lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

aequalis

nur lat. · 2 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
2 in 2 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
0
Verweise raus
1

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

aequalis

Bd. 1, Sp. 300
aequalis (eq-), -e. MLWrhythm. equa- (trisyll.): p. 301,57. I proprie: A de uno eodemque: 1 strictius: a planus, lēviseben, flach, glatt: MLWVitae patr. Iur. 1,9 in ... -iaequali solo. MLWPs. Hippocr. progn. A 6 pustellam ... non altam, sed -emaequalem. MLWHeraclius I 2,8 petram. MLWTheoph. sched. 3,32 cum lima -iaequali ... plana nigellum. Brunus Long. 1,19,3 p. 117B quod in loco asperitatem et sensum invenies non -emaequalem. MLWAlbert. M. veget. 7,140 seritur radix ... in locis ... -busaequalibus. al. c. dat. MLWi. q. exaequatusin gleicher Ebene liegend: MLWBeda hist. eccl. 5,6 p. 290,14 lapis terrae -isaequalis. b directusgerade: MLWFrid. II. Imp. art. ven. 3 p. 27,18 falcones tenent dorsum e-e. Brunus Long. 2,6 [] p. 124C sectio sit -isaequalis, id est secundum longitudinem. c parilis, sibi constansgleichförmig, regelmäßig: de forma: MLWChron. Salern. 159 p. 167,1 nares -esaequales et directae. MLWTheoph. sched. 2,31MLWex. ut -isaequalis fiat anulus. MLWThadd. Florent. cons. 183,7 vas sit sicut una cucurbita sine alembico, e-es (sic) per totum. MLWWilh. Salic. chirurg. 2,3 p. 328F acus triangulata facilius penetrat membrum quam -isaequalis acus. MLWal. de motu: MLWConstant. Afric. theor. 7,3 p. 31 ar non e-is est pulsus, cuius percussio diversatur sive in motu ... sive in quantitate dilatationis. MLWAlbert. M. phys. 4,3,10 p. 326a,27 motus primi mobilis -issimusaequalissimus et simplicissimus est in partibus. MLWal. de elevatione vocis: MLWGuido Cist. mus. p. 192b si cantus est -isaequalis et organum incipit cum cantu. d medius, proportionatusmittel, ausgewogen: MLWFrid. II. Imp. art. ven. 1 p. 36,30 est ... tempus autumpni medium inter estatem ... et hiemem ... et est e-e tempus quodammodo. MLWAlbert. M. veget. 3,82 subiectum est ... -eaequale sive medium inter frigidum et calidum. MLWPs. Alphons. clav. 3 p. 782,35 aequalitas ... apparens consistit in -iaequali compositione ipsius corporis. 2 latius de partitione MLWi. q. aeque divisus, aequabilisgleichmäßig (geteilt): MLWLex Sal. Merov. 67 res e-e ordine inter se dividant. MLWAldh. ad Acirc. 126 arsis et thesis -iaequali temporum discrimine dirimuntur in dispondeo. MLWRemig. Altiss. mus. p. 84b,8 quae -iaaequalia diximus, eadem dactylica esse dicemus MLWeqs. MLWal. B de relatione MLWi. q. par, idem, similisgleich (groß, lang, viel, schwer), gleichartig, entsprechend, ähnlich: 1 de quantitate, numero, pondere sim.: a gener.: MLWAntidot. Lond. p. 19,18 mensura. MLWAntidot. Sangall. p. 99,23 pondere. MLWAldh. ad Acirc. 77,1 (de molis) nos sumus -esaequales ... sorores. MLWMappae Clavic. 38 quantum tibi videatur esse e-e ei auro. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 6 p. 187,22 si fuerint e-is forme falcones. MLWAlbert. M. veget. 2,109 -isaequalis quantitatis et dispositionis. MLWanimal. 1,469 spatium. MLWal. de tempore: MLWGerb. (?) astrolab. 8,1 (de horis) quos Arabes muzzewihae, id est -esaequales dicunt, et ezemenie, id est inaequales. MLWc. sensu aequi, iusti (cf. Vulg. lev. 19,36. Ezech. 45, 10): MLWAlcuin. epist. 3,17 p. 26,6 (synod.) ut mensuras aequas et pondera -iaaequalia statuant omnibus. MLWCapit. reg. Franc. 46,18 aequam mensuram et -iaaequalia modia. MLWal. b spec.: α iur.: MLWLex Baiuv. 15,7 -emaequalem inter filios ... habeat portionem vidua (MLWChart. Brixin. 90. MLWal.). MLWForm. Andec. 37 p. 17,1 e-is lanciae dividere. MLWForm. Sal. Lind. 11 p. 275,4 e-em partem contra avunculos ... accipere (MLWTrad. Ratisb. 58. MLWTrad. Frising. 939. MLWal.). MLWTrad. Frising. 298 -eaequale mensura -iqueaequalique pretio (MLWChart. Sangall. A 712 p. 314,8. MLWCod. Hartw. 32. MLWal.). MLWTrad. Frising. 390 tradidit ... e-em causam. MLWTrad. Ratisb. 173 -emaequalem recompensationem. MLWal. β math.: MLWAnon. geom. I 3,2 numerus remanens et latus quadrati -isaequalis pronuntietur. 4,24 pentagonus -busaequalibus continetur lateribus. MLWGerb. geom. 4,4 rectus angulus sibi ... ipsi semper et uniformiter -isaequalis. MLWAnon. ad Ragimb. p. 533,15 (de area) ut quadrato -emaequalem constituam triangulum spacio. MLWal. MLWphilos. (cf. p. 302,39): MLWAlbert. M. pol. 3,6b videtur -eaequale esse, quod iustum est (p. 1280a, 11 ἰσον τὸ δίκαιον) MLWeqs. 5,1b p. 425b,33 hoc iustum consistit in eo, quod secundum proportionem -eaequale (p. 1301a,27 κατ' ἀναλογίαν ἰσον) est. δ comput. MLWi. q. communisgewöhnlich, Gemein-: MLWRhythm. 112,6 compertum adde super numerum dierum pasche decemseptem annis e-bus. 2 de qualitate, genere, condicione sim.: a gener.: de hominibus: MLWCarm. Aldh. 4,70 illis in omnibus -emaequalem dico actibus Aldhelmum. MLWHugeb. Wynneb. 5 omnes homines natura e-es genuit. MLWRhythm. 8,8,4 aesca, virtute, habitu -esaequales. MLWWipo prov. 67 viri pontificales sanctis sunt -esaequales. MLWal. de rebus: MLWLiutg. Greg. 12 p. 76,27 uno eodemque -iaequali cum ceteris vestimento et victu ... contentus. MLWForm. imp. MLWadd. 1 p. 328,6 duas commutationes -emaequalem habentes tenorem. MLWWalahfr. carm. 5,76,53 Spira ... Romuleae dicenda ... sedi -isaequalis. MLWPass. Petri et Pauli 316 paribus gestis persolvere poenas -isaequalis. MLWDipl. Conr. II. 206a p. 280,6 -eaequale meritum credimus fore dantis et corroborantis. MLWAlbert. M. veget. 1,130 non habet anima plantarum effectum vitae, qui sit -isaequalis effectui vitae animalium. al. congruensangemessen: MLWHrotsv. Gong. 333 -esaequales meritis protendere laudes. b spec.: α theol. (cf. MLWAlbert. M. sent. 1,31,3 p. 101b,22 -esaequales ... [] sunt personae distinctae eamdem habentes essentiam MLWeqs.): MLWHraban. carm. 4,1,8 flatus nempe sacer ... tibi (sc. patri) ... permanet -isaequalis. MLWGodesc. Saxo theol. 22,3 p. 301,27 Deus pater non debet dici -isaequalis Deo, sed Deus filius -isaequalis Deo. MLWHrotsv. Mar. 224 -iaequali forma pollens sub nomine trino. MLWal. β iur.: MLWLeg. Wisig. 6,4,3 p. 265,26 e-em statum. MLWForm. Marculfi 2,12 filiam contra germanos ... -emaequalem et legitimam esse constituo heredem. MLWDipl. Heinr. II. 25 ut ... abbas cum fratribus ... sint ... illis (ceteris locis) per omnia iure stabilitatis similes et -esaequales. γ log.: MLWEpist. Ratisb. 22 p. 348,17 maior terminus de minore aut -isaequalis de -iaequali predicatur. δ mus.: MLWHucbald. harm. inst. p. 104a,34 de -busaequalibus ... vocibus. II translate MLWi. q. aequus, iustusbillig, gerecht (cf. p. 301, 35): MLWForm. Marculfi 1,38 -esaequales preceptionis eis fieri et accipere iussimus (MLWDipl. Merov. I 49 p. 45,25. 66 p. 58,49. 51). MLWsubst. masc. MLWi. q. par, aequipollens, sociusein gleicher, Gleichgestellter, Gefährte: MLWConsuet. Trev. 16 p. 17,26 si e-is cum e-i contendit. MLWDipl. Heinr. IV. 402 p. 532,27 marchio suique -esaequales. MLWOtto Frising. gest. 2,45 p. 153,17 offenderetne ... Verona principem, quae ... laedere non solet e-m. MLWAlbert. M. pol. 3,10x -busaequalibus natura (p. 1287a,12 ὁμοίοις φύσει) inaequales dantur honores. 4,4c (de democratia) principatus ... liberorum et -iumaequalium. MLWal. MLWsubst. neutr. MLWi. q. par, idemein gleiches, dasselbe: 1 gener.: MLWWiduk. gest. 3,54 barbarum salutabat; cui Sclavus -iaaequalia respondit. MLWAlbert. M. metaph. 10,2,6 p. 569a,9 si ... -eaequale dicatur duas naturas significare. 2 spec.: a math.: aequalis quantitasgleiche Größe: MLWPs. Boeth. geom. p. 378,3sqq. si ab -busaequalibus -iaaequalia auferantur, quae relinquuntur, -iaaequalia sunt. aequalis parsgleicher Teil: MLWHrotsv. Sap. 3,18 numerus est pariter par, qui potest in duo -iaaequalia dividi MLWeqs. latius: MLWMappae Clavic. 87 alumen liquidum, cimoliam e-ia. MLWFrid. II. Imp. art. ven. 3 p. 2,30 corrigiolae extremitas scindatur per longum in duo e-ia. b iur. MLWi. q. res aequi pretiigleichwertiges Gut: MLWBrev. Notit. p. A 21,32 (c. 790) dedit ei ... aliud e-e. MLWTrad. Frising. 579 cuncta -iaaequalia, sicut ille traditum habuit. MLWCod. Odalb. 60 p. 122,5 si in ipso loco plus aut -eaequale accepti territorii foret. MLWal. c philos. MLWi. q. aequitasGleichheit (cf. p. 301,51): MLWAlbert. M. eth. 5,2,1 p. 340b,38 iustum ... est et legale et -eaequale (p. 1129a,34 τὸ ἰσον). MLWpol. 6,1l p. 563b,12 -eaequale (p. 1317b,4 τὸ ἰσον), quod iustum est in democratia, est secundum numerum arithmeticae proportionis. MLWanimal. 12,17 -eaequale ... complexionis animalium ... est -eaequale ... secundum geometricam medietatem. neutr. pro MLWadv.: 1 in aequas parteszu gleichen Teilen: MLWPactus Alam. III 2 lectaria parciant -eaequale. 2 aequo pondere gleich viel, gleich schwer: MLWCompos. Luc. I 18 ubi e-e penset. I 19.
8816 Zeichen · 526 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. Latein
    aequalis

    Lex. musicum Latinum · +1 Parallelbeleg

    aequalis -e 1. gleich (hoch) 2. gleichmäßig 3. gleich (lang) 4. gleichwertig 5. gleich (groß) 6. gleich (stark, laut) — …

Verweisungsnetz

3 Knoten, 1 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Kompositum 1 Sackgasse 2

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit aequalis

4 Bildungen · 0 Erstglied · 4 Zweitglied · 0 Ableitungen

Zerlegung von aequalis 2 Komponenten

aqua+lis

aequalis setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

aequalis als Zweitglied (4 von 4)

circumaequalis

LmL

circum·aequalis

circumaequalis -e Bezeichnung für vier den acht Kirchentonarten hinzugefügte Tonarten — term that designates four tones or modes that are su…

coaequalis

MLW

coaequalis , -e . MLW script. : quo(a)e-: p. 745,10.15.24. coe-: p. 745,3.26. MLW al. I adi.: (penitus) par, idem — (völlig) gleich (groß, l…

inaequalis

MLW

inaequalis (ine-), -e. script. inega-: MLW p. 1494, 50. I adi.: A de superficie i. q. non planus, asper – uneben, rau : 1 proprie: MLW Ars m…

tonus aequalis

LmL

tonus·aequalis

tonus aequalis Bezeichnung für den aus zwei gleichen Hälften bestehenden Ganzton — term for the tone consisting of two equal halves [s.XIV] …