lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

septima

Lex. bis lat. · 2 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

LmL
Anchors
2 in 2 Wb.
Sprachstufen
2 von 16
Verweise rein
0
Verweise raus
0

Eintrag · Lex. musicum Latinum

septima

Bd. 2, Sp. 1231
septima -ae f. I. Bezeichnung für die siebte Tonstufe des Tonsystems von A- II. ‚Septime‘ I. term for the seventh note in the tonal system from A- II. seventh I Bezeichnung für die siebte Tonstufe des Tonsystems von A- term for the seventh note in the tonal system from A- [s.X-XI] LmLPs.-Odo mus. p. 269a: a quarta (⋅D⋅) ipsa in septimam (⋅G⋅) altera (sc. diatessaron). al. LmLPs.-Odo dial. p. 258b: septima ⋅G⋅, in quam terminatur authentus tetrardus, id est auctor vel princeps quartus. al. LmLGuido ep. p. 482, 189: cum secunda (sc. parte) invenies ⋅E⋅ quintam ... et cum quarta ⋅G⋅ septimam. LmLHermann. mus. p. 28 (p. 130b). LmLOrg. Mediol. rhythm. 105: Cantus venit in ⋅D⋅ quartam, organum in septimam. al. LmLCompil. Casin. 121-124, 27. LmLFrut. brev. 13 p. 98. [s.XII] LmLGuido Aug. 45: Prima et secunda tam in acutis quam in gravibus vel superacutis, id est ⋅a⋅ et ⋅b⋅, faciunt tonum. ... Sexta et septima, id est ⋅f⋅ et ⋅g⋅, tonum. LmLTon. Nivern. f. 143r p. 122: Quot principia habet (sc. tertius tonus)? Quatuor. Que? Decimam ⋅c⋅, octavam ⋅a⋅, septimam ⋅G⋅, quintam ⋅E⋅. al. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 2, 63, 14: Inter ⋅c⋅ decimam et ⋅G⋅ septimam est diatessaron. al. [s.XV] LmLTrad. March. 354. LmLFr. Gafur. theor. 5, 6, 5: a sexta autem ad septimam, scilicet ab ⋅F⋅ ad ⋅G⋅, tonum. al. LmLGuill. Pod. 3, 13. II ‚Septime‘ seventh A Bestimmung determination [s.XIII] LmLHier. Mor. 14, 81 (p. 61): de septima, in septimam, et hoc dupliciter, aut faciendo duplex diatesseron vel diatesseron cum tritono. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 2, 92, 5: quia septem habet (sc. semiditonus cum diapente) voces extremas et intermedias computando, vulgariter dicitur una septima. LmLIac. Leod. spec. 2, 95, 4: liquet consonantiam hanc in se continere voces septem, extremas duas et intermedias quinque, et idcirco dicitur una septima. LmLIac. Leod. spec. 4, 4, 3. LmLIac. Leod. spec. 5, 24, 10: septima, ut in semiditono vel in ditono cum diapente. al. LmLHeinr. Eger 3 p. 41: Semiditonus cum diapente est septima et est una dictio habens quatuor tonos perfectos cum duobus semitoniis minoribus et fit inter ⋅c⋅solfaut et ⋅D⋅solre et econverso. Ditonus cum diapente etiam est septima continens quinque tonos perfectos cum semitonio minori et fit de ⋅C⋅faut ad mi de ⋅b⋅ acuto. LmLAnon. Seay p. 35. [s.XV] Trad. Holl. X A 1: septima - semiditonus cum diapente - ditonus cum diapente. LmLTrad. Holl. II 3, 146: Septima debiliter sic est semiditonus cum dyapente ... potenter sic est ditonus cum dyapente (cum exemplis) (sim. LmLConr. Zab. tract. p. 240. Trad. Holl. XV 6, 81. Trad. Holl. XV 9, 226). LmLMich. Keinsp. 6, 60: Septimus modus: septimam nuncupamus et, quamquam rariuscule hoc modo utamur, silentio praeterire haud decet, sed pauca de hoc conferamus. Nam veterum more dupliciter profertur: tremule, sic est semiditonus cum diapente confectus quattuor tonis semitoniisque duobus ... Gravius sonans, sic est ditonus cum diapente, contextos enim habet tonos quinque cum uno semitonio. LmLSzydlov. 7, 151: Si autem ... resonancia causatur in [] septima, hoc eciam contingit dupliciter: vel imperfecte, et sic est semiditonus cum dyapenthe, vel perfecte, et sic est ditonus cum dyapenthe. B als Tonabstand oder Sukzessivintervall as distance between notes, or successive interval [s.XI] LmLAribo 73 p. 72: Quando autem a finali chorda diapente transcendunt et sextam, septimam, octavam tangunt melodiae, tunc autenticorum formulis, quae alte extenduntur, conveniunt. LmLFrut. brev. 8 p. 62: Si quis autem cantus hos limites supervadit, hoc est in authento ultra decimam, in plagi ultra septimam ascenderit, ... irregularis erit. [s.XIII] LmLDisc. Omnis homo II 8 p. 253: Pro tono vel semitonio. ... Descendendo vero in eadem nota incipere et septimam ascendere. Et erit in diapason. LmLMus. man. 52, 19: In Gloriis vero sive in psalmis introituum solet hic tonus a tertia per duos tonos surgere in quintam et inde per semiditonum circumflexum tacta septima redire in quintam et pausare circa finem, facto eodem circumflexo ad finalem descendere. al. LmLAmerus 20, 14: Plagalis vel collateralis a sua finali voce usque ad sextam ascendit et de licencia usque ad septimam. LmLHier. Mor. 14, 94 (p. 61): Quatuor sunt, inquiunt (sc. aliqui), irregulares saltus infra diapason, videlicet de octava, in octavam, cum minus diapason, de septima, in septimam, cum duplex diatesseron. [s.XIV] LmLIac. Leod. inton. 1, 22: Si vero aliquis cantus per duas voces vel plures sub suo fine descendat et desuper ascendendo septimam non attingat, alicuius toni paris erit. LmLIac. Leod. spec. 6, 48, 9. LmLSumm. Guid. comm. 3, 7. LmLHeinr. Eger 5 p. 52: Plagales autem supra finalem usque ad quintam inclusive regulariter scandere possunt, sed raro, ad sextam vero licenter et rarius, scilicet semel ac bis, ad septimam quoque rarissime et excusatorie. al. LmLCompil. Ticin. B 109. LmLAnon. Seay p. 28. [s.XV] LmLGob. Pers. p. 191a. al. LmLUgol. Urb. 1, 62, 5: ille tropus nuncupabitur imperfectus, si autenticus est, qui a fine suo in dicto diapason ascensu deficiet, ut si ad quintam, sextam vel septimam tantum attingat a fine et tanto magis est imperfectus, quanto magis a perfecta diapason distat. Trad. Holl. XI 5, 44. LmLTrad. Holl. V 4, 146. LmLGuil. mon. 9 p. 56: De tonis discipulis. Par scandit septimas, quartas descendit ad aedes (?). LmLAdam Fuld. 2, 15. al. LmLLad. Zalk. 3, 150: capere ... septimam descendendo est multum difficile. LmLGuill. Pod. 4, 20. LmLCompend. mus. 136. LmLAnon. Couss. I p. 446a: discantus non debet multum saltare per magnas species sicut per quintas, sextas aut septimas aut octavas, sed aliquando potest, non autem sepius. al. LmLCompil. Salisb. 81: Semiditonus cum diapente fit ad septimam inclusis quattuor tonis et duobus semitoniis, scilicet de re ad fa in septimam, vel de mi ad sol in septimam. Ditonus cum diapente includit quinque tonos et unum semitonium, sicut de ut ad mi in septimam, fa la in septimam. LmLSzydlov. 7, 140: ditonus cum dyapenthe est distancia constans ex quinque tonis et semitonio in fine septime tonum includendo. LmLIoh. Velle metr. 86. C im Zusammenklang (in der Mehrstimmigkeit) in simultaneous sonority (in polyphony) 1 Gebrauch usage a im Hinblick auf das Verhältnis von zwei Stimmen with reference to the interrelation of two voices [s.XII] LmLAnon. Pannain p. 116: sit cantus in ⋅D⋅, tenor discantus talis erit: a septima ad octavam ⋅c⋅c⋅d⋅. ibid. al. [s.XIII] LmLMens. Sciendum 14: quatuor modis potest fieri inchoatio motellorum ad tenorem, videlicet in notula eadem aut tertia aut quinta aut octava aut in quarta, et raro fit; <secunda vero>, sexta vero et septima penitus sunt evitandae. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 4, 46, 12: <9>, quibus in discantibus utimur: una secunda, una tertia in semiditono et ditono, una sexta, una septima in semiditono cum diapente, una nona, una decima [] in semiditono cum diapason et in ditono cum diapason, una undecima. LmLIac. Leod. spec. 4, 50, 4: Septima in semiditono cum diapente petit diapente vel diapason. [s.XV] LmLContr. Et primo II 37 p. 143 (p. 464b): dictum est prius, quod nisi sunt quinque species contrapuncti. Sed in discantu plures sunt, quia quarta et septima in discantu possunt esse species. Contr. Speties discantus p. 283. b in der sight-Technik in sighting [s.XV] LmLGuil. mon. 8 p. 53: Descendendo vero debemus syncopare per tertiam bassam et secundam, quod est dicere per sextam et septimam altas. c im Hinblick auf die Oktavverwandtschaft zur Oktave mit Septime with reference to the octave affinity with the octave plus seventh [s.XV] LmLProsd. contr. 3, 2: octava, que tantum valet quantum unisonus, quoniam omnis cantus inceptus in unisono inchoari potest in octava et e contra; ... et una decima, que propter causam dictam uni tercie assimilatur ... et quarta decima septime. 2 qualitative Bestimmung qualitative determination a als unvollkommener Zusammenklang as imperfect simultaneous sonority [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 1, 3, 11: quoddam hominum genus in melioribus laetatur consonantiis, in vocibus vel sonis magis consonis ut in octavis, in quintis decimis, in quintis et quartis; aliud vero in rudioribus ut in tertiis et septimis, in decimis et undecimis. LmLIac. Leod. spec. 2, 15, 4: consonantias de se imperfectas ut unam sextam vel septimam . LmLIac. Leod. spec. 6, 62, 14: nec in sextis, nec in septimis consistit perfecta melodia. al. LmLAnon. Monac. II 66: contrapuncti quindecim sunt species, scilicet unisonus, secunda, tertia, quarta, quinta, sexta, septima, octava, nona, decima, undecima, duodecima, tredecima, quartadecima et quintadecima, quarum novem sunt perfectae et sex imperfectae. ... Sex imperfectae sunt illae: secunda, quarta, septima, nona, undecima et quartadecima. Et dicuntur imperfectae, quia raro vel nunquam ponuntur in biscantu. [s.XV] LmLIac. Theat. 9: In terciis autem et sextis non potest esse consonancia. Septima autem est media, quia (ms.; ed.: quare) est proxima inter consonantem et dissonantem vocem, scilicet inter octavam et sextam, et ideo non est consonans, sed principium consonancie. LmLAnon. Tegerns. III p. 103: Sunt alie concordancie sive species imperfecte ut tonus, id est secunda, que non dicitur consonancia, sed tantum pars eius, ditonus, id est tercia, diatesseron, id est quarta, sexta, septima, nona, decima, undecima, et dicuntur inperfecte, quia sine adiutorio perfectarum consonanciarum nullam perfectam symphoniam perficere possunt. b als Dissonanz as dissonance [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 2, 92, 5: consonantia haec (sc. semiditonus cum diapente)... quia septem habet voces extremas et intermedias computando, vulgariter dicitur una septima, quae ponitur inter imperfecte discordantes. LmLIac. Leod. spec. 2, 95, 4: consistit ista consonantia (sc. ditonus cum diapente) inter voces ⋅F⋅ sextae et ⋅e⋅ duodecimae, inter quas quinque toni cum minore semitonio continentur, ut hic patet: (sequitur exemplum). In exemplo posito liquet consonantiam hanc in se continere voces septem, extremas duas et intermedias quinque, et idcirco dicitur una septima. Ponitur autem in numero perfecte discordantium consonantiarum, si voces eius absolute proferantur et non petant diapason vel unisonum. LmLIoh. Boen mus. 4, 50: Septimam... veluti secundam ... cum Boetio ekmelicas, id est non melicas, merito appellamus. al. LmLAnon. Seay p. 36: Sunt autem tredecim species musicae generales, quae habent ostendere, quomodo contrapunctus est ordinandus, unde sequitur primo unisonus, secunda, tertia, quarta, quinta, sexta, septima, octava, nona, decima, undecima, [] duodecima, tredecima, et istarum aliquae consonant et aliquae dissonant. Dissonae vero sunt quinque, videlicet secunda, quarta, septima, nona et undecima. [s.XV] LmLOrig. et eff. 12, 1: Quarta, septima, nona, undecima, tonus et semitonium non concordant. Nam in proportione superpartienti stant numeri eorundem. LmLProsd. contr. 3, 3: combinationes ... dissonantes sive discordantes sive dissonantias auribus humanis resonantes, sicut sunt secunda, quarta, septima. al. LmLUgol. Urb. 2, 3, 18: Primarum autem vocum bipartitio fit, quia dicimus vocem primam, quam vocamus unisonum, tertiam, quintam et sextam consonantias esse, secundam vero, quartam et septimam dissonantias. al. LmLPetr. Betschk p. 536, 34. LmLAnon. London. II 3, 2: Prohibitae (sc. species): secunda, quarta, septima. LmLIoh. Tinct. contr. 2, 18, 2: Solent etiam aliae discordantiae verae, hoc est septima, nona, quartadecima et similes, virtute chromatici semitonii vel intensiores vel remissiores effici, verumtamen tunc minime vel parum qualitas earum immutatur, semper enim discordantiae sunt. al. LmLBart. Ram. 2, 1, 1 p. 62. al. LmLNicol. Burt. 2, 1, 14. LmLGuil. mon. 6 p. 35: secundum usum modernum consonantiae dissonantes aliquotiens nobis serviunt, sicut dissonantia secundae dat dulcedinem tertiae bassae, dissonantia vero septimae dat dulcedinem sextae. LmLGuill. Pod. 6, 2. LmLFr. Gafur. pract. 3, 3. al. LmLFlor. Fax. 2, 13, 2. LmLContr. Et primo I 2 p. 137 (p. 462). al. LmLContr. In presenti 24. LmLContr. Not. quod novem 12. LmLContr. Quot sunt spec. p. 75a.
12250 Zeichen · 409 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 19./20. Jh.
    Konversationslex.
    Septĭma

    Meyers Konv.-Lex. (1905–09)

    Septĭma (lat.), die siebente Klasse an höhern Schulen; Septimaner , Schüler der S.

  2. Latein
    septima

    Lex. musicum Latinum

    septima -ae f. I. Bezeichnung für die siebte Tonstufe des Tonsystems von A-  II. ‚Septime‘ — I. term for the seventh no…

Verweisungsnetz

2 Knoten, 0 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Sackgasse 2

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit septima

20 Bildungen · 19 Erstglied · 1 Zweitglied · 0 Ableitungen

septima‑ als Erstglied (19 von 19)

septima alta

LmL

septima·alta

septima alta Bezeichnung für die Oberseptime — term for the upper seventh [s.XV] LmL Guil. mon. 8 p. 53: Descendendo vero debemus syncopare …

septimadecima

LmL

septima·decima

septimadecima (decimaseptima) -ae f. I. Bezeichnung für die siebzehnte Tonstufe des Tonsystems von A-  II. Septdezime (Doppeloktave mit Ter…

septimadecima minor

LmL

septima·decimaminor

septimadecima minor Bezeichnung für die große Septdezime (Doppeloktave mit großer Terz) bzw. die kleine Septdezime (Doppeloktave mit kleiner…

septima minor

LmL

septima·minor

septima minor Bezeichnung für die große bzw. kleine Septime — term that designates the major seventh, or the minor seventh [s.XV] LmL Prosd.…

Septimanca

Meyers

Septimanca , Stadt in Spanien, s. Simancas .

Septimania

Herder

Septimania , Theil von Gallia Narbonensis , der den Westgothen blieb, als sie die andern Besitzungen in Gallien verloren hatten, begriff den…

Septimanĭen

Meyers

septima·nien

Septimanĭen , zur Zeit der Westgoten das Land im südlichen Frankreich zwischen Garonne und Rhone, den südlichen Cevennen und dem Mittelmeer,…

septima plena

LmL

septima plena Bezeichnung für die große Septime — term that designates the major seventh [s.XV] LmL Contr. Quot sunt spec. p. 75a: Septima p…

septima remissa

LmL

septima remissa Bezeichnung für die große bzw. kleine Septime — term that designates the major seventh, or the minor seventh [s.XV] Trad. Ho…

septima als Zweitglied (1 von 1)