syllaba

syllaba -ae f. ‚Silbe‘ — ‘syllable’ 1 in übertragenem Gebrauch — by analogy a als Bezeichnung für eine Tongruppe oder einen musikalischen Abschnitt — as term for a set of pitches or a musical segment [s.X-XI] LmLPs.-Odo mus. p. 275b: sicut sola syllaba aut duae vel tres vel etiam plures unam partem locutionis faciunt ..., ita quoque et una vel duae vel plures musicae syllabae tonum, diatessaron, diapente iungunt. LmLPs.-Odo mus. p. 276b: plerumque sola, plerumque duplicata vel triplicata vox syllabam facere creditur. LmLPs.-Odo mus. p. 280a: quaelibet syllaba duabus vel tribus vocibus constans diatessaron et diapente numquam excedit. al. LmLGuido micr. 15, 3: Igitur quemadmodum in metris sunt litterae et syllabae, partes et pedes ac versus, ita in harmonia sunt phtongi, id est soni, quorum unus, duo vel tres aptantur in syllabas; ipsaeque solae vel duplicatae neumam, id est partem, constituunt cantilenae; et pars una vel plures distinctionem faciunt, id est congruum respirationis locum (inde LmLMetrol. 45 p. 83). al. LmLComm. Guid. 37 p. 119: ‚in eadem neuma‘, id est syllaba cantus. LmLComm. Guid. 29 p. 134: neuma valde aequivoce accipitur: quandoque pro phthongo tantum, aliquando pro syllaba vel pro distinctione, quandoque pro toto cantu. LmLComm. Guid. 98 p. 147: Dixi syllabam distinctionem esse in cantu. LmLComm. Guid. 4 p. 148: ubi moramur, syllaba est. al. LmLFrut. ton. p. 181: sciendum est, quod in his sicut et in ceteris cantibus quibusdam syllaba vel neuma aliqua, dum plus iusto vel deponitur vel elevatur, totus sequentis cantus processus mutatione sui legitimi cursus depravatur. [s.XII] LmLTrad. Guid. 4: per quas (sc. tonum, semitonium, ditonum, semiditonum, diatesseron et diapente sive per arsyn sive per thesyn) musicae syllabae sexaginta variantur modis, ut hae figurae demonstrant: (sequitur [] exemplum). [s.XIII] LmLMetrol. 46 p. 83 (cf. LmLGuido micr. 15, 6). al. cf. LmLRiemann, Musiktheorie p. 158 sqq. b als Bezeichnung für ein kleines Intervall — as term for a small interval [s.XIV] LmLMarch. luc. 9, 1, 4: Harum autem omnium coniunctionum alie dicuntur coniunctiones et sillabe, alie coniunctiones et species et alie coniunctiones tantum. Que autem dicuntur coniunctiones et sillabe, sunt quatuor, scilicet semitonium, tonus, semiditonus et ditonus ... De hiis Bernardus: „Sillaba in musica est tonus, semitonium, ditonus et semiditonus, que consonantiarum membra proprie nuncupantur“. LmLMarch. luc. 9, 1, 25: Pulcra quoque sillaba semiditonus est. [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. 1, 60 p. 212, 17: Ex quibus (sc. modis coniunctionum) alii sunt sillabe, alii vero partes. Sillabe sunt tonus, semitonium, ditonus et semiditonus. Partes autem sunt diatessaron, diapente, diapason, diapason diatessaron, diapason diapente, bis diapason. LmLIoh. Legr. rit. 1, 1, 2, 13: syllabae musicales tonus ac semitonium minus. LmLIoh. Legr. rit. 1, 3, 6, 3: Phthongi namque, sicuti dictum est, litterae sunt musicales, toni cum semitoniis syllabae ditonique cum semiditonis, diatessaron autem ac diapente dictiones. al. 2 als Bezeichnung für die Solmisationssilben — as term that designates the solmization syllables [syn.: nota, vox] a im System: ut re mi fa sol la — in the system: ut re mi fa sol la [s.XI] LmLComm. Guid. 47 p. 120: Concordias vero illas, quas diapente vel diatessaron generant, patenter notant syllabae ut re mi fa sol la, quae in gamma sunt dispositae secundum ordinem tonorum vel semitoniorum et secundum concordiam vocum ... Ubi enim sunt eaedem syllabae, ibi eadem consonantia. al. LmLIoh. Cott. mus. 1, 2: Sex sunt syllabae, quas ad opus musicae assumimus, diversae quidem apud diversos. Verum Angli, Francigenae, Alemanni utuntur his: ut re mi fa sol la. Itali autem alias habent ... Eas vero, quibus nos utimur, syllabas, ex hymno illo sumptas aiunt, cuius principium est: „Ut queant laxis resonare fibris mira gestorum“ ... Per has itaque syllabas is, qui de musica scire affectat, cantiones aliquot cantare discat quousque ascensiones et descensiones multimodasque earum varietates plene ac lucide pernoscat (inde LmLHier. Mor. 10, 29 (p. 45). LmLPs.-Thomas Aqu. I 45. LmLConr. Zab. tract. L 2). al. [s.XII] LmLTon. Parkm. p. 107: septem sunt ibi sillabarum ex ordine positarum dimensiones. ibid. al. [s.XIII] LmLMus. man. 14, 4: Si quis enim per quamlibet duarum ⋅b⋅C⋅ cantare vellet et non essent ibi notae sive sillabae, quae tonum discernerent a semitonio ..., non nisi modulando ⋅b⋅ mollem posset a ⋅C⋅ quadrata distinguere ... Nunc autem sine modulatione, sed motivando, poterit haec ab illa per sillabas istas distingui: fa mi. al. LmLMetrol. 37 p. 71: Sex sunt notae vel syllabae, in quibus totus cantus disponitur, scilicet ut re mi fa sol la. al. LmLIoh. Aegid. 5, 4: sex sunt syllabae, quae ad solfandum sufficiunt, videlicet ut re mi fa sol la. LmLHier. Mor. 10, 48 (p. 47): Dicte autem sillabe cum litteris suprascriptis certe certis coniunguntur. al. LmLIoh. Groch. 89. al. LmLPs.-Mur. summa 573. al. LmLEngelb. Adm. 3, 6, 4. LmLWalt. Odingt. 5, 4, 3. al. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 6, 62, 2: Sunt igitur sex voces, quibus utuntur in cantu, quae ab aliquibus syllabae nominantur, quia syllabis et non solis litteris exprimuntur. Hae quidem diversae sunt apud diversos, sicut quidam dicunt, et ego puto me Parisius a quodam audivisse sex vocum haec nomina: pro to do no ni a. Sed Gallici, Angli, Alamanni has sic vocant: ut re mi fa sol la. al. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 39. al. LmLIoh. Boen ars 2, 19, 13: Quod autem una clavis plures sillabas continet, hoc est propter diversos eiusdem clavis ad alias respectus. ... Verbi gratia sillaba ut in ⋅g⋅ut respicit fa in ⋅c⋅faut; item re in ⋅a⋅re respicit sol in ⋅d⋅solre et sic de aliis. al. LmLIoh. Boen mus. 1, 99: ⋅G⋅solreut octava clavis est et est mixta ex tribus [] sillabis notarum representantibus. al. Anon. Quaest. 31. al. LmLCompil. Lips. p. 137. [s.XV] LmLTrad. Holl. VIII 7, 17: predictis sex sillabis Anglici et Francigene utuntur, Italici autem non (sim. LmLTrad. Holl. I 1, 1, 11). LmLTrad. Holl. VIII 19, 55: ⋅G⋅solreut, ubi tres sunt sillabe et per consequens sex mutaciones. al. Prosd. plan. 1, 6 p. 48, 2. LmLGob. Pers. p. 183b. LmLIoh. Floess 17. LmLGeorg. Ans. 3, 10: sub ⋅g⋅ littera dispositum est ut, hoc autem est prima sillabarum vocalium. al. LmLAnon. Carthus. pract. 3, 17. LmLTrad. Holl. I 1, 2, 2. al. LmLIoh. Legr. rit. 2, 2, 1, tit.: Incipit liber secundus de sex, ut re mi fa sol la, syllabis. al. LmLTrad. Holl. V 1, 25. LmLConr. Zab. tract. K 1: syllabae quaedam, quae voces musicae appellantur, scilicet ut re mi fa sol la. al. LmLFr. Gafur. op. 5, 6: nota, quod sillaba ut semper est caput et principium aliarum sibi succedentium sillabarum, scilicet re mi fa sol la (inde LmLFr. Gafur. theor. 5, 6, 15. LmLCompend. mus. 39). al. LmLBart. Ram. 1, 2, 2 p. 28: ipsi cantant per syllabas (ms.; ed.: syllabam) Guidonis et non per litteras Gregorii (inde LmLIoh. Hoth. exc. p. 40). al. LmLIoh. Hoth. exc. p. 35. al. LmLNicol. Burt. 1, 21, 119: Inter syllabas vero Aretini. LmLNicol. Burt. 2, 6, 49: Pone, quod tenor sit in ⋅a⋅C⋅c⋅d⋅e⋅ acutis, hoc est re mi fa sol la secundum Guidonis sillabas. al. LmLAdam Fuld. 2, 3. LmLFr. Gafur. theor. 5, 6, tit.: De applicatione litterarum et sillabarum ad cordas secundum Latinos. al. LmLGuill. Pod. 5, 10. al. LmLFr. Gafur. pract. 1, 3: Sol autem syllaba sonitum intendit super fa toni intervallo ... Sonitus item syllabae la eo, qui est sol, toni intervallo acutior est. LmLFr. Gafur. pract. 1, 4: Deductio est sex ipsarum syllabarum diatonica ac naturalis progressio. ibid.: Non igitur vox mutatur in vocem per intensionem aut remissionem, sed syllaba in sillabam et proprietas seu qualitas in qualitatem. al. LmLMich. Keinsp. 3, 46. LmLCompend. mus. 94. al. LmLAnon. La Fage III p. 242: Quid est syllaba in cantu? Est signum notae sequentis. (?) LmLSzydlov. 5, 34. al. b im System: psal-li-tur per vo-ces is-tas — in the system: psal-li-tur per vo-ces is-tas [s.XV] LmLBart. Ram. 1, 1, 7 p. 19: Nos igitur ... dictiones singulis chordis imponimus novas et effectus totius denotantes concentus ita, ut in graviori dicatur ‚psal‘, in sequenti ‚li‘, in tertia ‚tur‘, in quarta ‚per‘, in quinta ‚vo‘, in sexta ‚ces‘, in septima ‚is‘ et in octava ‚tas‘; et sic erit conclusio syllabarum. al. LmLGuill. Pod. 5, 9: quidam ex nostris ... octo syllabis cantandum esse instituerat: psal, li, tur, per, vo, ces, is, tas.