secunda

secunda -ae f. I. Bezeichnung für die zweite Tonstufe des Tonsystems II. ‚Sekunde‘ — I. term for the second note in the tonal system II. ‘second’ I Bezeichnung für die zweite Tonstufe des Tonsystems — term for the second note in the tonal system [s.X-XI] LmLPs.-Odo mus. p. 271a. al. LmLPs.-Odo dial. p. 260a: Habet itaque secundus tonus ⋅Γ⋅ et primam ⋅A⋅ et secundam[] ⋅B⋅, quas non habet primus (inde LmLTon. Gratianop. p. 23. LmLTon. Nivern. f. 143r p. 122). al. LmLGuido ep. p. 492, 232. LmLOrg. Mediol. rhythm. 15. al. [s.XIII] LmLTrad. Garl. plan. V 240. al. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 2, 69, 5: diapason inter ⋅B⋅ secundam et ⋅♮⋅ nonam secundam. LmLIac. Leod. spec. 6, 55, 1: Quidam, ut ait Guido, minus plene providentes inter primam ⋅A⋅ et secundam ⋅B⋅ unam ponunt mediam, ut sint duae secundae... Hi igitur in gravibus chordis ponere volunt ⋅B⋅ molle sicut in acutis, ut sit ibi una prima secunda et una secundo secunda, sicut ibi una prima nona et una secundo vel secunda nona. al. LmLHugo Spechtsh. comm. p. 135. al. LmLAnon. Michaelb. I p. 47: Ita ⋅Γ⋅ Graecum et prima ex ⋅A⋅, secunda ⋅B⋅, tertia ⋅C⋅, quarta ⋅D⋅ eqs. [s.XV] LmLUgol. Urb. 1, 5, 3. LmLFr. Gafur. theor. 5, 4, 7. II ‚Sekunde‘ (Ganzton und Halbton) — ‘second’ (whole tone and semitone) A Bestimmung — determination [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 2, 39, 5: Adhuc, cum tonus dicat primam perfectam distantiam duarum vocum, dicitur vulgariter una secunda. al. LmLHeinr. Eger 3 p. 41: Semitonium ergo, quod limma a Platone vocatur, quia non est plenus tonus, est immediata declinatio ab unisono in tonum imperfectum, et potest dici distantia illa una secunda, quia in secundam clavem declinat; et fit uno tantum modo, scilicet a mi in fa et econverso. Tonus vero est declinatio immediata ab unisono in tonum perfectum, et dicitur etiam distantia illa una secunda ut supra; et fit quatuor modis. LmLAnon. Seay p. 30: Tonus est sonus plenus et vocatur in discantu secunda, quae fit ex duabus vocibus facientibus unum tonum. ... Semitonus dicitur quasi semiplenus sonus vel non plenus sonus ... et est alia secunda, quae fit ex duabus vocibus facientibus medium tonum. [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. 4, 13 p. 380, 28: Secunda que est? Sesquisextadecima. LmLProsd. contr. 3, 2: Secunda est, quando una vox in secundo loco manus musicalis a loco alterius reperitur. LmLProsd. contr. 3, 6: secunda non habet nisi tonum aut semitonium unum. al. LmLProsd. spec. 1, 18 p. 172, 14: tam tonus quam semitonium secunda denominatur. al. LmLUgol. Urb. 5, 4, 9. LmLTrad. Holl. II 3, 141: Secunda intensa debiliter sic est semitonium (ms. et ed.: semitonum) (sequitur exemplum), intensa potenter sic est tonus (sequitur exemplum) (sim. LmLTrad. Holl. V 3, 176. LmLSzydlov. 7 p. 33. Trad. Holl. XIV 9, 55). LmLConr. Zab. tract. p. 240: Omnis cantus aut fit in eadem nota vel voce et sic est unisonus - in secundam et hoc vel debiliter sive imperfecte, et sic est semitonium ⋅C⋅c⋅, vel potenter et perfecte, et sic est tonus ⋅c⋅d⋅. LmLIoh. Tinct. diff. 215: Secunda equivocatur ad duo, hoc est discordantiam et coniunctionem. Unde pro primo significato sic diffinitur: Secunda est discordantia ex mixtura duarum vocum tono vel semitonio ab invicem distantium effecta. Et pro secundo sic: Secunda est coniunctio ex distantia unius toni vel semitonii constituta. LmLErasm. Hor. p. 74a: Semitonium est ascensus vel descensus per secundam mollis aut imperfectus. LmLErasm. Hor. p. 74b: Tonus est virilis ascensus vel descensus per secundam. al. LmLAnon. Couss. I p. 446. LmLAnon. Tegerns. III p. 103. B als Tonabstand oder Sukzessivintervall — as distance between notes or successive interval [s.X] LmLOrg. Selest. p. 68, 3: Quod vero organum invenitur in secunda et tertia similiter sicut in quarta et quinta, non naturale hoc dicitur. LmLPs.-Odo mus. p. 271b: cantus ad octavam a fine consurgit, rarissime et nonnisi in prolixioribus cantibus plus ad secundam (ed.: a secunda) a fine descendat. al. [s.XI] LmLGuido micr. 18, 20: His itaque quattuor concordiis diaphonia cantum subsequitur. Troporum vero alii apti, alii aptiores, alii aptissimi existunt. ... aptiores sunt, qui non solum quartis, sed tertiis et secundis per tonum et semiditonum, licet raro, respondent. [] [s.XIII] LmLMus. man. 53, 2: Secundus tonus gressu magis composito quam saltibus magnis incedens frequentius ab ipso finali vel a quarta sub finali vel a secunda necnon et a tertia supra finalem sumit exordium. al. LmLAmerus 22, 2. LmLLambertus p. 261b: quilibet authentus ascendere namque tenetur trans finem quintam, plagalis vero secundam. LmLHier. Mor. 14, 67 (p. 60). al. [s.XIV] LmLInterv. Sunt autem p. 25: Ad habendum 3^as incipe in [dyapason vel in] dyapente supra [vel cum tenore] descende 2 vel inci<pe> (ed.: inci<pi>) in [dyapason vel in dyapente] infra [vel cum tenore] ascende 2. LmLIac. Leod. comp. 2, 3, 7: Item de secunda ad secundam tonus aut semitonium maius aut minus. al. LmLIac. Leod. spec. 6, 77, 5. al. LmLAnon. Monac. II 120. [s.XV] LmLTrad. Holl. VIII 11, 37. LmLPaul. Flor. 27. LmLPetr. Talh. p. 19. LmLMan. Guid. p. 150 (p. 466): toni autenti in suas claves finales possunt descendere ad proximam, id est ad secundam. LmLTrad. Holl. VI 27, 5: Si enim in autentis elevacio fiat ultra octavas, deposicio ultra 2 ^am. al. Trad. Holl. XIII 4, 183 comm. LmLFr. Gafur. extr. 9, 6, 6. (?) LmLCompos. Cum igitur 1, 18. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 3, 16. LmLBart. Ram. 2, 1, 1 p. 63. al. LmLLad. Zalk. B 21: descendendo per secundas. LmLMich. Keinsp. ton. 85. LmLCompil. Salisb. 5. LmLSzydlov. 9 p. 41. Trad. Holl. XII 6, 9. al. Contr. Debemus scire 3. C als Zusammenklang — as simultaneous sonority 1 Klassifikation — classification a als unvollkommener Zusammenklang — as imperfect sonority [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 4, 37, 1: Imperfecta concordia tunc fieri dicitur, cum voces simul prolatae multum ab auditu differre noscuntur, aliqualiter tamen concordant, ut sunt tonus, qui est una secunda, tonus cum diapente una sexta, semiditonus cum diapente eqs. LmLAnon. Monac. II 66: contrapuncti quindecim sunt species, scilicet unisonus, secunda, tertia, quarta, quinta, sexta, septima, octava, nona, decima, undecima, duodecima, tredecima, quartadecima et quintadecima, quarum novem sunt perfectae et sex imperfectae. ... Sex imperfectae sunt illae: secunda, quarta, septima, nona, undecima et quartadecima. b als Dissonanz — as dissonance [s.XIV] LmLIoh. Boen mus. 4, 50: Septimam ergo veluti secundam et alias proportiones a quatuor supradictis cum Boetio ekmelicas, id est non melicas, merito appellamus. In sincopationibus insuper videmus sepissime mediam vel partem maiorem ipsius note in discordantiis disponi, dumtamen prima pars note in concordantia situetur. LmLIoh. Boen mus. 4, 137: Secundam non experior consonare, nec per se, nec cum aliis. al. LmLAnon. Seay p. 30: Tonus est sonus plenus et vocatur in discantu secunda... Et ista secunda nullo modo fieri debet, quia semper dissonat. ... Semitonus dicitur quasi semi plenus sonus vel non plenus sonus ... et est alia secunda, quae fit ex duabus vocibus facientibus medium tonum. ... Ista secunda non debet fieri, quia species dissonibilis. LmLAnon. Seay p. 36: Sunt autem tredecim species musicae generales, quae habent ostendere, quomodo contrapunctus est ordinandus; unde sequitur primo unisonus, secunda, tertia, quarta, quinta, sexta, septima, octava, nona, decima, undecima, duodecima, tredecima, et istarum aliquae consonant et aliquae dissonant. Dissonae vero sunt quinque, videlicet secunda, quarta, septima, nona et undecima, et istas non debemus facere nec uti aliquo modo. [s.XV] LmLProsd. contr. 3, 3: quedam sunt dissonantes sive discordantes sive dissonantias auribus humanis resonantes, sicut sunt secunda, quarta, septima et sibi equivalentes. al. LmLUgol. Urb. 2, 3, 40: dissonantiae sunt tertia, sexta, decima, tertiadecima, vigesima; discordantiae sunt secunda, quarta pro tritono, septima, undecima, quartadecima, vigesima prima, quae discordantiae a contrapuncti usu penitus [] repelluntur. al. LmLTact. Octo princ. 8. LmLTact. Opusculum 61. LmLTact. Concordanciarum p. 167, 16. LmLPetr. Betschk p. 536, 26: Quarta non concordat, quia est quasi una secunda. LmLAnon. London. II 3, 2 descr.: Species perfectae: unisonus, quinta inferior, octava, duodecima, quintadecima. Species imperfectae: tertia, quarta, sexta. Prohibitae: secunda, quarta, septima. (?) LmLCompos. Natura 2, 13. LmLIoh. Tinct. contr. 2, 1, 15. LmLBart. Ram. 2, 1, 1 p. 62: dicemus discrepantes voces esse tres, videlicet secundam, quartam, septimam. al. LmLAnon. Tegerns. II 119. LmLNicol. Burt. 2, 1, 14. LmLGuil. mon. 6 p. 35: quamquam posuerimus duodecim consonantias tam perfectas quam imperfectas, tam simplices quam compositas non obstante secundum usum modernum, consonantiae dissonantes aliquotiens nobis serviunt, sicut dissonantia secundae dat dulcedinem tertiae bassae. LmLGuill. Pod. 6, 2. LmLFr. Gafur. pract. 3, 3. al. LmLCompil. Salisb. 18. LmLOrg. Ambros. p. 5. LmLContr. Consonantia 28. LmLContr. Et primo I 8 p. 138 (p. 463a). al. LmLContr. In presenti 24. LmLContr. Not. quod novem 12. LmLContr. Quicumque p. 93a. LmLContr. Quot sunt spec. p. 75a. LmLContr. Si discantus 30. 2 Gebrauch — usage a in der Mehrstimmigkeit — in polyphony [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 4, 46, 12: Illarum (sc. consonantiarum) autem sunt <9>, quibus in discantibus utimur: una secunda, una tertia in semiditono et ditono, una sexta, una septima in semiditono cum diapente, una nona, una decima in semiditono cum diapason et in ditono cum diapason, una undecima. LmLIac. Leod. spec. 4, 50, 4: Quantum igitur ad cadentiam, una secunda sive tonus sub vel supra petit unisonum. al. LmLIoh. Boen mus. 4, 43: Sic et secunda admittitur in motheto „Florens vigor“ super verbo „Mardocheo“ et secunda et quarta in tenore motheti „Rex quem metrorum“. LmLIoh. Boen mus. 4, 50 (cf. LmL col. 1105, 40). [s.XV] LmLProsd. contr. 4, 2: discordantie superius nominate, scilicet secunda, quarta, septima, quinta minor, octava minor et maxima et sibi equivalentia nullo modo in contrapuncto usitande sunt eo, quod propter ipsarum dissonantiam cordialiter armonie et nature inimicantur, que finis huius artis existere videtur; usitantur tamen in cantu fractibili eo, quod in ipso propter velocitatem vocum earum non sentiuntur dissonantie. al. LmLUgol. Urb. 2, 3, 40 (cf. LmL col. 1105, 63). LmLTact. Ad habendum 16. LmLTact. Concordanciarum p. 167, 16: Alie autem preter istas sunt dissonancie, sed 2 ^a, 7^a, 9^a sunt tamen eciam necesse ad formandum tactum. LmLIoh. Tinct. contr. 2, 32, 2. LmLAnon. Tegerns. II 104. LmLGuil. mon. 6 p. 35 (cf. LmL col. 1106, 10). LmLGuil. mon. 8 p. 53. LmLFr. Gafur. pract. 3, 14: Processus itaque falsi contrapuncti, quem Ambrosiani ipsi sequentem vocant, est huiusmodi: Solus quidem cantor acutiore voce pronuntiat notulas cantus plani, duo vero aut tres succinunt unico sono notulas ipsas cantus subsequentes in secundam et quartam vicisim certo ordine. al. LmLOrg. Ambros. p. 5. LmLContr. Circa modum p. 29, 24. LmLContr. Si enim 52 p. 146 (p. 465b). b im Hinblick auf die Oktavverwandtschaft zur None — with reference to the octave affinity with the ninth [s.XV] LmLProsd. contr. 3, 2: una nona, que tantum valet quantum una secunda. ibid. al. LmLUgol. Urb. 2, 3, 41: a secunda discordante 2 9 16 23 30 37 44 51 58 65. LmLBart. Ram. 2, 1, 1 p. 64: Erit igitur octava sicut fons, nona sicut secunda. LmLContr. Quot sunt spec. p. 75a.