam ditoni ...in ⋅a⋅ affini prothi transponitur. LmLAnon. Lips. p. 160: a finali legitima in affinem... transponitur.
al. LmLOrg. Montep. 7: Aliquando pro ⋅D⋅E⋅F⋅, que sunt finales, accipimus ⋅a⋅C⋅c⋅ causa necessitatis, quia ⋅D⋅ ditonum non habet descendendo, quem habet sua affinis ⋅a⋅. LmLIoh. Cott. mus. 22, 26: sunt aliqui cantus, qui in proprio cursu deficiunt, sed in affinibus absque impedimento decurrunt.
al. LmLIoh. Cott. ton. 26, 14: Hoc responsorium in affinibus posuimus, quoniam in suo cursu deficit.
[s.XII] LmLTon. Nivern. 144r p. 123: multi alii
(sc. cantus) secundi et tercii et aliorum tonorum penurie causa in affines determinantur.
[s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 6, 41, 9: quando quivis vitare vult ⋅b⋅ molle in cantu suo, et tunc pro ⋅D⋅E⋅F⋅ legitimis finalibus assumit affines, quae sunt ⋅a⋅♮⋅c⋅, vel quando quis proprio motu notat cantus aliquos in affinalibus, quae, sine aliquo impedimento notari possent in propriis finalibus. LmLQuat. princ. 3, 19 p. 229a
(?). LmLAnon. Erford. p. 161: cum quilibet cantus proti, deuteri vel triti transferantur a legitimis finalibus, scilicet ⋅D⋅E⋅F⋅ in sociales et affines, scilicet ⋅a⋅b⋅c⋅. LmLAnon. Carthus. p. 439b: Et si aliquis cantus inveniatur, qui nec incipiat, nec finiat in suis gradibus regularibus, sed in suis affinibus, ... dicendum est, quod talis cantus non sit simpliciter regularis, sed magis irregularis. LmLAnon. Carthus. p. 440b: ⋅A⋅lamire est affinis ad ⋅D⋅solre, nam ambo gradus tono deprimuntur et tono cum semitonio elevantur.
al. [s.XV] LmLGob. Pers. p. 195b: si cantus in proprio cursu deficit, in affinibus cantetur, ut absque errore ad finem debitum perveniat.
ibid. al. LmLConr. Zab. tract. EE 5: dum qualescumque
[]cantus proti, deuteri et triti transferuntur a legitimis finalibus in sociales et affines suos, scilicet ⋅a⋅C⋅ vel ⋅c⋅. LmLGuill. Pod. 4, 18.
cf. LmLPesce, Affinities