Eintrag · Lex. musicum Latinum
rhythmus
rhythmus -i m. ‚Rhythmus‘ (Bezeichnung für die in der Zeit geordnete Tonbewegung) —‘rhythm’ (term for the movement of tones ordered in time) 1 Bestimmung — determination [s.IX-X] LmLComm. br. 351: Quae canendi aequitas rithmus Grece, Latine dicitur numerus, quo certe omne melos more metri [] diligenter mensurandum sit. [s.XV] LmLFr. Gafur. theor. 2, 6, 3: Tota ipsa musica motus et vocum numero indiget, ex quo rythmus fit, idest ordo in tempore atque motu, quem quidem rythmum commode numerum dicere possumus; modo intelligamus numerum in tempore atque motu. 2 Gebrauch — usage [s.VI] LmLBoeth. mus. 1, 1 p. 181, 2 (ad loc.: LmLComm. Boeth. II p. 86, 10-11. inde LmLHier. Mor. 8, 64 (p. 37). LmLIac. Leod. spec. 1, 18, 7). LmLBoeth. mus. 1, 34 p. 225, 8: rhythmos cantilenasque totumque carmen (inde LmLHier. Mor. 9, 65 (p. 43). LmLFr. Gafur. op. 1, 5. LmLAdam Fuld. 2, 6. LmLFr. Gafur. theor. 1, 5, 7). LmLBoeth. mus. 1, 34 p. 225, 13: isque est musicus, cui adest facultas secundum speculationem rationemve propositam ac musicae convenientem de modis ac rythmis deque generibus cantilenarum ... iudicandi (inde LmLGloss. Boeth. mus. 5, 19, 13, 17. LmLAurelian. 4, 14. LmLHier. Mor. 9, 70 (p. 44). LmLMarch. luc. 16, 1, 2. LmLIac. Leod. spec. 1, 3, 9. LmLIoh. Legr. rit. 1, 1, 2, 3). [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 1, 25, 11: omnes et rithmos et mela. [s.IX] LmLRemig. Aut. 155, 18: discretio sonorum et rithmorum fit. al. LmLAurelian. 4, 13: Rithmus vero, quia totum in ratione ac speculatione positum est, hoc proprie (ed.: propriae) musice deputandum arbitratur. LmLScol. ench. 2, 260-264. (?) [s.X-XI] LmLGloss. Aug. 3, 42: non secundum grammaticam, sed secundum solam musicam rithmum vocari <liceat>, hoc est, non secundum peritiam longarum et brevium syllabarum, quod ad grammaticam pertinet, sed secundum solum exemplum, quod ad musicam pertinere non dubium est. [s.XIII] LmLComm. Boeth. I 1, 1 p. 30: rithmi similiter delectant et ad musicam pertinent sicut modi. LmLAnon. Emmeram. pr. p. 66, 14. [s.XIV] LmLComm. Boeth. II p. 136, 26-28. [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. 2, 58 p. 334, 20: musica humane vocis rithmus, id est numerus arithmeticorum, appellari meruit. LmLFr. Gafur. theor. 1, 1, 56. LmLFr. Gafur. pract. 2, 2: varias in rythmo figuras disposuere Graeci hoc ordine: brevem scilicet unius temporis hoc modo signabant: --. Longam vero minorem, quam bitempoream dicebant, sic: . Longam trium temporum sic: . Longam quattuor temporum sic: . Longam quinque temporum sic: . LmLFr. Gafur. pract. 3, 15: Is (sc. Plato) enim inquit universam rythmorum varietatem esse lyrae vocibus acommodandam. cf. LmLHMT s. v. Rhythmus / numerus