lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

warandia

nur lat. · 1 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MLW
Anchors
1 in 1 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
0
Verweise raus
0

Eintrag · Mittellateinisches Wb.

warandia f.

Bd. 4, Sp. 849
*warandia (wer-, -ren-, -ntia, -ncia, -dya), -ae f.(francog. garantie [cf. MLW p. 853, 29] et theod. vet. (ge)were, theod. vet. inf. ware [cf. MLWMLW p. 850, 22. 23; W. Foreste, Niederdt. Wort. 9. 1969. p. 25])script. et form.:cua-: MLWChart. episc. Spir. 397 p. 361,26.cva-: MLWChart. Beron. 25.va-: MLWChart. Turic. 947 p. 32,21.vua-: MLWChart. Beron. 125 p. 170,32.giwa-: MLWChart. Salem. 578 p. 195,26.gewer-: MLWChart. Friburg. 117 p. 99,34.guwer-: MLWChart. Bern. III 57.gwa-, gwer-: MLWMLWMLWl. 53. 62. p. 850, 38.adde MLWChart. episc. Spir. 378 p. 342,30. al.gair-: MLW p. 850, 8.waer-: MLWChart. Salem. 322 p. 361,5. 330 p. 369,14.wanr-: MLWChart. Turic. 1613.wandari(a): MLWChart. Turic. 1724.garr-: MLW p. 850, 5. adde MLWChart. Lux. II 453.warr-: MLWChart. civ. Hild. 209,43sq.guerren-: MLWChart. Bern. III 214.garamti(a): MLWChart. Laus. 29.warenthi(a): MLWChart. Basil. A I 345 p. 517,22.-ngi(a): MLWl. 58. adde MLWChart. Port. 112.-d(a): MLWl. 62. adde MLWChart. Argent. I 218. al. 1 fides, auctoritas, cautio, sponsio, securitasGewähr(leistung), Sicherheit, Sicherstellung, Bürgschaft, Garantie, ‘Währschaft’ (de re v. Dt. Rechtswb. IV. p. 635sq. s. v. ‘Gewähr’ et HRG I. p. 1658sqq. s. v. ‘Gewere’): a spectat ad possessionem quietam: α in univ. de fide a venditore, donatore sim. praestanda: MLWChart. Basil. A I 249 p. 384,11 (a. 1180) nos ... episcopi ecclesie Lucelensi warentiam ... prestare ... debemus. MLWChart. Lux. II 178 ga-amgarandiam feret Gerardus et defensionem (MLWChart. Bern. II 59 garentiam et d.). MLWChart. Rhen. med. III 386 p. 307,32 super ... bonis ecclesie plenam ... prestare debebit Heinricus, ut utamur vulgi vocabulo, g-amguarandiam. MLWChart. Port. 127 p. 150,23 super evictionis et gwa-egwarandie caucionibus omnium predictorum venditorum ... nos ... obligamus. MLWChart. Zoll. II 73 p. 37,38 ga-tiamgarantiam portare. MLWChart. Nuremb. 384 p. 235,12 pro habundanti w-awarandia, quod ... dicitur werscaft, curiam ... fratribus obligavit Heinricus. MLWChart. Wirt. 2543 predictus ... obligans ... bona sua in we-giamwerangiam ... hospitali. MLWChart. Bern. III 216 p. 207,20 legitimam contra omnes prestabo werenciam seu w-amwarandiam. persaepe. v. et MLW p. 850, 58.usu plur.: MLWChart. Wirt. 1909 p. 300,22 (a. 1267) montem ... vendidimus ... gwa-dasgwarandas nos premissorum constituentes. β de fide a clientibus pro domino praestanda: MLWTrad. Altaerip. 254,3 (a. 1192/96) adiuravit ... dominus Radulfus ipsos testes per fidelitatem, quam ei fecerant, ut legitimam g-tiamguarantiam de hoc ubique ferrent ad admonitionem abbatis. γ de fide a postulatore hereditatis praestanda: MLWChart. select. Keutgen 139,52 (post 1120) quicumque aliquem in iudicio convenit de hereditate ..., plenam ei w-amwarandiam et fideiussionem ... prestabit, antequam alter respondere teneatur. b spectat ad immunitatem: MLWChart. episc. Hild. III 25 (a. 1261) ab omni impetitore libertatis huius ipsis (habitatoribus grangiae) perpetuam w-amwarandiam promitentes (sc. praepositus). MLWChart. Sangall. B 567 omnium predictorum protestationem et w-amwarandiam presentibus exhibemus (sc. scultetus et consules et cives). c spectat ad solutionem debiti, tributi: MLWChart. march. Misn. II 568 (dipl. Philippi regis Franciae; a. 1191) volumus ... garr-egarrandie nostre beneficio esse fruituros (sc. milites) pro quibuscumque mutuis per eosdem contrahendos. MLWTrad. Altaerip. 282 rogatu quorum (filiorum) promisit Rodulfus ..., eorum dominus, gai-tiamgairantiam se laturum de omnibus his domui Alteripe. MLWChart. Lux. III 33 recognovimus (sc. fratres) ... plenam recepisse solutionem de omni debito promittentes ... duci ... de solutione facta similiter g-amguarantiam portare. d spectat ad vadimonium pro reo praestandum: MLWChart. Bern. I 5,131 p. 519,15 (s. XII.med.) si aliquis extraneus burgensem ... vapulaverit ..., non tenetur ad ... emendam nec aliquis potest ipsi prestare guerentiam contra illum, qui iniuriam passus est, ut villam debeat introire. e spectat ad indemnitatem vadis: MLWChart. Helv. arb. 127 p. 197,31 (a. 1271) Beatrix ... promittit w-amwarandiam Odoni ... se illum indemnem servaturam de fideiussione eius in favorem ipsius Beatricis. 2 de iuribus: a usus fructusNießbrauch, Nutzungsrecht: α strictius i. q. portio possessionis communisAllmendeanteil, ‘Echtwort’ (cf. H. Verhey, Waldmark und Holtingsleute. 1935. p. 54sqq. et L. Schütte, Wörter und Sachen aus Westfalen. 2007. p. 673sq. s. v. ‘ware’): MLWChart. select. Keutgen 136,4 (a. 1194/98) omnes illic (sc. in civitate) habitantes w-amwarandiam habent in marcha communi. MLWChart. Westph. VII 78 abbas et conventus ... emerunt unam w-amwarandiam integram, que vulgo dicitur ehtwort. III 389 damus ... mansum ... cum una w-awarandia dicta florum. VII 1299 proponens ... Antonius ... w-amwarandiam duorum curruum in nemore ... sibi ... retinuisse. MLWChart. Osn. III 589 p. 409,16sqq. w-yamwarandyam in scutellis, que scotelware dicitur, w-yamwarandyam cementariorum, qui kalcbernere vocantur eqs. saepius. β latius: MLWConst. imp. II 74 (a. 1220) quod nullam auctoritatem seu w-amwarandiam thelonei vel monete in dampnum ... alicuius prestare possimus eqs. b possessioBesitz(recht): MLWChart. Merseb. 161 p. 135,3 (a. 1216) de bonis ipsorum (sc. Lipzensium), quę in sua marchio habet w-awarandia, ... faciet iusticiam eqs. MLWChart. Austr. sup. I 457 p. 661,5 turrim ... proprietatibus et gwe-egwerandie ... episcopo ... tradidi. MLWChart. Basil. C II 45 de qua (sc. dimidia) domo se plenam dicebat Chůno habere w-amwarandiam eqs. c ?tributum advocatiae solvendum – ?Schutzgeld, Vogtrecht (de re v. E. Haberkern, J. F. Wallach, Hilfswb. für Historiker. 21964. p. 561 s. v. ‘Schutzzins’. p. 649 s. v. ‘Vogtei 2.’ et T. Simon, Grundherrschaft u. Vogtei. 1995. p. 48): MLWChart. Rhen. med. I 653 p. 710,2 (a. 1168) sunt ... he possessiones ad ecclesiam pertinentes: ... decima de salica terra et tres denarii de unoquoque mansu pro w-awarandia (cf. K. Lamprecht, Dt. Wirtschaftsleben im Mittelalter. 1886. I. p. 1081 adn. 3). cf. *wara, *warandarius.Niederer
6053 Zeichen · 415 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. Latein
    warandiaf.

    Mittellateinisches Wb.

    * warandia (wer-, -ren-, -ntia, -ncia, -dya), -ae f. (francog. garantie [cf. MLW p. 853, 29] et theod. vet . (ge)were, t…

Verweisungsnetz

1 Knoten, 0 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit warandia

0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Zerlegung von warandia 2 Komponenten

waran+dia

warandia setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

Keine Komposita gefunden — warandia kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „warandia". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 18. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/warandia/mlw
MLA
Cotta, Marcel. „warandia". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/warandia/mlw. Abgerufen 18. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „warandia". lautwandel.de. Zugegriffen 18. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/warandia/mlw.
BibTeX
@misc{lautwandel_warandia_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„warandia"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/warandia/mlw},
  urldate      = {2026-05-18},
}