lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

thū

as. bis ahd. · 3 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

KöblerAs
Anchors
3 in 3 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
5
Verweise raus
6

Eintrag · Köbler As. Wörterbuch

thū Pers.-Pron. (2. Pers. Sg.)

thū , Pers.-Pron. (2. Pers. Sg.)

nhd.
du
ne.
you (Pers.-Pron. 2. Pers. Sg.)
ÜG.:
lat. tu GlEe, H, PA, SPs, SPsWit, (vos) H
Hw.:
s. thī, thīk; vgl. ahd. dū; anfrk. thū
Q.:
BSp, Gen, GlE, GlEe, GlPW, H, MNPs, PA, SPs, SPsWit, ST (770-790), TS, WT
E.:
germ. *þū, Pron., du; idg. *tū̆, *túh₂, Pron., du, Pokorny 1097
W.:
mnd. dū, Pers.-Pron., du; B.: H Nom. thu 118 M C, 143 M C, 158 M C, 168 M C, 169 M C, 259 M C, 259 M C, 260 M C, 261 M C, 262 M, 263 M C, 264 M C, 318 M C, 320 M C, 320 M C, 321 C, 322 M C, 323 M C, 327 M C, 482 M C, 487 M C, 499 M C S, 708 M C, 821 M C, 825 M C, 919 M C, 920 M C, 923 M C, 927 M C, 928 M C, 971 M C P, 973 M C P, 975 M C P, 1064 M C, 1065 M C, 1065 M C, 1084 M C, 1089 M C, 1093 M C, 1102 M C, 1467 M C, 1469 M C, 1470 M C, 1545 M C, 1546 M C, 1547 M C, 1549 M C, 1550 M C, 1552 M C, 1552 M C, 1555 M C, 1555 M C, 1558 M C, 1559 M C, 1561 M C, 1563 M C, 1590 M C, 1703 M C, 1704 M C, 1706 M C, 1708 M C, 2026 M C, 2056 M C, 2062 M C, 2064 M C, 2105 M C, 2107 M C, 2108 M C, 2109 M C, 2111 M C, 2122 M C, 2149 M C, 2150 M C, 2152 M C, 2153 M C, 2195 M C, 2197 M C, 2419 M C, 2421 M C, 2550 C, 2714 M C, 2715 M C, 2716 C, 2752 M C, 2756 M C, 2757 M C, 2824 M C, 2936 M C, 2937 M C, 2952 M C, 2955 M C, 2991 C, 2992 M C, 3018 M C, 3024 M C, 3027 M C, 3043 M C, 3045 M C, 3048 M C, 3050 M C, 3057 M C, 3060 M C, 3062 M C, 3062 M C, 3065 M C, 3066 M C, 3067 M C, 3068 M C, 3073 M C, 3075 M C, 3076 M C, 3079 M C, 3096 M C, 3100 M C, 3101 M C, 3102 M C, 3139 M C, 3202 M C, 3203 M C, 3204 M C, 3205 M C, 3225 M C, 3237 M C, 3249 M C, 3251 M C, 3254 M C, 3255 M C, 3263 M C, 3265 M C, 3266 M C, 3267 M C, 3269 M C, 3269 M C, 3271 M C, 3275 M C, 3276 M C, 3278 M C, 3282 M C, 3283 M C, 3284 M C, 3289 M C, 3366 M C, 3376 M C, 3376 M C, 3377 M C, 3382 M C, 3438 C, 3439 C, 3564 M C, 3565 M C, 3691 M C, 3693 M C, 3695 M C, 3801 M C, 3804 M C, 3850 M C, 3854 M C, 3855 M C, 3894 M C, 3950 M C, 3951 C, 3952 C, 3987 C, 3990 C, 4030 M C, 4037 M C, 4040 M C, 4061 M C, 4063 M C, 4087 M C, 4088 M C, 4092 M C, 4093 M C, 4095 M C, 4403 M C, 4404 M C, 4406 M C, 4432 M C, 4484 M C, 4485 M C, 4486 M C, 4509 M C, 4511 M C, 4514 M C, 4516 M C, 4520 M C, 4617 M C, 4618 M C, 4618 M C, 4689 C, 4690 C, 4692 C, 4692 C, 4693 C, 4695 C, 4766 M C, 4768 M C, 4835 M C, 4836 M C, 4957 M C, 4973 M C, 4974 M C, 4975 M C, 5089 M C, 5158 M C, 5158 M C, 5189 M C, 5207 M C, 5215 M C, 5216 M C, 5342 C, 5342 C, 5343 C, 5350 C, 5350 C, 5358 C, 5359 C, 5365 C, 5366 C, 5367 C, 5377 C, 5567 C, 5568 C, 5573 C, 5574 C, 5574 C, 5578 C, 5583 C, 5586 C, 5590 C, 5600 C, 5601 C, 5604 C, 5606 C, 5616 C, 5636 C, 5751 C, 5756 C, 5923 C, 5924 C, 5935 C, 5967 C, 704 C S, 773 M, 1709 M, 1557 M, 1601 C, 2751 M, 3287 M, scaltu 704 M, mahtu 773 C, mahthu 1709 C, muosthu 1557 C, (the 1601 M, thiu 2751 C, thi 3287 C,) Gen. thin 4289 M C, 4699 C, Dat. thi 123 M C, 123 M C, 129 M C, 165 M C, 263 M C, 276 M C, 323 M C, 328 M, 501 M C, 563 M C, 707 M C, 924 M C, 1088 M C, 1105 M C, 1546 C, 1550 C, 1551 M C, 1707 M C, 1708 M C, 1709 M, 2025 M C, 2149 M C, 2196 M C, 2425 M C, 2430 M C, 2717 M C, 2936 M C, 2956 M C, 3063 M C, 3064 M C, 3072 M C, 3074 M C, 3082 M C, 3103 M C, 3140 M C, 3203 M C, 3225 M C, 3228 M C, 3228 C, 3238 M C, 3249 M C, 3250 M C, 3252 M C, 3253 M C, 3288 M C, 3289 M C, 3378 M C, 3383 M C, 3691 M C, 3692 M C, 3696 M C, 3802 M C, 3806 M C, 3812 M C, 3886 M C, 3892 M C, 3893 M C, 3893 M C, 3949 M C, 3953 C, 4035 M C, 4038 M C, 4040 M C, 4041 M C, 4082 M C, 4086 M C, 4433 M C, 4516 M C, 4609 M C, 4675 C, 4676 C, 4682 C, 4683 C, 4691 C, 4697 C, 4765 M C, 5158 M C, 5184 M C, 5207 M C, 5208 M C, 5351 C, 5353 C, 5360 C, 5570 C, 5579 C, 5584 C, 5591 C, 5603 C, 5616 C, 5968 C, the 501 S, 1085 C, t[..] 563 S, ti 1085 M, Akk. thi 275 M C, 278 M C, 480 M C, 1089 M C, 1104 M C, 1469 M C, 2755 M C, 2957 M, 2990 M C, 3068 M, 3275 C, 3310 M C, 3694 M C, 3807 M C, 3885 M C, 3887 M C, 3990 C, 4405 M C, 4606 M C, 4680 C, 5585 C, 5614 C, 288 M, 2121 M, 5213 M, 5214 M, 2953 C, thic 822 C, 3951 C, thik 2121 C, 3989 C, 4685 C, 4689 C, 5213 C, 5214 C, 5346 C, 5569 C, 5570 C, 5588 C, 5924 C, the 2953 M, Gen Nom. thu Gen 1, Gen 2, Gen 3, Gen 7, Gen 43, Gen 44, Gen 45, Gen 47, Gen 54, Gen 65, Gen 70, Gen 71, Gen 73, Gen 75, Gen 76, Gen 77, Gen 168, Gen 170, Gen 175, Gen 191, Gen 193, Gen 196, Gen 198, Gen 199, Gen 200, Gen 202, Gen 203, Gen 213, Gen 214, Gen 215, Gen 226, Gen 229, Gen 233, Gen 234, Gen 238, Dat. thi Gen 43, Gen 46, Gen 72, Akk. thi Gen 77, Gen 173, Gen 177, Gen 201, Gen 226, Gen 226, BSp Nom. thu Wa 17, 25 = SAAT 8, 25, Akk. thi Wa 17, 25 = SAAT 8, 25, Dat. Wa 16, 4 = SAAT 7, 4, Wa 17, 24 = SAAT 8, 24, GlE Nom. thu 47, 1b = SAGA 178, 1b = Gl 1, 710, 16, GlEe Nom. thu Wa 49, 3a = SAGA 97, 3a = Gl 4, 287, 50, Wa 49, 23a = SAGA 97, 23a = Gl 4, 288, 6, Wa 50, 28b = SAGA 97, 28b = Gl 4, 289, 67, Wa 59, 23b = SAGA 107, 23b = Gl 4, 302, 10, (Akk.) thi Wa 49, 10a = SAGA 97, 10a = Gl 4, 287, 59, Wa 53, 8a = SAGA 101, 8a = Gl 4, 292, 65, Dat. thi Wa 50, 27b = SAGA 98, 27b = Gl 4, 289, 67, Wa 60, 18a = SAGA 108, 18a = Gl 302, 46, PA Nom. Wa 13, 19 = SAAT 311, 19, Wa 13, 20 = SAAT 311, 20, Wa 15, 7 = SAAT 313, 7, Wa 15, 10 = SAAT 313, 10, Wa 15, 15 = SAAT 313, 15, GlPW Nom. thu 102, 2a = SAGA 90, 2a = Gl 2, 587, 78, Wa 102, 31b = Gl 90, 31b = Gl 2, 588, 62, thú Wa 92, 13b = SAGA 90, 13b = Gl 2, 578, 10, Wa 102, 30b = Gl 90, 30b = Gl 2, 588, 61, thv Wa 104, 3a = SAGA 92, 3a = Gl 2, 589, 65, Wa 104, 5a = SAGA 92, 5a = Gl 2, 589, 66, thiv (= thv) Wa 104, 6a = SAGA 92, 6a = Gl 2, 589, 67, Akk. thíc Wa 98, 24a = SAGA 96, 24a = Gl 2, 584, 19, ? thí Wa 104, 3a = SAGA 92, 3a = Gl 2, 589, 65, ST tu (nach -s) Wa 3, 4 = SAAT 330, 4, Wa 3, 14 = SAAT 330, 14, Wa 3, 16 = SAAT 330, 16, Wa 3, 18 = SAAT 330, 18, SPs Gen. Sg. thin tui Ps. 115/8 = Tiefenbach Ps. 115/19 = SAAT 328, 20 (= 327, 20) (Ps. 115/8), Dat. Sg. (toti) thi (ad) te Ps. 29/2 = Tiefenbach Ps. 29/3 = SAAT 319, 25 (Ps. 29/2), (uole-dede) the (benefecit) tibi Ps. 114/7 = Tiefenbach Ps. 114/7 = SAAT 326, 27 (Ps. 114/7), thir (oppraiu) tibi (sacrificabo) Ps. 115/7 = Tiefenbach Ps. 115/17 = SAAT 328, 10 (= 327, 10) (Ps. 115/7), Akk. Sg. thik te Ps. 29/1 = Tiefenbach Ps. 29/2 = SAAT 319, 19 (Ps. 29/1), (an) thik (in) the Ps. 32/22 = Tiefenbach Ps. 32/22 = SAAT 322, 11 (Ps. 32/22), (anrhopu) thek (invocabo) te Ps. 114/2 = Tiefenbach Ps. 114/2 = SAAT 326, 3 (Ps. 114/2), SPsWit Nom. Sg. thu tu Ps. 85/5, Dat. Sg. thi te Ps. 84/7, Ps. 85/3, Ps. 85/7, Ps. 85/9, te tui Ps. 85/8, the te Ps. 85/4, Akk. Sg. thik te Ps. 85/2, Ps. 85/5, WT thu Foerste, S. 90, 1 = SAAT 340, 1, Foerste, S. 90, 3 = SAAT 340, 3, Foerste, S. 90, 5 = SAAT 340, 5, Foerste, S. 90, 7 = SAAT 340, 7, Foerste, S. 90, 11 = SAAT 340, 11, Foerste, S. 90, 13 = SAAT 340, 13, Foerste, S. 90, 16 = SAAT 340, 16, Foerste, S. 90, 19 = SAAT 340, 19, Foerste, S. 90, 19 = SAAT 340, 19, Foerste, S. 90, 21 = SAAT 340, 21, TS thu Steinmeyer, E., Kleinere althochdeutsche Sprachdenkmäler, Nr. 69, S. 378, 3 = SAAT 334, A3, MNPs thik 2, 7 Leeuwarden S. 93, 2 (van Helten) = Nr. 114 (Quak) = SAAT 298, 15; Kont.: H sô thu mit thînun uuordun gisprikis 143
L.:
Seebold, Chronologisches Wörterbuch des deutschen Wortschatzes 2, 233b (dū), Wortschatz der germanischen Spracheinheit, unter Mitw. v. Falk, H., gänzlich umgearb. v. Torp, A., 4. A., 1909, S. 185, Berr, S., An Etymological Glossary to the Old Saxon Heliand, 1971, S. 415
Son.:
Behaghel, O., Die Syntax des Heliand, 1897, S. 2, 6, 10, 15, 35, 42, 66, 114, 126, 129, 230, 286f., 380, 204 (zu H 5585), Otfrid III, 22, 32, Pratje, H., Dativ und Instrumentalis im Heliand, 1880, S. 40 (zu H 5585), Sievers, E., Heliand, 1878, Anm. zur Zeile 4284
7648 Zeichen · 127 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 9.–12. Jh.
    Altsächsisch
    thūPers.-Pron.

    Köbler Anfrk. Wörterbuch · +1 Parallelbeleg

    thū , Pers.-Pron. nhd. du ne. you (Sg.) ÜG.: lat. tu MNPs, MNPs=MNPsA, MNPsA Hw.: vgl. as. thū, ahd. dū Q.: MNPs (9. Jh.…

  2. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    thūPers.-Pron.

    Köbler Ahd. Wörterbuch

    thū , Pers.-Pron. Vw.: s. dū

Verweisungsnetz

9 Knoten, 10 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 2 Wurzel 1 Kompositum 5 Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit thū

14 Bildungen · 14 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

thū‑ als Erstglied (14 von 14)

thū 140 und häufiger

KöblerAfries

thū 140 und häufiger , Pron. nhd. du ne. you Hw.: vgl. got. þū, an. þū, ae. þū̆, anfrk. thū, as. thī, thū, ahd. dū Q.: R, E, H, W, S E.: ger…

thūma

KöblerAfries

thūma , sw. M. (n) nhd. Daumen ne. thumb ÜG.: lat. pollex AB (90, 26), AB (90, 27) Hw.: vgl. ae. þūma, as. thūmo*, ahd. dūmo Q.: R, B, H, S,…

thūmmāli

KöblerAhd

thūmmāli , st. N. (ja) Vw.: s. dūmmāli*

thūmo

KöblerAhd

thūmo , sw. M. (n) Vw.: s. dūmo

thūna 1 und häufiger

KöblerAfries

thūna 1 und häufiger , sw. M. (n) nhd. Groschen ne. ? E.: Herkunft ungeklärt? L.: Hh 148b

thūsend 9

KöblerAfries

thūsend 9 , Num. Kard. nhd. tausend ne. thousand Hw.: vgl. got. þūsundi, an. þūsund, ae. þūsend, anfrk. thusint, as. thūsundig, ahd. dūsunt*…

thūsendfald 1 und häufiger

KöblerAfries

thūsendfald 1 und häufiger , Adj. nhd. „tausendfaltig“, tausendfach ne. thousandfold Hw.: vgl. ae. þūsendfeald E.: s. thūsend, *fald L.: Hh …

thūsint

KöblerAnfrk

thū·sint

thūsint , Num. Kard. nhd. tausend ne. thousand ÜG.: lat. mille MNPs, LW Hw.: vgl. as. thūsundig, ahd. dūsunt* Q.: MNPs (9. Jh.), LW E.: germ…

thūsūndig

KöblerAs

thūsūndig , Num. Kard. nhd. tausend ne. thousand (Num. Kard.) ÜG.: lat. mille H Hw.: vgl. ahd. dūsunt*; anfrk. thūsint Q.: H (830) E.: s. ge…

thūtīg

KöblerAhd

thūtīg , Adj. Vw.: s. dūtīg

thūwa

KöblerAnfrk

thūwa , st. F. (ō) Vw.: s. thiuwa*