tractus

tractus -us m. I. ‚Tractus‘ (responsorialer Gesang der Messe anstelle des Alleluia in Bußzeiten und im Requiem) II. Strich (in der Notenschrift) III. Notenstiel, Notenhals IV. Bezeichnung für die Synkope — I. ‘tractus’ (responsorial chant of the mass sung in place of the Alleluia during penitential seasons and in the requiem mass) II. stroke (in notation) III. note stem IV. term that designates the syncope I ‚Tractus‘ (responsorialer Gesang der Messe anstelle des Alleluia in Bußzeiten und im Requiem) — ‘tractus’ (responsorial chant of the mass sung in place of the Alleluia during penitential seasons and in the requiem mass) [s.IX] LmLAurelian. 18, 24: Responsoria autem gradalis officii et tractus necne alleluia, sed et prolixas antiphonas letaniarum atque rogationum, ceteraque huius modi non opere precium arbitratus sum huic inserere operi. [s.X-XI] LmLPs.-Odo mus. p. 276a: in tractu vero et gradalibus plane et protense humiliataque voce incedere videtur (inde LmLNicol. Burt. 1, 28, 165. LmLBonav. Brix. 22, 13. LmLFr. Gafur. pract. 1, 8). LmLFrut. ton. p. 132. al. [s.XI-XII] LmLIoh. Cott. mus. 18, 20: Similiter in tractu illo „Qui habitat“ vitiosa est unius podati crebra repercussio in eo loco, ubi est „et refugium meum Deus meus“. [s.XIII] LmLInst. patr. 23: Responsoria vero et antiphonas, gradualia, tractus, alleluia, offertoria et communiones omnemque gravem cantum remissiori ac velociori processu persolvamus. al. LmLLambertus plan. 259 (inde Trad. Holl. XI 5, 111). LmLIoh. Groch. 278: Et missa aliquoties est sine alleluia et sequentia, puta tempore luctus vel paenitentiae, et loco istorum cantatur tractus, qui est cantus ex versibus aggregatus. Cuiusmodi est „De profundis“ vel „Sicut cervus“. LmLPs.-Mur. summa 2140: Quare tractus missarum secundi toni sunt et octavi. Tractus vel in missa vel pro animabus vel in die ieiunii debent cantari, et in hiis vel cantus proprie erit lugubris vel seriosus ad minus, et propter hoc isti toni pre ceteris tractibus de iure debentur. al. [s.XIV] LmLGuido Dion. 1, 4, 423: cantus illi ecclesiastici, qui dicuntur tractus, qui sunt cantus lugubres, utpote qui in missa pro mortuis et in illis temporibus, in quibus sancta mater ecclesia cantus deponendo letitie cantus tristitie vel meroris assumit, consueverunt cantari, puta a Septuagesima usque ad Pascha. al. LmLGoscalc. 1, 5 p. 72, 4. LmLHeinr. Eger 5 p. 58: Ornat etiam, si per quas notas neuma descendit, per easdem quandoque ascendat et quod neuma una, id est concursus plurium notarum super unam syllabam, non nimis saepe iteretur, quod tamen aliquando in tractibus quadragesimalibus factum est et alibi in cantibus sanctorum ad designandum dolorem vel laetitiam. LmLComm. Boeth. II p. 98, 31: in quadragesimalibus diebus prolixus cantus secundum Gregorium in musica sua vocatur tractus propter sui longitudinem. [s.XV] LmLIac. Theat. 86: Omnes tractus, qui incipiunt in ⋅D⋅ grave et ascendunt in ⋅b⋅ acutam et finiunt in ⋅D⋅ grave, sunt secundi toni; in ⋅D⋅ grave, ut invenitur <in tractu> „Domine non secundum peccata nostra“ et omnes consimiles. al. LmLUgol. Urb. 1, 64, 1: De antiphonis [] et earum differentiis, de responsoriis et eorum versibus, de introitibus et eorum „Gloria“, gradualibus et eorum versibus, alleluia et eorum versibus, tractibus, offertoriis et communionibus. LmLUgol. Urb. 1, 128, 3: Hoc enim musicae genus tractum appellamus distinctas a ceteris plani cantus continens neumarum series. al. LmLTrad. March. 426: tractus cum versu. al. Trad. Holl. XI 6, 24. LmLBonav. Brix. 15, 36. LmLFr. Gafur. theor. 1, 1, 76: Sed divus Ambrosius protector noster atque Gelasius et Gregorius gradualia, tractus et alleluya in missa cantari instituerunt. LmLFlor. Fax. 1, 12, 6. II Strich (in der Notenschrift) — stroke (in notation) A als Verbindungsstrich zwischen zwei Noten einer Ligatur — as a line linking together two notes of a ligature [syn.: ligamen] [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 2, 8: Figura ligata est, ubicumque fit multitudo punctorum simul iunctorum per suos tractus (inde LmLAnon. Emmeram. 1 p. 88, 12). LmLIoh. Garl. mens. 2, 38: Perfecta (sc. figura) ascendendo est illa, quando ultimus punctus stat perpendiculariter supra paenultimam. Imperfecta est, quando stat obliquo modo. Perfecta descendendo est, quando tractus a paenultimo punctu usque ad ultimum stat perpendiculariter. (sim. LmLIoh. Garl. mens. append. 2, 18). LmLIoh. Garl. mens. 12, 5: Alio modo dicitur: copula est id, ubicumque fit multitudo punctorum. Punctus, ut hic sumitur, est, ubicumque fit multitudo tractuum... Unde tractus fit, ubicumque fit multitudo specierum univoce (? cf. LmLReimer, Garlandia 2 p. 36. LmLReckow, Copula p. 16. cf. LmL col. 1593, 51 ; inde LmLAnon. Emmeram. 5 p. 276, 12: Alio modo dicitur sic: copula est id ubique, qu<o fit> multitudo punctorum simul iunctorum per suos tractus... Punctus, prout hic sumitur, est illud, ubi fit multitudo actuum alicui punctorum termino singulariter attributa.). LmLFranco Col. 7, 2: Ligatura est coniunctio figurarum simplicium per tractus debitos ordinata (inde LmLPs.-Petr. Cruc. P 3, 1. LmLPs.-Petr. Cruc. U 3, 1. LmLMarch. pom. 46, 1. LmLMarch. comp. 10, 2. LmLIac. Leod. spec. 7, 25, 3. LmLQuat. princ. 4, 1, 11. LmLIoh. Vetul. 10, 3. LmLFr. Gafur. pract. 2, 5). LmLAnon. Couss. IV p. 41, 21: recte iacendo dicuntur duae ligatae ascendendo, si coniungantur cum uno tractu in dextera parte illarum. al. [s.XIV] LmLIoh. Boen ars append. 2, 2: In ligatura omnes intrant preter minimam. Figuratio autem earum, que intrant ligaturam, vario modo fit, secundum quod aptius valeant ad invicem colligari. Tractus autem, quo ligantur, ligamen dicitur et non cauda, quia cauda non fit nisi in principio vel in fine ligature. LmLIoh. Hanb. sum. 2 p. 184, 14. [s.XV] LmLUgol. Urb. 3, 7-7, 6: de ipso tractu, quo superior nota cum inferiori coniungitur, an incipiat ab inferiori terminans in superiorem an a superiori incipiat terminans in inferiorem, est considerandum. al. LmLGeorg. Ans. 3, 193: Ligantur vero (sc. note) quandoque per solos tractus lineales, quedam autem per corpora, ut nullum inter eas intersit intervallum. B als oblique (schräge) Ligatur — as an oblique ligature [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 2, 39: Imperfecta (sc. figura descendendo) dicitur, quando tractus a paenultimo usque ad ultimum stat obliquo modo (sim. LmLIoh. Garl. mens. append. 2, 18). [s.XIV] LmLMarch. pom. 47, 20: Ligatura autem in deorsum, cuius principium et finis sumitur in obliquum, locum tenet solum duarum notarum, quantumcunque per lineas et spatia protrahatur. Cuius ratio est, quia pro uno corpore figuratur, in quo non potest sumi distinctio nisi a parte principii sive finis. Ille autem tractus medius loco linearum et caudarum assumitur. LmLMarch. comp. 10, 16: Omnis ultima nota quadrata in fine descendentis ligature longa dicetur ... tractu vero obliquo brevis dicetur. C als Pausenzeichen — as symbol for a rest [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 8, 2: Unde figura pausationis est signum vel tractus significans dimissionem soni factam in [] debita quantitate (inde LmLAnon. Emmeram. 3 p. 248, 26-27). LmLIoh. Garl. mens. 8, 3: Pausationum vel tractuum quaedam dicitur recta brevis, quaedam longa, quaedam finis punctorum, quaedam divisio modorum, quaedam divisio sillabarum, quaedam suspiratio. Recta brevis est tractus respiciens longitudinem secundum latitudinem unius spatii. Longa est tractus respiciens longitudinem duorum spatiorum vel plurium. al. LmLLambertus mens. 257: Unde notandum est, quod resecata musica, id est ipsa hoccitatio, est illa, que fit secundum rectam vocem et omissam, videlicet quando ab aliqua perfectione tempus sit resecatum. Et hoc dico dupliciter, nam aliquando a parte principii fit resecatio, aliquando a parte finis; prout in scriptura plane sub breviloquio per tractus et figuras declaratur. Verbi gratia, quandocumque inter duas longas figuras suspirium non in medio, sed iuxta latus alicuius figure positum invenitur, illa figura, cuius tractus propinquior erit, suspirium obtinet; utpote si tractus propinquior figure precedentis extiterit, a parte finis eiusdem sumetur; si autem propinquior figure subsequentis extiterit, tunc a parte principii sumetur eiusdem ut hic: (sequitur exemplum). Et per hoc intelligendum est, quod nullus tractus inter duas figuras medium tenere debet, sed iuxta illam, a qua sumitur, stare tenetur (inde LmLAnon. Emmeram. 3 p. 252, 30). LmLAnon. Emmeram. 3 p. 248, 28. al. LmLFranco Col. 9, 11: Praeterea istae sex pausae sex tractibus subtilibus designantur, qui etiam pausae appellantur. LmLAnon. Couss. IV p. 59, 28: Nota, quod secundum materialem significationem pausatio dicitur tractus inter duas modulationes eiusdem ordinis vel diversi vel diversorum ordinum, prout melius competit. ... Simplex pausatio vel tractus materialis <fit> secundum distantiam latitudinis unius spatii et est unius temporis tantum. al. LmLMens. Notularum p. 85: Pausa dicitur quidam tractus inter notulas per se positus signum vocis omissionis. [s.XIV] LmLPs.-Mur. motet. p. 88b. al. LmLWillelm. 3, 52. al. LmLPs.-Theodon. 3 p. 47: Pausa brevis, quae facit tantam moram pausando quantum unum tempus perfectum sive imperfectum pronuntiando, et est signata per tractum comprehendentem unum spatium atque tangentem duas lineas ... Pausa semibrevis est, quae facit tantam moram pausando quantum semibrevis perfecta sive imperfecta pronuntiando, et signatur per tractum tangentem desursum lineam et incidentem in spatium deorsum. LmLPs.-Theodon. 3 p. 48: Pausa minima est, quae facit tantam moram pausando, quanta est minima notula pronuntiando, et signatur per tractum desursum incipientem in spatio et in linea incidentem. ibid. al. LmLAnon. Kellner 4, 1: Pausa est vocis cantande obmissio et designatur per tractum aliquot lineas vel spacia transcendens (sim. LmLAnon. Vratisl. p. 337a. LmLMens. Si ille p. 494, 11). LmLAnon. Vratisl. p. 337a: quotcumque spacia tractus sive linea pertransit, tot tempora designat. [s.XV] LmLThom. Wals. 7, 3. LmLProsd. mens. p. 221b: Pausa vero mensurata est quidam tractus in linea incohatus non omnia spatia occupans, quantum a cantu desistere debemus nobis mensurate demonstrans. al. LmLAnon. Mell. 16, 8-12. LmLPaul. Paulir. 7, 2, 3 p. 68. al. LmLIoh. Tinct. not. 2, 2, 2: Pausa longae est tractus quidam quovis colore formatus in modo minori perfecto tria et in imperfecto duo occupans spatia. Valet igitur huiusmodi pausa sicut et longa in modo minori perfecto tres breves et in imperfecto duas ... Pausa brevis est tractus quidam quovis colore formatus in quolibet tempore solum occupans spatium. Valet autem huiusmodi pausa in tempore perfecto tres semibreves et in imperfecto duas. LmLAdam Fuld. 3, 9. al. D als Schlußstrich — as line indicating the end of a piece or a compositional section [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 8, 6: Finis punctorum dicitur, ut tractus respicit longitudinem secundum quantitatem omnium [] spatiorum et linearum. LmLTrad. Franc. III 5, 9: Sed quando <inveniuntur> tres cantus insimul concordantes, facientes insimul suas pausas, tunc debent in tenore et in moteto et in triplo fieri duo tractus ad significandum, quod penultime note inmensurabiles fieri debent. LmLAnon. Couss. IV p. 61, 1: si fuerit tractus secundum longitudinem latitudinis omnium spatiorum, talis tractus finis clausulae vel puncti dicitur. LmLWalt. Odingt. 6, 5, 4: Cum autem omnes similiter pausant, fit tractus omnes tangens lineas, qui et finis punctorum dicitur. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 6, 87, 26: sicque alternatim decantentur illius cantus clausulae ad modum fugae dispositae usque prope finem, ubi duo ponuntur tractus; et ibi duae chori partes simul cantent et insimul cantum finiant. [s.XV] LmLProsd. mens. p. 221a: Pausa immensurata est quidam tractus in prima linearum linee incohatus, usque ad ipsarum ultimam protractus omniaque intermedia occupans spatia (ms. Lucca 359; ms. Bologna A 56 et ed.: a minima intermedia spatiaque occupans) atque finem cantus sive ipsius partis nobis immensurate demonstrans. E zur Abgrenzung von Mensureinheiten (divisio modi) — for indication of division between two mensural units (divisio modi) [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 8, 7: Divisio modorum (sc. dicitur), cum tractus obliquo modo positus et hoc in inferiori parte et minor apparet recta brevi. LmLLambertus mens. 72: tractulum in forma et longitudine semisuspirii obtineat precedens longa iuxta latus suum a parte finis, qui divisionem modorum seu perfectionem semper et ubique significabit ... et tunc longa subsequens tempora nisi duo tenebit. Et hoc est secundum ordinem quarti et quinti modi imperfecti. Nam si tractus ille deficeret, tunc prima brevium procederet a precedenti secundum ordinem secundi imperfecti. LmLFranco Col. 5, 13: Si vero inter praedictas duas breves ille tractus, qui divisio modi dicitur, apponatur ut hic: (sequitur exemplum), tunc longa prima est imperfecta et etiam secunda, brevium autem ipsarum quaelibet erit recta; hoc tamen rarissime invenitur. F zur Anzeige einer Zäsur — for indication of a caesura [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 8, 9: Suspiratio est apparentia pausationis sine existentia, et hoc est propositum, quia suspiratio potest fieri cum tractu vel sine (inde LmLAnon. Emmeram. 3 p. 254, 47). LmLAnon. Couss. IV p. 61, 16: Est et alia pausatio, quae videtur esse pausatio et non est, et vocatur suspirium. Nullum vero tempus habet de se, sed capit suum tempus ex diminutione alicuius soni ante immediate. Quod quidem quandoque fit, quando cantores canunt, sive fuerit ibi tractus in libris sive non. ... Et iste tractus debet esse quasi minimus et obliquo modo iuxta punctum ultimum ante in superiori parte. al. G als Gliederungszeichen — as sign indicating division [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 12, 5: Alio modo dicitur: copula est id, ubicumque fit multitudo punctorum. Punctus, ut hic sumitur, est, ubicumque fit multitudo tractuum... Unde tractus fit, ubicumque fit multitudo specierum univoce (? cf. LmLYudkin, Garlandia p. 78 sqq.; cf. LmL col. 1591, 22). LmLAnon. Couss. IV p. 61, 20: est quidam alius tractus, qui ponitur in libris in inferiori parte; quandoque est maior, quandoque minor, et nullum tempus significat, sed ponitur propter divisionem sillabarum, quoniam unam sillabam habet ex una parte, alteram ex altera, si fuerit eiusdem dictionis sive ex diversis dictionibus, si debeant simul copulari in cantando. [s.XV] LmLPetr. Talh. p. 22: Item debes ponere tractum subtilem post finem cantus cuiuslibet dictionis, qui occupet unum vel duo spatia. Item post quamlibet ligaturam completam, quae absque littera cantatur, debes ponere tracem (pro tractum?) subtilem occupantem solum medium spatium superius et inferius. [] H als Teil eines Mensurzeichens — as part of a mensuration sign [s.XIV] LmLPs.-Theodon. 2a p. 44: Alio modo signantur perfecta vel imperfecta mensura sicut pausa semibrevis ut hic: (sequitur exemplum), quia perfectis notulis praeponuntur tres exiles tractus, imperfectis vero duos tractus ut hic: (sequitur exemplum). [s.XV] LmLProp. mens. Sequitur 39 p. 167 (p. 473b). al. LmLAnon. Couss. XII 10, 9: signum (sc. prolationis perfectae) continet unum tractum cum tribus punctis ... signum (sc. prolationis imperfectae) continet unum tractum cum duobus punctis. LmLAnon. Couss. XII 11, 3: Semiditas est alicuius cantus medietatis ablatio et habet fieri in tempore imperfecto minoris prolationis imperfectae, et eius est tale signum, quum paragraphum, id est unus simplex tractus, ponitur in medio semicirculi ut hic: . LmLAnon. Monac. 4, 16: Nota, quod signa iam dicta, scilicet circulus et semicirculus, quandoque ponuntur in aliquo cantu et habent tractum per eius medietatem, et illud signum est, quod talis cantus, in quo ponitur circulus vel semicirculus cum tractu, dicitur per diminutionem. LmLPaul. Paulir. 7, 2, 3 p. 66: <C>irculus in simfonia est circulus simplex, hoc est nullum punctum habens aut eciam habens punctum aut habens tractum aut non habens, qui, quocienscumque (ms.; ed.: quantociensque) videtur in melodo super, significat tempus perfectum ... Si vero habet tractum per medium et punctum, significat modum inperfectum temporis perfecti maioris prolacionis. Si vero sine puncto habet tractum, significat (ms.; ed.: sit) modi inperfecti temporis perfecti minoris prolacionis ut sic:  ... Semicirculus est medius circulus, qui, qualitercumque videtur in melodia super, designat tempus inperfectum ... Et si habuerit tractum cum puncto sic , significabit modum inperfectum temporis inperfecti maioris prolacionis; sed si habuerit tractum sine puncto sic , significabit modum inperfectum temporis inperfecti minoris prolacionis. LmLPaul. Paulir. 7, 2, 3 p. 67: Tractus est linea longa aliquando per circulum seu semicirculum vadens ad partem sinistram seu per medium, que si tracta fuerit ad sinistram partem ..., diminucionem designat et per medium cantari iubet. al. LmLFr. Gafur. extr. 11, 13, 11: quadrangulus cum tribus tractibus ponitur pro modo perfecto ut hic: . Cum duobus vero ponitur pro modo imperfecto ut hic:  (sim. LmLBart. Ram. 3, 1, 2 p. 82. cf. Ioh. Mur. lib. 6, 2). III Notenstiel, Notenhals — note stem [syn.: cauda, filum, hasta, plica, proprietas] A unspezifisch — unspecific [s.XIII] LmLAnon. Emmeram. 1 p. 92, 29. al. LmLAnon. Couss. IV p. 62, 2. al. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 7, 20, 9: Conveniunt autem omnes notulae musicae mensurabilis in forma quantum ad hoc, quod habent formam quadrangularem, sed distinguuntur, quia quaedam habent angulos rectos et obtusos et acutos ad modum losangae; adhuc ipsarum quaedam tractus vel caudas sic vel sic habent, ut dicetur, aliae non. al. LmLQuat. princ. 4, 1, 12: Proprietas vero musice mensurabilis est nota sive signum primarie invencionis ligature a plana musica data in principio illius. Est enim parvulus tractus vel cauda alicui figure coniuncta ad denotandum eam esse longam, brevem vel semibrevem. LmLIoh. Hanb. sum. 18 p. 316, 19-20. [s.XV] LmLProsd. exp. 65, 13: ‚habens caudam sive tractum‘ etc., quod hic cauda et tractus pro eodem accipiuntur, unde hic, quicquid est cauda, est tractus et e converso, quicquid est tractus, est cauda. LmLProsd. exp. 70, 8: scire debes, quod differentia est inter caudam sive tractum et ligamentum. Nam ligamentum dicitur esse linea incipiens a nota et in notam terminata, cum qua due note adinvicem ligantur. Sed cauda sive tractus dicitur linea a nota incipiens et in nullam notam terminata nullas duas notas adinvicem ligans (sim. []Prosd. mens. p. 219a. LmLProsd. ital. I p. 242a. LmLProsd. ital. II p. 60). LmLUgol. Urb. 3, 7-2, 35. LmLAdam Fuld. 3, 9. al. LmLGuill. Pod. 7, 27: De plica vel figurarum tractu. al. LmLAnt. Lucc. 10b, 21: Cum autem proponitur tractus vel asta, intellige de asta seu tractu a parte ante notam (ms. et ed.: notae) sive ascendente sive descendente. Quae autem fiunt a parte post, non astae vel tractus, sed caudae potius nuncupantur. B als Abwärtsstrich — as a stem that extends downward 1 bei Einzelzeichen — on single notational symbols a zur Notation einer Longa — for notation of a long [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 2, 12: omnis figura simplex portans tractum magis a parte dextra quam a sinistra semper significat longitudinem (inde LmLAnon. Emmeram. 1 p. 90, 22. ad loc.: LmLAnon. Emmeram. 1 p. 90, 26). al. LmLAnon. Couss. VII 8, 3: Figura continens in se duo tempora proprietas sua est, quod habeat tractum a parte dextra, et talis tractus dicitur signum longitudinis suae ut hic: . Figura continens in se tria tempora proprietas sua est, quod habeat tractum a parte dextra sicut prius ut hic: . LmLTrad. Garl. plan. V 220d: [Simplex figura est, quando una sola nota super unam solam sillabam ponitur ... Tunc debent fieri omnes quadre et habere unum tractum descendentem a dextris]. LmLIoh. Balloce 1, 2: Quandocumque punctus quadratus vel nota quadrata tractum habens descendentem vel ascendentem a parte dextra, longa dicitur (sim. LmLTrad. Franc. I p. 2. LmLTrad. Franc. II 1, 2. LmLTrad. Franc. III 1, 1. LmLTrad. Franc. IV 1, 1. LmLTrad. Franc. V 17. LmLAnon. Paris. I, 1, 5. LmLRob. Handlo p. 82, 1. LmLIoh. Hanb. sum. 7 p. 220, 6). LmLMens. Notandum quod 2, 1: Nota longa ... dicitur illa, quae habet tractum a parte posteriori sive dextra sive deorsum descendat aut sursum respiciat, ut hic: . LmLAnon. Couss. IV p. 44, 2. LmLMens. Notularum p. 82. LmLWalt. Odingt. 6, 1, 11. [s.XIV] LmLAnon. Barcin. I p. 18. LmLIoh. Hanb. sum. 7 p. 222, 22. al. LmLWillelm. 3, 37. LmLAnon. Mediol. 3, 22. LmLSemibr. caud. p. 68. LmLTrad. Phil. III p. 6. LmLMens. Cum de p. 73. [s.XV] LmLBart. Ram. 3, 1, 1 p. 78. LmLGuill. Pod. 5, 32: Secunda autem (sc. figura), quadrangularis etiam ... plica vel tractu premunita ... longa bene dicitur. b zur Notation einer Duplex longa bzw. Larga bzw. Maxima — for notation of a duplex longa, or a larga, or a maxima [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. append. 2, 7: Superabundans sive duplex longa, quod idem est, cuius latitudo transit longitudinem cum tractu praedicto, ut hic declaratur: . LmLAnon. Couss. IV p. 44, 14: duplex longa ... est illa, quae est nimis protracta, ut videtur, quasi essent duae longae vel tres in uno quadrangulo iacentes cum tractu uno in parte destra descendente. [s.XIV] LmLWillelm. 3, 37: larga perfecta est figura quadrangularis, cuius latitudo transit longitudinem; tractum gerit a parte dextra tantum ... ut hic: . [s.XV] LmLThom. Wals. 1, 8: Omnis larga aut habet tractum descendens vel ascendens ex parte dextra longiorem ut hic: . LmLGuill. Pod. 5, 32: Prima igitur supradictarum figurarum, quoniam omnium maior est, preceptores nostri maximam recte nominarunt ... Habetque preterea lineam in dextera parte descendentem, que a quibusdam tractus..., a quibusdam vero plica ... dicta est. c zur Notation einer Brevis — for notation of a breve [s.XIII] LmLMens. Notandum quod 5a, 4: omnis nota habens signum proprietatis suae a parte anteriori, id est tractum, dicitur esse brevis, ut hic: . al. [s.XIV] LmLRob. Handlo p. 144, 20: Brevis vero precedens, quando semibreves duas vel tres vel quatuor in coniunctione se habent, nuda non potest esse, sed tractum a parte sinistra habebit descendentem, et dicetur brevis coniungens. LmLIoh. Hanb. sum. 18 p. 316, 17: Si (sc. nota) habeat tractum ascendentem vel descendentem ex parte sinistra, brevis dicitur. LmLAnon. Mediol. 3, 23. [s.XV] LmLThom. Wals. 1, 12. [] d ohne Wertbestimmung — with no fixed mensural value [s.XIII] LmLAnon. Couss. IV p. 41, 14: Item est quaedam elmuarifa, quae potest dici irregularis, quae habet tractum in sinistra parte descendendo, sicut Anglici depingunt vel notant. e zur Notation einer Plica — for notation of a plica [s.XIV] LmLMens. Omnis nota sic 3, 2: Brevis plica est ..., <que> solum habet tractum a latere destro. LmLWillelm. 3, 42: semibrevis autem (sc. plica) et minuta ex parte dextra unicum tractum ascendentem vel descendentem optinebunt ... Minuta plicata descendens: . LmLMens. Cum de p. 73: brevis ... habens <unum tractum ascendentem vel descendentem a parte sinistra> sic:  ... dicitur plicata. ibid. al. f zur Notation einer Semibrevis maior — for notation of a major semibreve [s.XIV] LmLRob. Handlo p. 110, 1: semibrevis maior ... formabitur ad modum losonge habens subtus se tractum in obliquum ... ut hic:  (sim. LmLIoh. Hanb. sum. 13 p. 262, 4) (?). al. LmLIoh. Hanb. sum. 13 p. 270, 11. al. LmLPetr. Cap. 3, 2: secundum Marchectum tribus modis quelibet semibrevium figuratur: aut enim figuratur sine cauda sive tractu ... aut cum cauda sive tractu et tunc distingue, aut cum cauda ex parte inferiori, et tunc vocatur maior, aut cum cauda ex parte superiori, et tunc minima nuncupatur: . g zur Notation einer Minima — for notation of a minim [s.XIV-XV] LmLMens. Cum de p. 76: quando (sc. minor semibrevis) in tres dividitur, per tractum a sinistra parte ab angulo obtuso praecedentem primam (sc. minimam) signamus sic: . (?) 2 in Ligaturen — in ligatures a am Anfang einer Ligatur — at the beginning of a ligature [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 2, 26: omnis figurae descendendo proprietas est, ut primus punctus habeat tractum a latere sinistro. LmLIoh. Garl. mens. append. 2, 16: sine proprietate dicitur (sc. figura ascendens), si (sc. primus punctus) habet tractum. al. LmLMens. Sciendum 27: Recta proprietas est, ut primus punctus habeat tractum descendentem a sinistra parte. al. LmLAnon. Emmeram. 1 p. 122, 33. al. LmLFranco Col. 7, 17 (inde LmLQuat. princ. 4, 1, 13). al. LmLPetr. Pic. 10, 3. al. LmLPs.-Petr. Cruc. P 3, 6-7 (sim. LmLPs.-Petr. Cruc. U 3, 6-10). LmLIoh. Balloce 2, 4. al. LmLTrad. Franc. I p. 10 (sim. LmLTrad. Franc. II 2, 2-8. LmLTrad. Franc. III 4a, 5-6. LmLTrad. Franc. IV 3, 2-4. LmLTrad. Franc. V 42-44. LmLRob. Handlo p. 120, 18. LmLRob. Handlo p. 124, 18). LmLTrad. Franc. II 2, 11. LmLAnon. Couss. IV p. 41, 25. al. LmLMens. Notularum p. 83. LmLWalt. Odingt. 6, 8, 8. al. [s.XIV] LmLMarch. comp. 10, 7. al. Cant. Quadrangularis 36. al. LmLMens. Duplex p. 161: Si (sc. prima nota ligaturae ascendentis) tractum habet a parte dextera, prima longa est ut hic: (sequitur exemplum). LmLIoh. Mur. comp. 9, 7: Omnis vero ligatura descendens, tractum habens a parte sinistra descendentem ... cum proprietate dicitur ... et omnis ascendens, tractum habens a parte dextra descendentem ... sine proprietate dicitur. al. LmLRob. Handlo p. 122, 21. al. LmLIoh. Mur. lib. 8, 2: Quandocumque prima nota est altior secunda habens caudam sive tractum a parte sinistra descendentem, sive fuerit in quadro sive in obliquo corpore figurata, cum proprietate dicitur, et est prima nota brevis (inde LmLGoscalc. 3, 7 p. 174, 4. LmLProsd. exp. 65, 1. LmLUgol. Urb. 3, 7-2, 1. LmLFr. Gafur. extr. 11, 5, 2). al. LmLAnon. Barcin. I p. 19. LmLQuat. princ. 4, 1, 13. LmLIoh. Hanb. sum. 19 p. 322, 10. al. LmLGoscalc. 3, 7 p. 174, 10. LmLIoh. Vetul. 7, 1. al. LmLMens. Notularum non p. 141. LmLSemibr. caud. p. 70. LmLTrad. Phil. III p. 10. LmLMens. Cum de p. 76. al. LmLAnon. Kellner 3, 7. al. LmLAnon. Vratisl. p. 337b. al. LmLMens. Si ille p. 494, 1. al. LmLMens. Circa artem p. 529, 9. al. [s.XV] LmLThom. Wals. 2, 11. al. LmLProsd. exp. 65, 11. al. LmLProsd. mens. p. 219b. LmLProsd. ital. I p. 242b (sim. LmLProsd. ital. II p. 61). al. LmLUgol. Urb. 3, 7-3, 23: Dat ergo [] tractus ad infra a parte dextra in ligatura ascendenti primae notae perfectionem, sicut tractus ad infra a parte sinistra in ligatura descendenti primae notae proprietatem. LmLUgol. Urb. 3, 7-5, 9: facit ergo tractus descendens notam longam esse brevem. al. LmLGeorg. Ans. 3, 198. LmLAnon. Monac. 2, 118. LmLFr. Gafur. extr. 10, 6, 11. al. LmLNicol. Burt. 3, 3, 21. al. LmLAnon. Salisb. 3, 6. LmLGuill. Pod. 5, 32. al. LmLAnon. Couss. I p. 437a. al. LmLAnt. Lucc. 10b, 12. al. b am Ende einer Ligatur — at the end of a ligature [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 2, 31: A parte finis etiam quatuor sunt species, quia quaedam dicitur cum plica, quaedam sine plica, quaedam perfecta circa finem, quaedam imperfecta circa finem. Cum plica dicitur esse illa, quando ultimus punctus portat tractum a parte dextra, et hoc est dupliciter, aut ascendendo aut descendendo. LmLAnon. Couss. IV p. 56, 1. al. [s.XIV] LmLAnon. Paris. II 5, 2: Quando secunda (sc. nota) alicuius ligaturae ... habeat tractum descendentem, longa fit. LmLRob. Handlo p. 152, 16: quandocunque in fine ligature due note in uno corpore obliquo sunt, et in fine sit tractus ascendens vel descendens, ultima pro brevi plicata tenetur. LmLIoh. Mur. lib. 8, 9: omnis ultima (sc. nota) stans directe supra penultimam vel a latere habens tractum a parte dextra cum perfectione dicitur et est longa (inde LmLGoscalc. 3, 7 p. 174, 26. LmLProsd. exp. 70, 1. LmLUgol. Urb. 3, 7-7, 1. LmLFr. Gafur. extr. 11, 5, 7). LmLMens. Notularum non p. 142. LmLSemibr. caud. p. 70. LmLAnon. Kellner 3, 18. al. LmLAnon. Vratisl. p. 338a. LmLMens. Si ille p. 493, 27. [s.XV] LmLThom. Wals. 2, 24. LmLProsd. exp. 70, 3. al. LmLProsd. mens. p. 220a. LmLUgol. Urb. 3, 7-7, 2. al. LmLNicol. Burt. 3, 3, 22. LmLAnt. Lucc. 10b, 45. c in der Mitte einer Ligatur — in the middle of a ligature [s.XV] LmLUgol. Urb. 3, 7-9, 10: quidam moderni viam scientiae ignorantes mediae notae in ligatura tractum descendentem apponunt, qui ratione perfectionis eam efficit longam notam. LmLFr. Gafur. extr. 11, 5, 9: in omni ligatura medie note ... sunt breves ... dempta autem lata et ampla deorsum pendens cum tractu dextro descendente, que dicitur maxima vel duplex longa et dempta etiam nota simplex quadra cum tractu dextro descendente, que longa dicitur. C Notenzeichen ohne Stiel betreffend — with respect to notational symbols without a stem 1 bei Einzelzeichen — on single notational symbols a zur Notation einer Brevis — for notation of a breve [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 2, 18: Omnis figura brevis sumitur sine tractu praeter plicam. al. LmLAnon. Couss. VII 8, 11: Proprietas rectae brevis et semibrevis est, quod non habeant aliquem tractum. LmLFranco Col. 4, 14. LmLIoh. Balloce 1, 4: Quandocunque punctus quadratus invenitur, qui caret omni tractu, brevis dicitur (sim. LmLTrad. Franc. I p. 2. LmLTrad. Franc. II 1, 3. LmLTrad. Franc. III 1, 11. LmLTrad. Franc. IV 1, 2. LmLTrad. Franc. V 18. LmLAnon. Paris. I, 1, 5. LmLRob. Handlo p. 84, 14. LmLIoh. Hanb. sum. 10 p. 236, 18). LmLAnon. Couss. IV p. 44, 20. LmLMens. Notularum p. 82. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 7, 21, 9. al. LmLAnon. Barcin. I p. 18. LmLQuat. princ. 4, 1, 6. LmLAnon. London. I 3 p. 46. LmLIoh. Vetul. 47, 7. LmLTrad. Phil. III p. 7. LmLMens. Cum de p. 73. [s.XV] LmLThom. Wals. 1, 12. LmLGuill. Pod. 5, 32. LmLAnt. Lucc. 10b, 32. b zur Notation einer Semibrevis — for notation of a semibreve [s.XIII] LmLAnon. Couss. VII 8, 11: Proprietas rectae brevis et semibrevis est, quod non habeant aliquem tractum. al. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 7, 21, 13: Semibrevis secundum antiquos est notula quadrangularem habens formam obtusi anguli ad modum losengae absque omni tractu sic: . LmLAnon. Deodat. 6, 2: Tres sunt semibreves secundum magistrum Philippum Parisiensem ..., scilicet maior ... minor ... minima ... Maior caret tractu et valet tres minimas ... Minor caret tractu sicut et [] maior. ibid. al. LmLQuat. princ. 4, 1, 6. LmLAnon. London. I 2 p. 43: semibrevis ... figuratur ad modum losengae in scuto sicut et minima excepto, quod caret tractu desuper. LmLIoh. Hanb. sum. 13 p. 272, 6: <maior> semibrevis sic figurata: . ... Minor semibrevis sic figuratur: . ... Minima (sc. semibrevis) vero carebit omni tractu ut hic: . LmLIoh. Hanb. sum. 13 p. 272, 19: Robertus Trowell aliter figuravit minorem, minoratam et minimam (sc. semibrevem) sic dicendo: maior caudam deprimit ut hic: . Minor tractum perimit ut hic: . LmLIoh. Vetul. 62, 43: illa semibrevis, quae caret tractu, minor semibrevis appellatur. al. LmLPetr. Cap. 3, 2: secundum Marchectum tribus modis quelibet semibrevium figuratur: aut enim figuratur sine cauda sive tractu et tunc vocatur minor. [s.XV] LmLAnt. Lucc. 10b, 32. 2 in Ligaturen — in ligatures a am Anfang einer Ligatur — at the beginning of a ligature [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 2, 27: Ascendendo (sc. figurae) proprietas est, ut nullum habeat tractum. al. LmLMens. Sciendum 27. LmLAnon. Couss. VII 9, 6. al. LmLAnon. Emmeram. 1 p. 122, 28. al. LmLFranco Col. 7, 18-19 (inde LmLQuat. princ. 4, 1, 13). LmLPetr. Pic. 10, 2. al. LmLPs.-Petr. Cruc. P 3, 3 (sim. Ps- LmLPetr. Cruc. U 3, 5). LmLIoh. Balloce 2, 3. al. LmLTrad. Franc. I p. 10 (sim. LmLTrad. Franc. II 2, 4-5. LmLTrad. Franc. III 4a, 4. LmLTrad. Franc. IV 3, 1. LmLTrad. Franc. V 41. LmLRob. Handlo p. 120, 9). LmLTrad. Franc. II 2, 10. LmLTrad. Franc. III 4a, 7 (sim. LmLTrad. Franc. IV 3, 5. LmLTrad. Franc. V 45). LmLMens. Notandum quod 5a, 14. LmLAnon. Couss. IV p. 41, 31. al. LmLMens. Notularum p. 83. LmLWalt. Odingt. 6, 8, 9. al. [s.XIV] LmLMarch. comp. 10, 6. al. Cant. Quadrangularis 30. LmLMens. Duplex p. 162. LmLTrad. Phil. I f. 61vD, 59: omnis igitur ligature carentis tractu quolibet, cuius secunda ascendit, prima brevis est ... omnis ligature carentis tractu quolibet, cuius secunda descendit, prima longa. LmLAnon. Paris. II 5, 1. LmLIoh. Mur. comp. 9, 7: Omnis vero ligatura ... ascendens carens omni tractu... cum proprietate dicitur. Omnis vero ligatura descendens carens omni tractu... sine proprietate dicitur. LmLIoh. Mur. comp. 9, 17: In omni corpore obliquo primus punctus sine tractu longus dicitur. LmLRob. Handlo p. 120, 13: Si etiam primus punctus habeat super eum obliquitatem ascendentem vel descendentem, si tractu careat, cum proprietate etiam dicitur. al. LmLIoh. Mur. lib. 8, 4: si prima (sc. nota) non habuerit tractum, <cum proprietate> dicitur, et est prima brevis (inde LmLFr. Gafur. extr. 11, 5, 3). al. LmLAnon. Deodat. 1, 4-5. LmLVers. Iam post 108. LmLIoh. Hanb. sum. 19 p. 322, 7. al. LmLGoscalc. 3, 7 p. 174, 20. LmLIoh. Vetul. 7, 1. al. LmLMens. Notularum non p. 141. al. LmLSemibr. caud. p. 68. al. LmLTrad. Phil. III p. 10. LmLMens. Cum de p. 76. LmLAnon. Kellner 3, 6. al. LmLAnon. Vratisl. p. 337b. LmLMens. Si ille p. 493, 27. al. LmLMens. Circa artem p. 529, 15. [s.XV] LmLThom. Wals. 2, 2. al. LmLProsd. exp. 61, 63. al. LmLProsd. mens. p. 219b. LmLProsd. ital. I p. 242b (sim. LmLProsd. ital. II p. 61). LmLUgol. Urb. 3, 7-3, 29: Demonstratio primae notae cauda seu tractu carentis. al. LmLAnon. Monac. 2, 117. al. LmLAnon. Mell. 17, 7. al. LmLFr. Gafur. extr. 10, 6, 11. al. LmLBart. Ram. 3, 1, 1 p. 79. LmLNicol. Burt. 3, 3, 21. LmLAnon. Salisb. 3, 4. al. LmLGuill. Pod. 7, 31. al. LmLAnon. Couss. I p. 437a. al. LmLAnt. Lucc. 10b, 16. al. b am Ende einer Ligatur — at the end of a ligature [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 2, 32: Sine plica dicitur (sc. figura), quae non habet tractum (sc. a parte finis). LmLAnon. Emmeram. 1 p. 174, 5: Nam per finem (sc. figurarum compositarum) perfectio vel imperfectio designatur, et hoc sine tractu aliquo sive cauda. [s.XIV] Cant. Quadrangularis 42. LmLIoh. Mur. lib. 8, 10: omnis ultima (sc. nota) stans a latere supra penultimam sine tractu, sive fuerit quadra sive obliqua, sine perfectione dicitur et est brevis (inde LmLGoscalc. 3, 7 p. 176, 4. LmLProsd. exp. 71, 1. LmLUgol. Urb. 3, 7-8, 1. LmLFr. Gafur. extr. [] 11, 5, 8). LmLMens. Notularum non p. 142. LmLSemibr. caud. p. 70. LmLAnon. Kellner 3, 22. al. LmLAnon. Vratisl. p. 338a. al. [s.XV] LmLThom. Wals. 2, 8. al. LmLProsd. exp. 71, 2. LmLProsd. mens. p. 220a. LmLProsd. ital. I p. 244a (sim. LmLProsd. ital. II p. 63). LmLUgol. Urb. 3, 7-8, 2. al. LmLAnon. Monac. 2, 139. LmLNicol. Burt. 3, 3, 22. LmLAnon. Salisb. 3, 8. LmLGuill. Pod. 7, 29. al. c in der Mitte einer Ligatur — in the middle of a ligature [s.XIV] Cant. Quadrangularis 46: Medie autem ligature plicari non possunt nec aliquem habere tractum. [s.XV] LmLThom. Wals. 2, 17: si post notas duas cum tractu plures remaneant sine tractu, breves dicuntur. al. LmLAnon. Salisb. 3, 12: omnis intermedia nota sine proprietate seu tractu brevis est. D als Aufwärtsstrich — as a stem that extends upward 1 in Ligaturen — in ligatures a am Anfang einer Ligatur — at the beginning of a ligature [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 2, 29: Ascendendo vel descendendo dicitur per oppositum cum proprietate, ut primus punctus habeat tractum ascendendo a latere sinistro. al. LmLAnon. Couss. VII 9, 11. LmLAnon. Emmeram. 1 p. 128, 33: tractus per oppositum in qualicumque figura duas priores solummodo voces facit semibreves inaequales. al. LmLFranco Col. 7, 21 (inde LmLQuat. princ. 4, 1, 13). LmLPetr. Pic. 10, 7. LmLPs.-Petr. Cruc. P 3, 8 (sim. LmLPs.-Petr. Cruc. U 3, 11). LmLIoh. Balloce 2, 14. LmLTrad. Franc. I p. 10 (sim. LmLTrad. Franc. II 2, 12. LmLTrad. Franc. III 4b, 2. LmLTrad. Franc. IV 3, 7. LmLTrad. Franc. V 47. LmLRob. Handlo p. 130, 7). LmLTrad. Franc. III 4b, 2. LmLMens. Notandum quod 5a, 8: Nota, quod iste tractus, qui a parte anteriori ponitur, aliud in ternaria quam in binaria ligatura operatur, quia in ternaria ligatura designat brevitatem, in binaria vero semibrevitatem. al. LmLMens. Notularum p. 83. LmLWalt. Odingt. 6, 8, 12. [s.XIV] LmLMarch. comp. 10, 8. LmLMens. Duplex p. 162. LmLAnon. Paris. I 2, 7: Inveniuntur et ligaturae cum opposita proprietate, et tales ligaturae sunt, quae habent tractum ascendentem supra primam. LmLIoh. Mur. comp. 9, 9. LmLRob. Handlo p. 132, 6: Si tractus autem ascendens, qui causat oppositam proprietatem, fiat curtus, tunc in hac obliquitate sive ligatura maior semibrevis minorem precedit, ut hic patet (sequitur exemplum). LmLIoh. Mur. lib. 8, 6: In omni ligatura prima nota habens tractum a parte sinistra ascendentem cum opposita proprietate dicitur et facit primas duas esse semibreves (inde LmLGoscalc. 3, 7 p. 174, 15. LmLProsd. exp. 68, 1. LmLUgol. Urb. 3, 7-5, 1. LmLFr. Gafur. extr. 11, 5, 6). LmLAnon. Barcin. I p. 20. LmLVers. Iam post 112. LmLIoh. Hanb. sum. 19 p. 326, 9. LmLIoh. Vetul. 8, 1. al. LmLSemibr. caud. p. 70. LmLTrad. Phil. III p. 10. LmLMens. Cum de p. 77. LmLAnon. Kellner 3, 14. al. LmLAnon. Vratisl. p. 338a. al. LmLMens. Si ille p. 494, 4. al. LmLMens. Circa artem p. 529, 20. [s.XV] LmLThom. Wals. 2, 15. al. LmLProsd. exp. 65, 17: cauda sive tractus a parte sinistra sive ascendens sive descendens nominari habet proprietas. al. LmLProsd. mens. p. 220a. al. LmLProsd. ital. I p. 242b (sim. LmLProsd. ital. II p. 61). al. LmLUgol. Urb. 3, 7-5, 10: facit ergo tractus ascendens notam longam esse semibrevem. al. LmLAnon. Monac. 2, 123. LmLFr. Gafur. extr. 10, 6, 13. al. LmLBart. Ram. 3, 1, 1 p. 79. LmLNicol. Burt. 3, 3, 23. LmLAnon. Salisb. 3, 11. LmLGuill. Pod. 7, 28. al. LmLAnon. Couss. I p. 437a. al. b am Ende einer Ligatur — at the end of a ligature [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 2, 31: A parte finis etiam quatuor sunt species, quia quaedam dicitur cum plica, quaedam sine plica, quaedam perfecta circa finem, quaedam imperfecta circa finem. Cum plica dicitur esse illa, quando ultimus punctus portat tractum a parte dextra, et hoc est dupliciter, aut ascendendo aut descendendo. LmLAnon. Couss. IV p. 56, 1. al. [s.XIV] LmLRob. Handlo p. 152, 16: quandocunque in fine ligature [] due note in uno corpore obliquo sunt, et in fine sit tractus ascendens vel descendens, ultima pro brevi plicata tenetur. LmLRob. Handlo p. 154, 11: longa vel semilonga ligata in fine ligature vel obliquitatis habens tractum ascendentem transit a vi plice in erectam longam. [s.XV] LmLThom. Wals. 2, 22: si ... duae ultimae (sc. habent) tractum ascendentem, ultimae dicuntur semibreves. al. c in der Mitte einer Ligatur — in the middle of a ligature [s.XV] LmLThom. Wals. 2, 13: omnes notae quadratae intermediae habentes tractus ascendentes sunt semibreves ut hic: (sequitur exemplum). 2 bei Einzelzeichen — on single notational symbols a zur Notation einer Plica — for notation of a plica [s.XIII] LmLFranco Col. 6, 8: Plica longa ascendens est quaedam quadrangularis figura solum tractum gerens a parte dextra ascendentem ut hic:  (inde LmLIac. Leod. spec. 7, 22, 5. LmLQuat. princ. 4, 1, 8. LmLWillelm. 3, 42). LmLAnon. Couss. IV p. 44, 7. LmLWalt. Odingt. 6, 2, 7: Fit et aliquando (sc. longa plica ascendens) cum uno tractu. [s.XIV-XV] LmLMens. Cum de p. 73. b zur Notation einer Longa — for notation of a long [s.XIII] LmLMens. Notandum quod 2, 1: Nota longa ... dicitur illa, quae habet tractum a parte posteriori sive dextra sive deorsum descendat aut sursum respiciat ut hic: . [s.XIV] LmLIoh. Hanb. sum. 18 p. 316, 16: nota quadrata habens tractum a parte dextra descendentem vel ascendentem longa dicitur. LmLAnon. Mediol. 3, 22. LmLSemibr. caud. p. 68. LmLTrad. Phil. III p. 6. LmLMens. Cum de p. 73. [s.XV] LmLBart. Ram. 3, 1, 1 p. 78. LmLAnt. Lucc. 10b, 23: Hodie tamen interdum a modernis cantoribus etiam fit tractus ascendens a parte ante loco caudae contra naturam et haec in longis et maximis. c zur Notation einer Longa erecta — for notation of a longa erecta [s.XIV] LmLRob. Handlo p. 82, 4: Si tractum habeat a parte dextra solummodo ascendentem, erecta longa vocatur ut hic:  (sim. LmLIoh. Hanb. sum. 7 p. 220, 9). d zur Notation einer Brevis erecta — for notation of a brevis erecta [s.XIV] LmLRob. Handlo p. 84, 16: Si tractum habeat a parte sinistra solumodo ascendentem, erecta brevis vocatur ut hic:  (sim. LmLIoh. Hanb. sum. 10 p. 236, 19). e zur Notation einer Semibrevis — for notation of a semibreve [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 7, 24, 6: Fuit enim inter modernos de semibrevis formatione vel figuratione magna dissentio. ... Alii ipsas tantum inferius vel superius caudabant tractum vero superiorem (ms.; ed.: superiorum) nunc directe super semibrevem erigendo, nunc aliter. LmLIoh. Hanb. sum. 13 p. 270, 11: tractus... directe ascendens inducet imperfectionem et per consequens semibrevis efficiet minorem. al. f zur Notation einer Minima — for notation of a minim [s.XIV] LmLQuat. princ. 4, 1, 6: Figura vero minime est corpus oblongum ad modum losonge gerens tractum directe supra capud, qui tractus signum minimitatis vocatur ut hic: . LmLMens. Cum de p. 75: minimas ..., quas per tractum a termino superiore ascendentem signamus. al. [s.XV] LmLThom. Wals. 1, 17: minima ... habet tractum ascendentem a capite. LmLBart. Ram. 3, 1, 1 p. 79. LmLAnt. Lucc. 10b, 37: illa cauda, tractus seu asta (sc. minimae) potest ascendere et descendere ad libitum. g zur Notation einer Brevis — for notation of a breve [s.XIV] LmLIoh. Hanb. sum. 18 p. 316, 17: Si (sc. nota) habeat tractum ascendentem vel descendentem ex parte sinistra, brevis dicitur. LmLAnon. Mediol. 3, 23: Breves habentes unum tractum ex parte sinistra tam ascendendo quam descendendo sunt breves ut hic: . [s.XV] LmLThom. Wals. 1, 12. [] h zur Notation einer Semibrevis minima — for notation of a semibrevis minima [s.XIV] LmLPetr. Cap. 3, 2: secundum Marchectum tribus modis quelibet semibrevium figuratur: aut enim figuratur sine cauda sive tractu ... aut cum cauda sive tractu... aut cum cauda ex parte inferiori et tunc vocatur maior, aut cum cauda ex parte superiori et tunc minima nuncupatur: . i zur Notation einer Larga bzw. Maxima — for notation of a larga, or a maxima [s.XV] LmLThom. Wals. 1, 8: Omnis larga aut habet tractum descendens vel ascendens (ms. et ed. pro descendentem vel ascendentem) ex parte dextra longiorem ut hic:  . LmLAnt. Lucc. 10b, 23: Hodie tamen interdum a modernis cantoribus etiam fit tractus ascendens a parte ante loco caudae contra naturam et haec in longis et maximis. E Notenzeichen mit mehreren Stielen betreffend — with respect to notational symbols with more than a single stem 1 zur Notation einer Plica — for notation of a plica a allgemein — general [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. append. 2, 8: Plica duplex est: ascendens et descendens. Descendens cum duplici tractu fit, ascendens cum uno tantum vel duplici, sed semper est longior tractus a parte dextra ut hic: (sequitur exemplum). LmLAnon. Emmeram. 1 p. 92, 4: Repraesentatio plicae sive forma habet fieri nunc per unum tractum, nunc per duos. al. LmLAnon. Couss. IV p. 41, 7: Est praeterea una figura, quae dicitur plica, recte stando cum uno tractu vel duplici et hoc ascendendo vel descendendo. LmLMens. Notularum p. 83: Plica simplex dicitur nota habens tractum ex utraque parte ... praeter semibrevem. [s.XIV] LmLWillelm. 3, 41: Nota plicae propria est duplex tractus, unus sinister, alius dexter respectu eiusdem figurae. al. b bei einer Longa — on a long [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 2, 15: Plica longa dicitur illa, quae habet duplicem tractum, scilicet a parte dextra longiorem quam a sinistra, et est duplex, ascendendo et descendendo. LmLAnon. Couss. VII 8, 13: Proprietas plicarum longarum tam ascendendo quam descendendo est, quod habeant tractum longiorem a dextra quam a sinistra. LmLLambertus mens. 91. LmLAnon. Emmeram. 1 p. 92, 10. al. LmLFranco Col. 6, 10 (inde LmLIac. Leod. spec. 7, 22, 5. LmLQuat. princ. 4, 1, 8). LmLPs.-Petr. Cruc. P 2, 2: Plica longa est, cuius dexter tractus longior est sinistro (sim. LmLPs.-Petr. Cruc. U 2, 2). LmLAnon. Couss. IV p. 44, 8. LmLMens. Notularum p. 83. LmLWalt. Odingt. 6, 2, 5-6. [s.XIV] LmLAnon. Paris. I 4, 27. LmLRob. Handlo p. 84, 6. LmLIoh. Hanb. sum. 7 p. 222, 1. LmLIoh. Vetul. 47, 5. LmLAnon. Mediol. 3, 18-19. LmLMens. Cum de p. 73. c bei einer Brevis — on a breve [s.XIII] LmLIoh. Garl. mens. 2, 18: Omnis figura brevis sumitur sine tractu praeter plicam, quae accipitur cum duplici tractu vel uno propter divisionem soni. al. LmLAnon. Couss. VII 8, 12: Proprietas plicarum brevium tam ascendendo quam descendendo est, quod habeant tractum breviorem a dextra quam a sinistra. LmLLambertus mens. 95. al. LmLAnon. Emmeram. 1 p. 92, 22. al. LmLFranco Col. 6, 11-12 (inde LmLIac. Leod. spec. 7, 22, 7. LmLQuat. princ. 4, 1, 8). LmLPs.-Petr. Cruc. P 2, 2: brevis plica est, cuius dexter tractus est brevior sinistro (sim. LmLPs.-Petr. Cruc. U 2, 2). LmLAnon. Couss. IV p. 44, 25-26. LmLWalt. Odingt. 6, 2, 8. [s.XIV] LmLMens. Omnis nota sic 3, 2. LmLRob. Handlo p. 86, 4. LmLAnon. London. I 3 p. 46. LmLIoh. Hanb. sum. 10 p. 236, 23. LmLIoh. Vetul. 47, 8. LmLAnon. Mediol. 3, 20. LmLTrad. Phil. III p. 7. LmLMens. Cum de p. 73-74. LmLAnon. Kellner 2, 7. LmLAnon. Vratisl. p. 335a. [s.XV] LmLThom. Wals. 1, 13. d bei einer Duplex longa oder Larga — on a duplex longa, or a larga[] [s.XIV] LmLAnon. Mediol. 3, 21: Duplex longa habens tractum ex parte dextra et sinistra tam ascendendo quam descendendo, si tractus dexter est maior quam sinister, tunc est (sc. plica) duplex longa ut hic:  . [s.XV] LmLThom. Wals. 1, 9. 2 zur Notation einer Semibrevis — for notation of a semibreve [s.XIV] LmLTrad. Phil. II 5, 7: Item nota, quod quaedam sunt semibreves, quae caudantur a parte superiori et inferiori ... sed quando aliquis facit notulam talem, primo facit corpus obliquum et postea facit desursum exilem tractum trahando deorsum . 3 zur Notation von langen Notenwerten — for notation of long note values [s.XIV] LmLIoh. Hanb. sum. 3 p. 194, 3: Quandocunque nota formatur ad modum duplicis longe habens tractum ascendentem et descendentem a parte dextra, dicitur larga ut hic: . LmLWillelm. 3, 37: largissima perfecta est figura quadrangularis, cuius latitudo transit longitudinem et habet tractum a parte dextra de superius et inferius et valet 3 perfectas longas ut hic: . [s.XV] LmLFr. Gafur. extr. 11, 1, 19: Et nota, quod duplex longa seu eius corpus ultra debitum modum longum tot valet perfectiones sive imperfectiones, quot continet caudas sive tractus. 4 zur Notation eines semitonium enarmonicum (⅖ eines Ganztons) und eines semitonium chromaticum (⅘ eines Ganztons) — for notation of an enharmonic semitone (⅖ of a tone) and of a chromatic semitone (⅘ of a tone) [s.XIV] LmLGuido fr. 6, 2: Quando autem tractum (ms. et ed. pro tractus?) sive filum in sursum a sinistris trahitur excedens filum, quod stat a dextris, signum semitonii enarmonici est, quo utimur in cantu plano et quandoque in mensurato. Quando vero filum in sursum trahitur a dextris excedens, quod est a sinistris, signum semitonii cromatici est, quo utimur in cantu mensurato tantum, et inproprie in cantu plano signatur. 5 in der Choralnotation — in chant notation [s.XV] LmLUgol. Urb. 3, 7-2, 32: Praeterea musica plana huius musicae mensuratae est fundamentum, et ea, quae in plana musica sunt et ei conveniunt, huius musicae sunt fundamentum et ei conveniunt, sed huiusmodi cauda sive tractus (sc. descendens) est in cantu plano et omni primae notae in ligatura descendenti. LmLGuill. Pod. 5, 35: tocus et uncus propter eorum binos tractus omni carent ligatura. F als schräg gestellter Strich — as a stem that is drawn obliquely 1 bei einer Semibrevis bzw. einer Plica semibrevis — on a semibreve, or on a semibreve plica [s.XIII] LmLAnon. Emmeram. 1 p. 172, 21: quotienscumque tres semibreves descendendo suo ordine dispositae pro longa simplice sunt repertae, proprietas earum est, quod prima illarum habeat tractum sive caudam obliquo modo factam sub sinistro latere descendendo, sicut patet hic: . Et nota, quod duae priores voces valent unum tempus et ultima valet tantum quantum duae praecedentes. LmLAnon. Emmeram. 1 p. 172, 33: Hic recitat actor opinionem quorundam apponentium caudam ultimae earundem (sc. semibrevium) et hoc praecipue, quando pro longa maiore repertae sunt, sicut patet hic: . Quod autem talis tractus sive cauda nonquam ibi debeat coadiungi, patet duplici ratione. al. LmLMens. Notularum p. 83: Plica simplex dicitur nota habens tractum ex utraque parte ... praeter semibrevem, que solo tractu plicatur ut hic: . [s.XIV] LmLIoh. Hanb. sum. 13 p. 272, 1: Sed habens tractum a parte sinistra obliquum ... semibrevis nuncupabitur minorata. al. LmLWillelm. 3, 42: semibrevis autem (sc. plica) et minuta ex parte dextra unicum tractum ascendentem vel descendentem optinebunt ... Semibrevis plicata ascendens: . Semibrevis plicata descendens: . [] 2 bei einer Plica minuta ascendens — on a plica minuta ascendens [s.XIV] LmLWillelm. 3, 42: semibrevis autem (sc. plica) et minuta ex parte dextra unicum tractum ascendentem vel descendentem optinebunt ... Minuta plicata ascendens: . 3 bei einer Semiminima — on a semiminim [s.XIV-XV] LmLMens. Cum de p. 76: Semiminima est, quae habet tractum ascendentem in obliquum versus dexteram partem sic  vel sic . G mit Fahne — with a flag 1 zur Notation einer Semiminor — for notation of a semiminor [s.XIV] LmLIoh. Hanb. sum. 17 p. 310, 3: Quandocunque semibrevis habet tractum ascendentem retortum a dextra parte, semiminor dicitur ut hic: . al. 2 zur Notation einer Minima — for notation of a minim [s.XIV] LmLIoh. Hanb. sum. 18 p. 316, 13: Quandocunque nota formatur ad modum semibrevis habens tractum ascendentem retortum a parte sinistra, minima dicitur ut hic: . al. LmLWillelm. 3, 38: minima seu crocheta est figura similis minutae et indivisibilis nota cum replicatione tractus superioris ut hic: . [s.XV] LmLGuill. Pod. 7, 9: si in diminutione valoris minime figure procedatur, id erit necessario per accidens. Aut enim per tractum curvatum sive plicatum aut per colorem, quemadmodum a sapientibus institutum est. LmLGuill. Pod. 8, 4: oportet, ut maxima supradicti valoris ad illius dimidium, id est longam, longa ad brevem, brevis ad semibrevem, semibrevis ad minimam minimaque ad minimam plenam vel tractum in summitate curvatum habentem ... reducantur et in huiusmodi decantentur de necessitate proportione (sc. dupla). al. 3 zur Notation einer Minuta — for notation of a minuta [s.XIV] LmLWillelm. 3, 38: minuta perfecta est figura similis semibrevi tractum habens rectum in superiori angulo ... ut hic: ⋅⋅. 4 zur Notation einer Semiminima — for notation of a semiminim [s.XIV-XV] LmLMens. Cum de p. 76: Semiminima est, quae habet tractum ascendentem in obliquum versus dexteram partem sic  vel sic . IV Bezeichnung für die Synkope — term that designates the syncope [s.XIV] LmLQuat. princ. 4, 2, 9: Unde notandum, quod, quandocumque quatuor minime separatim pronunciantur, ... equipollent brevi imperfecte de minori prolacione. Si enim tres equaliter pronunciantur, semibrevi de maiori prolacione equipollent. Tamen multi credunt unam esse mensuram, cum quis quatuor distinctas pronunciat minimas, dummodo alius pronunciat tres. ... Equipollencie enim supradicte atque reduxiones musicam pronunciandi difficultates causant; que quidem difficultates tractus, Gallice treyns et sincope a multis nominantur. ex errore pro tactus, ut videtur: LmLBart. Ram. 3, 2, 4 p. 101. saepius