aequalis (eq-), -e.
MLW
rhythm. equa-
(trisyll.): p. 301,57. I
proprie: A
de uno eodemque: 1
strictius: a
planus, lēvis —
eben, flach, glatt: MLWVitae patr. Iur. 1,9 in ... -iaequali solo. MLWPs. Hippocr. progn. A 6 pustellam ... non altam, sed -emaequalem. MLWHeraclius I 2,8 petram. MLWTheoph. sched. 3,32 cum lima -iaequali ... plana
nigellum. Brunus Long. 1,19,3 p. 117
B quod in loco asperitatem et sensum invenies non -emaequalem. MLWAlbert.
M. veget. 7,140 seritur radix ... in locis ... -busaequalibus.
al. c. dat. MLW
i. q. exaequatus —
in gleicher Ebene liegend: MLWBeda hist. eccl. 5,6 p. 290,14 lapis terrae -isaequalis. b
directus —
gerade: MLWFrid. II. Imp. art. ven. 3 p. 27,18
falcones tenent dorsum e-e. Brunus Long. 2,6
[] p. 124
C sectio sit -isaequalis, id est secundum longitudinem. c
parilis, sibi constans —
gleichförmig, regelmäßig: de forma: MLWChron. Salern. 159 p. 167,1 nares -esaequales et directae. MLWTheoph. sched. 2,31MLW
ex. ut -isaequalis fiat
anulus. MLWThadd. Florent. cons. 183,7
vas sit sicut una cucurbita sine alembico, e-es
(sic) per totum. MLWWilh. Salic. chirurg. 2,3 p. 328
F acus triangulata facilius penetrat membrum quam -isaequalis acus. MLW
al. de motu: MLWConstant. Afric. theor. 7,3 p. 31 a
r non e-is est pulsus, cuius percussio diversatur sive in motu ... sive in quantitate dilatationis. MLWAlbert.
M. phys. 4,3,10 p. 326
a,27
motus primi mobilis -issimusaequalissimus et simplicissimus est in partibus. MLW
al. de elevatione vocis: MLWGuido Cist. mus. p. 192
b si cantus est -isaequalis et organum incipit cum cantu. d
medius, proportionatus —
mittel, ausgewogen: MLWFrid. II. Imp. art. ven. 1 p. 36,30 est ... tempus autumpni medium inter estatem ... et hiemem ... et est e-e tempus quodammodo. MLWAlbert.
M. veget. 3,82
subiectum est ... -eaequale sive medium inter frigidum et calidum. MLWPs. Alphons. clav. 3 p. 782,35 aequalitas ... apparens consistit in -iaequali compositione ipsius corporis. 2
latius de partitione MLW
i. q. aeque divisus, aequabilis —
gleichmäßig (geteilt): MLWLex Sal. Merov. 67 res e-e ordine inter se dividant. MLWAldh. ad Acirc. 126 arsis et thesis -iaequali temporum discrimine dirimuntur
in dispondeo. MLWRemig. Altiss. mus. p. 84
b,8 quae -iaaequalia diximus, eadem dactylica esse dicemus MLW
eqs. MLW
al. B
de relatione MLW
i. q. par, idem, similis —
gleich (groß, lang, viel, schwer), gleichartig, entsprechend, ähnlich: 1
de quantitate, numero, pondere sim.: a
gener.: MLWAntidot. Lond. p. 19,18 mensura. MLWAntidot. Sangall. p. 99,23 pondere. MLWAldh. ad Acirc. 77,1
(de molis) nos sumus -esaequales ... sorores. MLWMappae Clavic. 38 quantum tibi videatur esse e-e ei auro. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 6 p. 187,22 si fuerint e-is forme
falcones. MLWAlbert.
M. veget. 2,109 -isaequalis quantitatis et dispositionis. MLWanimal. 1,469
spatium. MLW
al. de tempore: MLWGerb. (?) astrolab. 8,1
(de horis) quos Arabes muzzewihae, id est -esaequales dicunt, et ezemenie, id est inaequales. MLW
c. sensu aequi, iusti (cf. Vulg. lev. 19,36. Ezech. 45, 10): MLWAlcuin. epist. 3,17 p. 26,6 (synod.) ut mensuras aequas et pondera -iaaequalia statuant omnibus. MLWCapit. reg. Franc. 46,18 aequam mensuram et -iaaequalia modia. MLW
al. b
spec.: α
iur.: MLWLex Baiuv. 15,7 -emaequalem inter filios ... habeat portionem
vidua (MLWChart. Brixin. 90. MLW
al.). MLWForm. Andec. 37 p. 17,1 e-is lanciae dividere. MLWForm. Sal. Lind. 11 p. 275,4 e-em partem contra avunculos ... accipere (MLWTrad. Ratisb. 58. MLWTrad. Frising. 939. MLW
al.). MLWTrad. Frising. 298 -eaequale mensura -iqueaequalique pretio (MLWChart. Sangall. A 712 p. 314,8. MLWCod. Hartw. 32. MLW
al.). MLWTrad. Frising. 390 tradidit ... e-em causam. MLWTrad. Ratisb. 173 -emaequalem recompensationem. MLW
al. β
math.: MLWAnon. geom. I 3,2 numerus remanens et latus quadrati -isaequalis pronuntietur. 4,24
pentagonus -busaequalibus continetur lateribus. MLWGerb. geom. 4,4
rectus angulus sibi ... ipsi semper et uniformiter -isaequalis. MLWAnon. ad Ragimb. p. 533,15
(de area) ut quadrato -emaequalem constituam triangulum spacio. MLW
al. MLW
philos. (cf. p. 302,39): MLWAlbert.
M. pol. 3,6
b videtur -eaequale esse, quod iustum est (
p. 1280a,
11 ἰσον τὸ δίκαιον) MLW
eqs. 5,1
b p. 425
b,33 hoc iustum consistit in eo, quod secundum proportionem -eaequale (
p. 1301a,
27 κατ' ἀναλογίαν ἰσον) est. δ
comput. MLW
i. q. communis —
gewöhnlich, Gemein-: MLWRhythm. 112,6 compertum adde super numerum dierum pasche decemseptem annis e-bus. 2
de qualitate, genere, condicione sim.: a
gener.: de hominibus: MLWCarm. Aldh. 4,70 illis in omnibus -emaequalem dico actibus
Aldhelmum. MLWHugeb. Wynneb. 5 omnes homines natura e-es genuit. MLWRhythm. 8,8,4 aesca, virtute, habitu -esaequales. MLWWipo prov. 67 viri pontificales sanctis sunt -esaequales. MLW
al. de rebus: MLWLiutg. Greg. 12 p. 76,27 uno eodemque -iaequali cum ceteris vestimento et victu ... contentus. MLWForm. imp. MLWadd. 1 p. 328,6 duas commutationes -emaequalem habentes tenorem. MLWWalahfr. carm. 5,76,53 Spira ... Romuleae dicenda ... sedi -isaequalis. MLWPass. Petri et Pauli 316 paribus gestis persolvere poenas -isaequalis. MLWDipl. Conr. II. 206
a p. 280,6 -eaequale meritum credimus fore dantis et corroborantis. MLWAlbert.
M. veget. 1,130 non habet anima plantarum effectum vitae, qui sit -isaequalis effectui vitae
animalium. al. congruens —
angemessen: MLWHrotsv. Gong. 333 -esaequales meritis protendere laudes. b
spec.: α
theol. (cf. MLWAlbert.
M. sent. 1,31,3 p. 101
b,22 -esaequales ...
[] sunt personae distinctae eamdem habentes essentiam MLW
eqs.): MLWHraban. carm. 4,1,8 flatus nempe sacer ... tibi
(sc. patri) ... permanet -isaequalis. MLWGodesc. Saxo
theol. 22,3 p. 301,27 Deus pater non debet dici -isaequalis Deo, sed Deus filius -isaequalis Deo. MLWHrotsv. Mar. 224 -iaequali forma pollens sub nomine trino. MLW
al. β
iur.: MLWLeg. Wisig. 6,4,3 p. 265,26 e-em statum. MLWForm. Marculfi 2,12
filiam contra germanos ... -emaequalem et legitimam esse constituo heredem. MLWDipl. Heinr. II. 25 ut ... abbas cum fratribus ... sint ... illis
(ceteris locis) per omnia iure stabilitatis similes et -esaequales. γ
log.: MLWEpist. Ratisb. 22 p. 348,17 maior
terminus de minore aut -isaequalis de -iaequali predicatur. δ
mus.: MLWHucbald. harm. inst. p. 104
a,34 de -busaequalibus ... vocibus. II
translate MLW
i. q. aequus, iustus —
billig, gerecht (cf. p. 301, 35): MLWForm. Marculfi 1,38 -esaequales preceptionis eis fieri et accipere iussimus (MLWDipl. Merov. I 49 p. 45,25. 66 p. 58,49. 51). MLW
subst. masc. MLW
i. q. par, aequipollens, socius —
ein gleicher, Gleichgestellter, Gefährte: MLWConsuet. Trev. 16 p. 17,26 si e-is cum e-i contendit. MLWDipl. Heinr. IV. 402 p. 532,27 marchio suique -esaequales. MLWOtto Frising. gest. 2,45 p. 153,17 offenderetne ... Verona principem, quae ... laedere non solet e-
m. MLWAlbert.
M. pol. 3,10
x -busaequalibus natura (
p. 1287a,
12 ὁμοίοις φύσει) inaequales dantur honores. 4,4
c (de democratia) principatus ... liberorum et -iumaequalium. MLW
al. MLW
subst. neutr. MLW
i. q. par, idem —
ein gleiches, dasselbe: 1
gener.: MLWWiduk. gest. 3,54 barbarum salutabat; cui Sclavus -iaaequalia respondit. MLWAlbert.
M. metaph. 10,2,6 p. 569
a,9 si ... -eaequale dicatur duas naturas significare. 2
spec.: a
math.: aequalis quantitas —
gleiche Größe: MLWPs. Boeth. geom. p. 378,3sqq. si ab -busaequalibus -iaaequalia auferantur, quae relinquuntur, -iaaequalia sunt.
aequalis pars —
gleicher Teil: MLWHrotsv. Sap. 3,18
numerus est pariter par, qui potest in duo -iaaequalia dividi MLW
eqs. latius: MLWMappae Clavic. 87 alumen liquidum, cimoliam e-ia. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 3 p. 2,30
corrigiolae extremitas scindatur per longum in duo e-ia. b
iur. MLW
i. q. res aequi pretii —
gleichwertiges Gut: MLWBrev. Notit. p. A 21,32 (c. 790) dedit ei ... aliud e-e. MLWTrad. Frising. 579 cuncta -iaaequalia, sicut ille traditum habuit. MLWCod. Odalb. 60 p. 122,5 si in ipso loco plus aut -eaequale accepti territorii foret. MLW
al. c
philos. MLW
i. q. aequitas —
Gleichheit (cf. p. 301,51): MLWAlbert.
M. eth. 5,2,1 p. 340
b,38 iustum ... est et legale et -eaequale (
p. 1129a,
34 τὸ ἰσον). MLWpol. 6,1
l p. 563
b,12 -eaequale (
p. 1317b,
4 τὸ ἰσον), quod iustum est in democratia, est secundum numerum arithmeticae proportionis. MLWanimal. 12,17 -eaequale ... complexionis animalium ... est -eaequale ... secundum geometricam medietatem.
neutr. pro MLW
adv.: 1
in aequas partes —
zu gleichen Teilen: MLWPactus Alam. III 2 lectaria parciant -eaequale. 2
aequo pondere —
gleich viel, gleich schwer: MLWCompos. Luc. I 18 ubi e-e penset. I 19.