quintadecima

quintadecima (quindecima) -ae f. I. Bezeichnung für die fünfzehnte Tonstufe des Tonsystems II. Doppeloktave III. generelle Bezeichnung für die reine und verminderte Doppeloktave — I. term for the fifteenth note in the tonal system II. double octave III. general term for the perfect and diminished double octave I Bezeichnung für die fünfzehnte Tonstufe des Tonsystems — term for the fifteenth note in the tonal system [s.X-XI] Ton. Leod. pr. 60: ab eadem paranete diezeugmenon intenso tono sequitur XV ^ma nete diezeugmenon. LmLAnon. Prag. 110: ⋅L⋅ vero ad ⋅H⋅ consonabit per diatesseron epitrito succinetque ad ⋅P⋅, quae est XV ^ma, sesqualtero. LmLFrut. brev. 13 p. 98. [s.XII] LmLTon. Nivern. f. 145v p. 125: septimus (sc. tonus) habet terciam decimam ⋅f⋅ et quartam decimam ⋅G⋅ et, si necesse fuerit, quintam decimam ⋅aa⋅. [s.XV] LmLGuill. Pod. 3, 13. al. II Doppeloktave — double octave A im Zusammenklang (in der Mehrstimmigkeit) — in simultaneous sonority (in polyphony) 1 qualitative Bestimmung — qualitative determination [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 1, 3, 11: quoddam hominum genus in melioribus laetatur consonantiis, in vocibus vel sonis magis consonis, ut in octavis, in quintis decimis, in quintis et quartis. LmLCompil. Ticin. G 312: Nota, quod quatuor sunt consonantie in contrapunto, videlicet quinta, octava, duodecima et quintadecima. LmLTrad. Pipudi p. 45: novem sunt species discantus: unisonus, tertia, quinta, sexta, VIII^a, X^a, duadecima, XIII^a et quintadecima, quarum quinque sunt perfectae et quatuor imperfectae. Quinque perfectae sunt unisonus, quinta, octava, duadecima, quintadecima. LmLAnon. Monac. II 66: contrapuncti quindecim sunt species, scilicet unisonus, secunda, tertia, quarta, quinta, sexta, septima, octava, nona, decima, undecima, duodecima, tredecima, quartadecima et quintadecima, quarum novem sunt perfectae et sex imperfectae. Novem perfectae sunt unisonus, tertia, quinta, sexta, octava, decima, duodecima, tredecima et quindecima. al. LmLPaul. Flor. 3: consonantie biscantus sunt sex, videlicet unisonus, quinta, octava, duodecima, quintadecima et decimanona. [s.XV] LmLOrig. et eff. 12, 3. LmLProsd. contr. 3, 3. al. LmLUgol. Urb. 2, 3, 27: Sunt ergo perfectae consonantiae quinta, octava, duodecima, quintadecima, nonadecima. al. LmLTact. Opusculum 55. al. LmLTheod. Capr. p. 95. LmLTact. Concordanciarum p. 167, 3: Concordanciarum perfecte, ut unisonus, id est eadem; quinta; octava, dupla; duodecima, id est quinta dupla; et quintadecima, id est octava dupla. al. LmLPetr. Betschk p. 537, 14: quintadecima bene concordat et bonam facit resonanciam, quia habet se ad modum unius octave. LmLAnon. London. II 3, 2 descr. LmLAnon. Monac. 1, 32. LmLTact. Bona 33-34. LmLCompos. Natura 2, 8: armonie sive consonancie sunt 3^a, 5^a, 6^a, 8, 10, 12, 13, 15, 17. []Anon. Tegerns. II 117. LmLIoh. Hoth. contr. I 2-3. LmLIoh. Hoth. contr. II 3. LmLNicol. Burt. 2, 1, 8. al. LmLGuil. mon. 6 p. 33: sex species perfectae: unisonus, quinta, octava, duodecima, decimaquinta, decimanona. LmLGuill. Pod. 6, 3. LmLFr. Gafur. pract. 3, 3. LmLAnon. Couss. I p. 445. al. LmLCompil. Salisb. 15. LmLAnon. La Fage III p. 241: Nota, quod quatuor sunt consonantiae in contrapuncto, videlicet quinta, octava, duodecima et quindecima. LmLAnon. Tegerns. III p. 103. LmLContr. Consonantia 27. Contr. Debemus scire 15. LmLContr. Et primo I 12 p. 139 (p. 463) descr. LmLContr. Inprimis 2, 21. LmLContr. Nota quod I p. 287. LmLContr. Nota quod II 1-2. LmLContr. Nota quod novem I 3. LmLContr. Nota quod novem II 2. LmLContr. Not. quod novem 3-4. al. LmLContr. Primo sciendum p. 291. LmLContr. Quatuor sunt p. 410a. al. LmLContr. Quid est 4. Contr. Quot sunt voces 2-4. LmLContr. Salvator 6. LmLContr. Si discantus 30: Consonantiae perfectae: 1 5 8 12 15 19 22 26 29. LmLContr. Species contr. 8. LmLContr. Volentibus II 6. LmLContr. Volentibus III p. 12b. 2 Gebrauch — usage a im Hinblick auf das Verhältnis von zwei Stimmen — with reference to the interrelation of two voices [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 4, 50, 5: Duodecima autem, scilicet diapente cum diapason, quiescit in se ipsa aut ascendendo petit quintam decimam, idest bis diapason. LmLQuat. princ. 4, 2, 27: Aut potestis ascendere a loco, in quo statis, ad quartam vocem et habebitis quintamdecimam. LmLQuat. princ. 4, 2, 31: Qualiter discantandum est a quintadecima plano cantu ascendente. ibid. terciadecima requirit quintamdecimam. al. LmLCompil. Ticin. G 317: Nota, quod due consonantie eiusdem speciei non possunt poni, scilicet quinta et quinta, octava et octava, duodecima et duodecima, quintadecima et quintadecima. al. LmLTrad. Pipudi p. 46: Item etiam post quintamdecimam (ms.; ed.: quintadecimam) potest fieri quaelibet alia consonantia praeterquam unisonus et VIII. ibid. al. LmLAnon. Seay p. 39. LmLAnon. Monac. II 108: Item numquam duae quintae sive octavae sive duodecimae sive quintaedecimae possunt poni pariter nec ascendendo nec descendendo nec aequaliter. al. LmLPaul. Flor. 16. al. [s.XV] LmLOrig. et eff. 15, 1. LmLUgol. Urb. 2, 6, 23: Perficitur igitur tertiadecima ex superioris ascensu et inferioris descensu, quibus contrariis motibus ad quintamdecimam consonantiam devenitur, quae est perfectio eius. al. LmLTheod. Capr. p. 96-97. LmLTact. Concordanciarum p. 167, 9: in hac clave ⋅c⋅faut per se tacta dicitur unisonus; sed tacta simul cum ⋅g⋅solreut est quinta; ⋅c⋅solfaut est octava; cum secundo ⋅ge⋅solreut est 12^a; cum ⋅c⋅solfaut est quintadecima. LmLTact. Bona 68-69. LmLFr. Gafur. extr. 9, 4, 6. LmLCompos. Capiendum 1, 6. LmLIoh. Hoth. contr. I 21. LmLIoh. Hoth. contr. II 5. al. LmLNicol. Burt. 2, 2, 16. al. LmLGuil. mon. 6 p. 34-35. LmLGuill. Pod. 6, 2. al. LmLFr. Gafur. pract. 3, 3. LmLFlor. Fax. 2, 14, 5. LmLAnon. Couss. I p. 447b. LmLCompil. Salisb. 35. al. LmLAnon. La Fage III p. 241. LmLContr. Consonantia 29 (sim. LmLContr. Contr. est ars 9). al. LmLContr. Contr. est ars 19: Numquam debet quinta sequi quintam in proximo ascendendo vel descendendo nec octava octavam nec duodecima duodecimam nec quinta decima quintam decimam. LmLContr. Est autem p. 368b. LmLContr. Inprimis 4, 1-2. LmLContr. Nota quod I p. 288. LmLContr. Nota quod II 5. al. LmLContr. Nota quod novem I 16: Octava requirit decimam seu duodecimam, aliquando terciamdecimam seu quintamdecimam. al. LmLContr. Nota quod novem II 5. LmLContr. Not. quod novem 40. al. LmLContr. Prima regula 8. al. LmLContr. Quatuor sunt p. 411a-b. LmLContr. Quoniam hom. 2, 3. al. LmLContr. Salvator 8. al. LmLContr. Species contr. 2. LmLContr. Volens igitur p. 383. LmLContr. Volentibus II 25. al. LmLContr. Volentibus III p. 12b: due quintedecime non debent sequi una post aliam. al.[] b im Hinblick auf die Oktavverwandtschaft zum Einklang und zur Oktave — with reference to the octave affinity with the unison and the octave [s.XIV-XV] LmLNicol. Sen. p. 11: Similiter illum respectum habet quintadecima versus duodecimam sicut octava versus quintam. LmLProsd. contr. 3, 2: quinta decima unisono et octave (sc. assimilatur). ibid. al. LmLUgol. Urb. 2, 6, 31: qualis est unisonus, talis est octava et talis quintadecima. al. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 18, 5: concordantia vicesimasecunda vulgariter nuncupata instar octavae ac quintaedecimae, quibus aequisone (ed.: aequisonae) correspondet. LmLBart. Ram. 2, 1, 1 p. 64: decima quinta aequisonat sicut octava. Eodem modo a decima quinta usque ad vicesimam secundam faciendum est. LmLGuil. mon. 6 p. 33: sub octava componitur XV ^a. LmLGuill. Pod. 6, 11: Simplices (sc. species contrapuncti) quidem sunt unisonus, tertia, quinta, sexta, composite autem octava, decima, duodecima, tertiadecima, decomposite vero quintadecima, decimaseptima, decimanona, vigesima, vigesimasecunda. al. LmLFr. Gafur. pract. 3, 2. al. LmLContr. Consonantia 10. Contr. Debemus scire 14: Nam decima ad tertiam, ... quinta decima ad octavam reducibiles sunt. LmLContr. Et primo I 2 p. 137 (p. 462) descr. LmLContr. In presenti 17. LmLContr. Inprimis 2, 14: Notandum igitur, quod quatuor sunt species minus principales, scilicet decima, duodecima, tertia decima et quinta decima. Et dicuntur minus principales, quia reductionem habent ad principales in suis consonantiis. al. LmLContr. Nota quinque 2. LmLContr. Nota quod I p. 288: Nota, quod, quicquid habemus per 3^am, habemus per decimam, et quicquid habemus per quintam, habemus per XII^am, et quicquid per sextam, per XIII^am, et quicquid per octavam, per XV ^am, et sic ad infinitum. LmLContr. Quatuor sunt p. 410a: Unisonus et dupla sive octava et quadrupla sive quintadecima idem sunt; tertia et decima et decimaseptima idem sunt quoad contrapunctum. LmLContr. Volentibus I p. 26b. LmLContr. Volentibus II 28. c in der sight-Technik — in sighting [s.XV] LmLIoh. Hoth. contr. I 35: per Anglicos iste modus canendi vocatur discantus visibilis ... ponere quintam decimam per octavam supra tenorem. LmLNicol. Burt. 2, 6, 47: si super ⋅d⋅ octavam fabrices, erit octava ad visum, quae in sonis erit bisdiapason. Et hic est primae regulae modus, videlicet quando tenor descendit, quia tantum quattuor illas lineas a cantoribus designatas usque ad quintamdecimam occupat. al. d im Hinblick auf das Verhältnis von mindestens drei Stimmen — with reference to the interrelation of at least three voices [s.XV] LmLFr. Gafur. pract. 3, 11. LmLAnon. Couss. I p. 448-449. LmLContr. Circa modum p. 29, 15: Qui vero triplicem discantas, serva has concordancias, scilicet octavam, decimam, duodecimam, terciamdecimam (ed.: terciadec.), quintamdecimam. LmLContr. Not. quod novem 22: si contrapunctus tantum ex duobus choris aut tribus componitur, debet omnis chorus cum tenore perfecte incipi aut finiri, id est sub consonantia perfecta et non imperfecta. Per consequentiam vel octava vel duodecima vel quintadecima incipi ac finiri cum tenore debent. B Bestimmung — determination [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 2, 24, 2: Adhuc, cum habeat haec consonantia (sc. bis diapason) praeter voces extremas XIII intermedias, dicitur una quintadecima. al. LmLIoh. Boen ars append. 4bis, 14: Qui numerus (sc. quadruplaris) facit simphoniam, quam musici bisdiapason testare noscuntur, practice vero duplex octava vel quindecima. LmLHeinr. Eger 4 p. 44: Bisdiapason etiam est bona, quae dici potest quintadecima et consistit in proportione quadrupla. Anon. Meyer 3, 3. al. LmLCompil. Ticin. M 459: Quintadecima est distantia decem [] tonorum et quatuor semitoniorum. LmLAnon. Monac. II 84: Quintadecima in se continet duplex diapason, videlicet decem tonos cum quattuor semitoniis. [s.XV] LmLProsd. contr. 3, 7. al. LmLUgol. Urb. 2, 4, 18: Quintadecima, quae consonantia est, ex duplici octava componitur; est igitur eius forma perfecta, quod bis contineat, quod octava semel habet. al. LmLTact. Opusculum 56: ⋅C⋅faut per se tacta dicitur unisonus ... cum ⋅c⋅solfa est decima quinta. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 13, 1: De bisdiapason, id est quintadecima. Bisdiapason est concordantia ex mixtura duarum vocum duplici diapason ab invicem distantium constituta sicut re, ⋅D⋅solre, et sol, ⋅D⋅lasol. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 13, 3: concordantia haec, quae ex duplici diapason constituitur, decem tonos et quatuor semitonia necessario continet vocaturque communiter quintadecima. LmLFr. Gafur. pract. 3, 2: Quintadecima disdiapason aequisonans decem tonos et quattuor minora semitonia continet. al. LmLContr. Nota quod I p. 288. LmLContr. Nota quod novem I 5: Nota, quod quinta et duodecima de omne ut est sol vel ut, octava et quintadecima est fa vel ut. al. Contr. Primo videndum 4, 1-4. LmLContr. Quid est 17-18. LmLContr. Volentibus II 25: quintadecima, que vocatur duplex octava. al. C als Tonabstand oder Sukzessivintervall — as distance between notes, or successive interval [s.XIV] Anon. Meyer 10, 2: Sed secundum modernos in policordo omnes simphonie sunt accipiende, quod sint quasi iuncture armoniarum, et paulatim corde sunt multiplicate et apropriate omnibus sonis et sic primo perveniebant ad quintamdecimam et postea ad decimam octavam. LmLNicol. Sen. p. 10: quatuor sunt voces supra tenorem consonantiam facientes, scilicet quinta, octava, duodecima et quintadecima. LmLPaul. Flor. 5: capiendo vocem parem cum tenore vel octavam vel quintamdecimam. [s.XV] LmLProsd. mon. 9, 6. LmLUgol. Urb. 2, 31, 13: quintaedecimae ordo in vocibus hic est: fa unisonus, la mutata in re tertia, fa quinta, sol mutata in re sexta, fa octava, la mutata in re decima, fa duodecima, sol mutata in re tertiadecima, fa quintadecima. LmLUgol. Urb. 2, 33, 14: Ex his quintaedecimae demonstrationibus claram omnium consonantiarum et dissonantiarum notitiam capimus, quoniam, quis sit omnis notae unisonus, quae tertia maior vel minor, quae quinta perfecta vel imperfecta, quae sexta, quae octava, quae decima, quae duodecima, quae tertiadecima et quae quintadecima, et quo unaquaeque nomine censeatur, omnino comprehendimus. al. LmLTact. Octo princ. 6. LmLPetr. Betschk p. 537, 19: Quando enim aliquis discantus inchoaretur in octava tenoris et ulterius fieret ascensus in quindecimam. LmLIoh. Legr. rit. 1, 1, 5, 10. LmLFr. Gafur. extr. 9, 1, 3. al. LmLCompos. Natura 4, 17: Et incipe discantum secundum placitum, scilicet in octava vel in quinta, quintadecima vel duodecima supra primam notam tenoris. al. LmLIoh. Tinct. contr. 1, 13, 19: Decimanona interdum supra tenorem quintamdecimam superiorem sequetur, si tenor ipse immotus steterit vel unum, duos, tres aut quatuor gradus descenderit. al. LmLAnon. Tegerns. II 107: quando tenor habet 8^am pro discantu, contratenor requirit seu exigit 10^am, 12^am, 15 ^am et hoc ascendendo. al. LmLGuill. Pod. 2, 10: sunt decem et octo chorde numquam tamen quintamdecimam supervadentes. LmLFr. Gafur. pract. 3, 2. LmLContr. Et primo II 44 p. 144-145 (p. 465a). III generelle Bezeichnung für die reine und verminderte Doppeloktave — general term für the perfect and diminished double octave [s.XV] LmLProsd. contr. II 3, 4: Et dicitur notanter quandam quintam, quandam octavam, quandam duodecimam, quandam quintam decimam et huiusmodi esse consonantem, ... quoniam, licet omnis tercia et omnis sexta et omnes sibi equivalentes consonantes sint, non tamen omnis quinta nec omnis [] octava nec omnis duodecima nec omnis quinta decima et huiusmodi dicitur esse consonans (cf. Prosd. contr. 3, 7).