lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

¹tôvȫrsicht

nur mnd. · 1 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

MNWB
Anchors
2 in 1 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
0
Verweise raus
0

Eintrag · Mittelniederdeutsches Wb.

¹tôvȫrsicht f.

Bd. 3-1, Sp. 1055
1tôvȫrsicht -sich, f. (Gen. Sg. -vȫrsicht): 1. Voraussicht, Erwartung, „Vortmer so schal nement syneme knechte hogher doen vppe tovorsicht synes deenstes, denne achte scyllynghe pennynge by III mark sulvers vnde een jar des ammechtes to vntberende” (Lüb. ZR 175), (Vbdg.:) bōven t. wider Erwartung, „als denne desse handel baven tovorsicht vorwilet, also dat ick darinne etwes fruchtbarigs nicht konde vorscaffen” (Hanserec. III 8, 49). — 2. Zuversicht, Hoffnung, „Fidentia, vel fiducia, Thuorsicht / vortruwinge” (Chytr. 569), „Ein Minsche kan den gelouen mit synen lyffliken Ogen nicht sehen / noch mit synen henden vaten / den desuͤlue ys eine gewisse thovoͤrsycht des dat men hapet / vnd nicht twyuelt an deme dat men nicht suͤth” (Nic. Gryse Laienbibel 2, D 3v), (Vbdg.:) in t./der t. (sîn/wēsen) in der Hoffnung (sein), „Se sint der tovorsicht, me werde en nichts, so den ehren und eren eiden und plichten wedderlich, upleggen” (Pomm. []Kirchenvis. 1, 28), „Derhalven ilede he dorch de Marcke, der tovorsicht, de seestede scholden one entfangen und wedder gestarket hebben” (Oldecop 362), „Venetianer ... [sind] ilich vortgerucket und na Cyperen gesegelt, der tovorsicht (mit godes hulpe), se willen dat konningkrike to Syperen wedderumme eroberen” (ebd. 658). — 3. Vertrauen auf Gott, „An dyner barmerticheyt Lat, here, dyne wunder schowen, So moghen de sik vrowen De tovorsicht to dy han” (Könemann 150), „Derwegen he ock vth hertzliker thouorsicht vnde hapeninge tho Godt, den Rym allewege geföret hefft” (Russow Livl. Chr. 1584, 151), „Dath sy unse love unde thovorsicht, Darup de salicheit is gericht” (Lib. Hoppe 52), „Dat ys allein myne fröuwde dat ick / my | holde tho mynem Gade: Sette vp ene my= | ne thouorsicht / vnde holde syne Gebade” (Anna v. Quernheim 142); — Zuflucht, Zufluchtsort, „Myne Thouoͤrsycht vnd myne Borch / myn Godt vp deme ick hape” (Nic. Gryse Laienbibel 1, Z 3v); — (allg.:) Vertrauen, (insbes. Vbdg.:) ganse t. tô jemdm./genslĩke t. an etw./ jemdn.
2022 Zeichen · 36 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 1200–1600
    Mittelniederdeutsch
    ¹tôvȫrsichtf.

    Mittelniederdeutsches Wb. · +1 Parallelbeleg

    1 tôvȫrsicht , -sich , f. ( Gen. Sg. -vȫrsicht ): 1. Voraussicht, Erwartung, „ Vortmer so schal nement syneme knechte ho…

Verweisungsnetz

2 Knoten, 0 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Sackgasse 2

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit tovoersicht

3 Bildungen · 3 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Zerlegung von tovoersicht 2 Komponenten

tovoer+sicht

tovoersicht setzt sich aus 2 eigenständigen Lemmata zusammen. Die Klammerung zeigt die Hierarchie der Komposition; Klick auf einen Bestandteil öffnet seine Etymologie.

tovoersicht‑ als Erstglied (3 von 3)

²tôvȫrsichtich

MNWB

tovoer·sichtich

2° tôvȫrsichtich , -vor- , adv. : 1. mit Bedacht und Vorsicht, gut überlegt, „ Des ys ydt ock nich ane gewesen, dat J. E. W. vnde G. in diss…

tôvȫrsichtlich

MNWB

tovoer·sichtlich

° tôvȫrsichtlich , -vor- , adj. : (nur Vbdg.:) t. brêf, Beglaubigungsschein, Beglaubigungsschreiben , „ Na deme ... de antwerdesman, mit ene…