phrygius

phrygius -a, -um et subst. -i m. ‚phrygisch‘, das ‚Phrygische‘ — ‘phrygian’‚ the ‘phrygian’ 1 als Bezeichnung für die antike Transpositionsskala (einen Ganzton über der dorischen Skala, mit der Oktavspecies t s t t t s t) — as term that designates the ancient transposition in the Greek tonal system (placed a tone above the dorian mode, with the octave species t s t t t s t) a allgemein — general [s.V] LmLMart. Cap. 9, 935: Tropi vero sunt quindecim, sed principales quinque, quibus bini cohaerent: id est lydius, cui adhaerent hypolydius et hyperlydius; secundus iastius ...; item aeolius ...; quartus phrygius cum duobus hypophrygio et hyperphrygio (inde LmLFr. Gafur. theor. 5, 8, 13). al. LmLFulgent. 3, 10 p. 79, 3: dorius tonus aut frigius Saturno coiens. [s.VI] LmLBoeth. mus. 4, 15 p. 342, 13: Bis diapason autem a proslambanomeno in neten hyperboleon cum his, quae in medio sunt interpositae, consideratur. Has igitur constitutiones si quis totas faciat acutiores vel in gravius totas remittat secundum supradictas diapason consonantiae species, efficiet modos VII, quorum nomina sunt haec: hypodorius, hypophrygius, hypolydius, dorius, phrygius, lydius, mixolydius (inde LmLHier. Mor. 20 p. 155, 10. LmLIac. Leod. spec. 6, 5, 2. LmLGuill. Pod. 4, 1). al. LmLCassiod. inst. 2, 5, 8: Toni vero sunt quindecim: hypodorius, hypoiastius, hypophrygius, hypoaeolius, hypolydius, dorius, iastius, phrygius, aeolius, lydius, hyperdorius, hyperiastius, hyperphrygius, hyperaeolius, hyperlydius (inde LmLWalt. Odingt. 3, 9, 9). [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 1, 20, 26. al. [s.IX] LmLRemig. Aut. 75, 17. [s.X-XI] LmLAnon. Bernh. 1, 9. [s.XIII] LmLMus. man. 14, 7. LmLComm. Boeth. I 1, 1 p. 32. LmLHier. Mor. 8 p. 36, 23 (cf. LmLBoeth. mus. 1, 1 p. 180, 16). LmLWalt. Odingt. 3, 9, 3. al. [s.XIV] LmLGuido Dion. 1, 4, 301. LmLComm. Boeth. II p. 254, 36: scilicet dorio, frigio, lidio, hipodorio et ceteris (sc. modis), de quibus locuturus est ipse Boecius 4^o libro capitulo 14^o. al. [s.XV] []Ioh. Tinct. nat. 1, 9: Neque silentio praetereundum est Boethium septem tonos in sua institutione armonica posuisse, quos ex septem speciebus diapason existere clarissima ratione demonstravit, quos et ipse diffinivit constitutiones in totis vocum ordinibus vel gravitate vel acumine differentes. Eorumque nomina sunt haec: hypodorius, hypophrygius, <hypolydius> (om. ed.), dorius, phrygius, lydius et mixolydius. al. LmLNicol. Burt. 1, 23, 130. LmLFr. Gafur. theor. 1, 1, 16: Clonam quoque tripartitae legis iuxta dorium et phrigium ac lydium modum inventorem ferunt. (?) LmLGuill. Pod. 4, 4. al. LmLHerb. Tr. 2, pr. p. 43. b zur Struktur und Lage im Tonsystem — with reference to disposition and register within the tonal system [s.III] LmLFragm. Cens. 12, 1: Species carminum tredecim, ex quibus primi dorius, phrygius, lydius. His accesserunt gravissimus hypodorius, mox duo hypophrygii, gravior et acutior, deinde hypolydii totidem et perinde gravior et acutior, deinde dorius medius, tum phrygius gravis et alter excelsus, totidem lydii, gravis et acutus, tum mixolydii pari diversitate, postremus hypermixolydius acutissimus. [s.VI] LmLBoeth. mus. 4, 17 p. 346, 23: mese dorii ... ab ea mese, quae est phrygii, ... distat tono. Nam quae est mese in dorio ..., eadem in phrygio lichanos meson (inde LmLIac. Leod. spec. 6, 13, 26). al. LmLCassiod. inst. 2, 5, 8: Phrygius est iastium hemitonio, dorium tono, hypolydium tono semis ... praecedens. ibid. al. (inde LmLAurelian. 6, 36-43). [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 4, 16, 37, 3. [s.X] LmLInch. Uchub. 463. al. (cf. LmLBernhard, Kirchentonarten p. 9 sq.) LmLTon. Lugd. pr. 70 (cf. LmLBernhard, Clavis Gerberti 1 p. 86). [s.XII] LmLTon. Gratianop. p. 47 (cf. LmLBecker Hj., Guigo p. 63-65). [s.XIII] LmLHier. Mor. 20 p. 155, 20 (cf. Boeth. mus. 4, 17 p. 347, 25). LmLWalt. Odingt. 3, 9, 27 descr. al. [s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 6, 5, 5. al. LmLComm. Boeth. II p. 294, 38. al. LmLAnon. Ellsworth 4 p. 222, 2: Ambrosius penthacordum considerans 5 tonos compilavit; ab Ignacio dorium, frigium et lidium communicans eolium et iastium composuit, cuius sequitur divisio: (sequitur descriptio). (?) [s.XV] LmLIoh. Legr. rit. 1, 3, 10, 3. LmLGuill. Pod. 4, 1. c zur Charakterisierung — with reference to characterization [s.VI] LmLBoeth. mus. 1, 1 p. 185, 6 (inde LmLHier. Mor. 8 p. 38, 13-18. Anon. Meyer pr. 4. LmLComm. Boeth. II p. 14, 31. LmLEg. Carl. rit. 77-79. ad loc.: LmLComm. Boeth. II p. 98, 13-31). LmLCassiod. var. 2, 40, 4: Phrygius pugnas excitat, votum furoris inflammat (inde LmLFr. Gafur. theor. 5, 8, 12). [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 1, 1, 347. al. [s.IX-X] LmLReg. Prum. 5, 73. [s.XIII] LmLComm. Boeth. I 1, 1 p. 31: ex quodam phrigio modo (qui nimis mollis est). [s.XIV] LmLGuido Dion. 1, 4, 168-172. LmLComm. Boeth. II p. 406, 32. [s.XV] LmLIoh. Tinct. nat. 1, 22: Quas quidem melodias non ex speciebus diapason, sed ex propriis qualitatibus distinxit (sc. Aristoteles). Namque mixolydiam planctivam, lydiam remissam, phrygiam rigidam et doriam mediam affirmat. LmLFr. Gafur. op. 1, 1 (sim. LmLIoh. Tinct. inv. p. 39. LmLFr. Gafur. theor. 1, 1, 26). LmLHerb. Tr. 2, 4 p. 50. 2 als Bezeichnung für die dritte Kirchentonart (authentus deuterus mit der Intervallfolge s t t t s t t) — as term that designates the third mode (authentus deuterus, with the sequence of intervals s t t t s t t) a allgemein — general [s.IX] LmLMus. ench. 9, 20: ut protos autentus vel plagis, deuteros autentus vel plagis, sive modus dorius, frigius, lidius et ceteri, qui ex gentium vocabulis sortiti sunt nomina (sim. LmLInch. Uchub. 19). [s.XI] LmLHermann. mus. p. 32 (p. 132a): Quorum (sc. troporum) quatuor autentici, id est auctorales, quatuor plagae, id est laterales vel subiugales, sunt. Vocantur ita secundum veteres dorius, frigius, lidius, mixolidius; subiugales vero ita: ypodorius, ypofrigius, ypolidius, ypomixolidius. [] LmLHermann. mus. p. 63 (p. 147b): in frigio (sc. tropo) gradualia „Iuravit Dominus“, „Exaltabo te“, responsorium „Respice Domine“. LmLOdor. Sen. p. 169: Autentus deuterus, id est auctoritate secundus, qui et phrigius. LmLOliva 99. LmLWilleh. Hirs. 17 (c. 16), 1: Boetius in dispositione octo troporum figuraliter descripta, ubi tropos primis eorum notat nominibus, protum autenticum dorium, deuterum phrygium... vocans. LmLPs.-Guido form. ton. 3, 12. (?) LmLPs.-Guido arithm. p. 57b: phrygius authenticus, hypophrygius subiugalis. al. LmLFrut. ton. p. 138. LmLTheog. Mett. 28, 2 (p. 191b): Legimus namque in veteribus gentilium auctoribus ... pro deutro et discipulo eius frigius, ypofrigius. al. LmLIoh. Cott. mus. 15, 23: antiphonae „Ascendente Iesu“, „Benedicta sit“, „Gloriosi“, cum sint hypomixolydii, a nonnullis phrygio adaptantur. al. [s.XII] LmLAnon. Pannain p. 108: phrygius in Phrygia (sc. repertus) (sim. LmLGob. Pers. p. 186b. LmLTrad. Holl. III 6, 28. LmLTrad. Holl. VI 37, 1). ibid. al. LmLCompil. Paris. II p. 75. [s.XIII] LmLHier. Mor. 20 p. 155, 29. al. LmLIoh. Groch. 228. LmLEngelb. Adm. 4, 9, 5: Autentus vero deuterus, i. e. principalis secundus, qui est tercius in ordine, vocatur secundum ipsum (sc. Boecium) frigius a Frigia provincia. al. LmLWalt. Odingt. 5, 17, 5. [s.XIV] LmLGuido Dion. 1, 2, 186. LmLIac. Leod. spec. 6, 5, 6. LmLSumm. Guid. 25 (sim. LmLGob. Pers. p. 187a. LmLAnon. Carthus. nat. 3, 15). al. LmLGoscalc. 1, 5 p. 70, 10. LmLHeinr. Eger 5 p. 47: Sed ad alia quatuor nomina, scilicet dorius, phrygius, etiam pro plagalibus addiderunt ‚hypo‘, id est ‚sub‘. ibid. al. LmLAnon. Ellsworth 4 p. 220, 2. [s.XV] LmLGob. Pers. p. 187a. LmLUgol. Urb. 1, 47, 5. al. LmLAnon. Carthus. nat. 2, 10. al. LmLTrad. Holl. I 2, 2, 6. LmLTrad. Holl. III 6, 27. al. LmLTrad. Holl. VI 37, 1. LmLIoh. Tinct. nat. 1, 16. al. LmLBart. Ram. 1, 3, 3 p. 59: Marti tradamus et sic tono phrygio. al. LmLAdam Fuld. 2, 13. LmLGuill. Pod. 4, 19. LmLFr. Gafur. pract. 1, 7: ut protus dorii atque hypodorii limites observaret ... Deuterus phrygii et hypophrygii. ibid. al. F lor. Fax. 1, 12, 4. LmLSzydlov. 12 p. 47. b zur Struktur und Lage im Tonsystem — with reference to disposition and register within the tonal system [s.IX-X] LmLAlia mus. 15 p. 107: Quintus modus phrygius quinta specie diapason finitur, cui nete diezeugmenon nervus est ultimus. LmLAlia mus. 135 p. 197: Sciendum quoque, quod dorius maxime proto regitur, similiter phrygius deutero, lydius trito, mixolydius tetrardo (inde LmLAnon. Bernh. 2, 81). al. [s.X-XI] LmLTon. Lugd. 3, 1 (BrPr): Tertius tropus phrigius, qui inscribitur autentus deuterus, id est magister vel princeps secundus, principalem suae simphoniae habet mese, finalem vero hypate meson. LmLOrg. Paris. 52. LmLAnon. Bernh. 2, 53: Phrigius habet melodiam a paramese descenditque ad ypate meson, ascendit vero ad nete diezeumenon habens finalem in gravibus in ypate meson, in acutis in paramese (sim. LmLCompil. Paris. II p. 76). al. LmLHermann. mus. p. 37 (p. 135): Frigius construitur ab ⋅E⋅ in ⋅e⋅, mediatur, sed non iniciatur ⋅C⋅. LmLHermann. mus. p. 43 (p. 138) descr. al. LmLOliva 114. LmLPs.-Guido arithm. p. 57a. LmLFrut. ton. p. 134: Authentus deuterus, qui et phrygius dicitur, constat ex secunda specie diapente inferius, quae est ab ⋅E⋅ in ⋅C⋅ ... et ex secunda specie diatessaron superius de eadem ⋅C⋅ ad ⋅e⋅. [s.XI-XII] LmLQuaest. mus. 2, 26 p. 94 descr. LmLTon. Gratianop. p. 47 (cf. LmLBecker Hj., Guigo p. 63-65). [s.XIII-XIV] LmLWalt. Odingt. 5, 17, 12 descr. LmLTab. Basil. descr. LmLAnon. Ellsworth 4 p. 216, 1: Dorii finem imponens in ⋅D⋅, quod est lichanos; in ⋅E⋅ frigium, quod est ypate; in ⋅F⋅ lidium, quod est paripate; in ⋅G⋅ mixolidium, quod est lichanos meson. [s.XV] LmLIoh. Cicon. mus. 1, 20 p. 94 descr. LmLTrad. Holl. III 17, 36. LmLFr. Gafur. op. 5, 8 (sim. LmLFr. Gafur. theor. 5, 8, 8). LmLBart. Ram. 1, 3, 2 p. 54. al. LmLBonav. Brix. 15, 10. al. LmLFr. Gafur. pract. 1, 10. al.[] c zur Charakterisierung — with reference to characterization [s.XI] LmLHermann. mus. p. 65 (p. 148a): si dorium, frigium, lidium, mixolidium vocavero, secundum quod quis ab illa vel illa gente magis amatus vel frequentatus est, non secundum melodialem habitum vocabula applicui. Eodem modo si generaliter pro naturali ratione ... frigium incitatum vel saltantem ... nominavero, aliquid plus in his quam in aliis vocabulis designavi; nondum tamen specialia, quae huius suavitatis, modestiae, lamentationis, iocunditatis caeterorumque naturalium accidentium vim exprimant, nomina repperi. LmLAribo 17 p. 47: quidam expertus ..., qui quosdam modos infirmiores, quosdam etiam sensit saniores, quem frigius ad quendam thalamum traduxit yppofrigiusque penitentem reduxit. [s.XIII-XIV] LmLEngelb. Adm. 4, 3, 8-9 (cf. Boeth. mus. 1, 1 p. 185, 6). LmLComm. Boeth. II p. 406, 32. [s.XV] LmLUgol. Urb. 1, 47, 13. al. LmLTrad. Holl. III 17, 15: frigius surgens accendit sepius iras (inde LmLTrad. Holl. VI 39, 13). LmLBart. Ram. 1, 3, 3 p. 58: Mars vero phrygium (sc. modum) tenet, qui totus colericus est et iracundus. al. LmLFr. Gafur. pract. 1, 7: Hos autem tres, dorium, phrygium et lydium celeberrimos veterum comendat auctoritas tanquam ad incitatiores animi affectus aptissimos. 3 als Bezeichnung für die mittlere Tonstufe (a bzw. e) in einem Zweioktavensystem von hypodorius bis hyperlydius (entsprechend der Tonskala A- bzw. E-) — as term that designates the central pitch (a, or e) in a two-octave system from hypodorius to hyperlydius (corresponding to the scale A-, or E-) [s.XI] LmLMon. Pythagoras p. 37, 12: Geminato autem acutissimo yperlidii spatio post lidium frigium imponens. LmLMon. Pythagoras p. 37, 21: post ypoiastium ypodorium omnium gravissimum geminato frigii spatio. al. [4 irrtümlich: als Bezeichnung für die fünfte Kirchentonart (authentus tritus) — erroneously: as term that designates the fifth mode (authentus tritus)] [s.X-XI] LmLTon. Lugd. 5, 1 (MüMn): Quintus tropus phrigius, qui praetitulatur autenticus tritus (cf. LmLBernhard, Clavis Gerberti 1 p. 87-88). cf. LmLBernhard, Kirchentonarten