lautwandel 53 Wörterbücher · 2,7 Mio. Artikel
Wildcard · " Volltext

Aggregat · alle Wörterbücher

obanentgî

nur ahd. · 2 Wörterbücher mit Anchor-Eintrag

AWB
Anchors
3 in 2 Wb.
Sprachstufen
1 von 16
Verweise rein
8
Verweise raus
2

Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch

obanentgî st. f.

Bd. 7, Sp. 14
obanentigî, obanontigî
st. f. — Graff I,80.
opan-entig-: nom. sg. -i Gl 2,423,23; dat. sg. -i 1,521,37/38 (M); opin-: dat. sg. -i 2,417,9. — obanentigi: dat. sg. T 203,2; obenentige: nom. sg. Gl 4,142,30 (Sal. c).
oponantiki: dat. sg. Gl 1,560,15 (Ja). — obanant-iki: dat. sg.? Gl 2,742,35 (Ja); -igi: acc. sg. 73,34; obenan-tigi: dat. sg. Thoma, Glossen S. 21,23; obinant-iki: dass. Gl 2,684,1; -igi: acc. sg. 523,23; obnantigi: dass. 73,26.
opanontigi: nom. sg. Gl 1,291,68 (Jb). — obanont-iki: acc. sg. Gl 1,463,21 (Rb); nom. pl. 586,1 (Rb); -igi: nom. sg. 291,68 (Rd); obon-oontikii: acc. sg. S 210,3/4 (B); -ontigi: acc. sg.? Gl 1,472,2/3 (Rb; zweites -o- wahrscheinlicher als a); nom. pl. (oder acc.?) 282,65 (Rd; oder nom. sg., s. 1a).
Verschrieben (?): obotigi: nom. pl. (oder acc.?) Gl 1,282,65 (Jb; oder nom. sg., s. 1a). 1) oberster, äußerster Teil: a) von verschiedenen Gegenständen: opinentigi [ambustum quoniam vis facit ignea imbrem de madido flere] cacumine [Prud., H. ad inc. luc. (V) 24] Gl 2,417,9. obenentige ł hohi fastigium 4,142,30; im Plur.: Stacheln (an einem Dornstrauch? Oder liegt Vok.-Übers. von lat. cacumen in der Bed. ‘Wipfel’ vor?): obanontiki des dornlohes [dum gelaverit, fiet (terra) tamquam] cacumina tribuli [Eccli. 43,21] Gl 1,586,1; — in Fügungen: fona obanentigî ubar al giuueban aus einem Stück gewebt: uuas thiu tuniha unginait fon obanentigi ubar al giuueban erat autem tunica in- consutulis desuper contexta per totum T 203,2; in obanentigî zuoberst: in obenantigi [unus ... contemplatus pecuniam] in ore (summitate) [sacculi, Comm. in Gen. = Gen. 42,27] Thoma, Glossen S. 21,23; ubar obanentigî oben auf: upar opanentigi super pinnas ventorum [Ps. 103,3] Gl 1,521,37; b) von Bergen: Gipfel, Höhe: spizzi perges enti obonontigi iuga montis [zu: Semei autem per iugum montis ex latere, contra illum gradiebatur, maledicens, 2. Reg. 16,13] Gl 1,282,65 (zu mlat. iuga f. neben iugum n. vgl. DML V,1511). ubar obonontigi des perages super cilicium (statt cilium) montis [zu: vitetisque eorum supercilium, qui iudicare tantum de aliis, et ipsi facere nihil noverunt, Esdr., Prol.] 472,2/3. obinantigi apicem [deinceps ardui montis petit visurus inde conglobatum turbidae fumum ruinae cladis et dirae struem, Prud., H. ieiun. (VII) 136] 2,523,23; höchster Punkt (eines steilen Weges): fona obinantiki [ecce] supercilio [clivosi tramitis undam elicit, Verg., G. I,108] 684,1; — hochgelegene Burg: kifianc obanontiki Siones [porro David] cepit arcem Sion [, quae est civitas David, 1. Paral. 11,5] Gl 1,463,21. 2) obere Begrenzung, Oberfläche: a) allgem.: unzan obanantiki superficie tenus [Pass. Barth., nicht zuordenbar] Gl 2,742,35; b) spez. des Wassers: obanontigi anasiuni [cum viderit in parietibus illius quasi valliculas pallore sive rubore deformes, et humiliores] superficie (Hs. superficies) [reliqua, Lev. 14,37] Gl 1,291,68. dia opanentigi [ambulat per stagna ponti,] summa [calcat fluctuum, Prud., H. o. horae (IX) 49] 2,423,23; c) spez. des höheren Luftraums (? vgl. luft 1d u. Götz, Wb. S. 212, Mlat. Wb. III,292,10 ff.): obnantigi [polum relinquat extimum] dorsa [-que velocis premat aetheris compos verendi luminis, Boeth., Cons. 4,1 p. 90,17] Gl 2,73,26. 3) höchstes Maß, höchste Ausprägung: obanantigi [quae consequi atque obtinere non possunt, sed circa ipsam rerum summam] verticem [-que deficiunt, Boeth., Cons. 4,2 p. 93,78] Gl 2,73,34. ibu dera furistun deoheiti vvellemees obonoontikii zuakereihhan ... tatim vnsereem vfstiganteem hleitar selbiv ze kerihtenne ist div in traume .. keaugit vvard fratres si summae humilitatis volumus culmen adtingere ... actibus nostris ascendentibus scala illa erigenda est S 210,3/4; — zi obanentigî aufs Äußerste: za oponantiki [quoniam disrumpet illos inflatos sine voce, et commovebit illos a fundamentis, et usque] ad supremum [desolabuntur, Sap. 4,19] Gl 1,560,15.
Vgl. obanahtigî. [Mikeleitis-Winter]
4014 Zeichen · 133 Sätze

Lautwandel-Kette

Von der indoeuropäischen Wurzel bis zur Mundart

Pro Sprachstufe der prominenteste Beleg. Klick auf eine Form öffnet das Wörterbuch.

  1. 8.–11. Jh.
    Althochdeutsch
    obanentgîst. f.

    Althochdeutsches Wörterbuch · +2 Parallelbelege

    obanentigî , obanontigî st. f. — Graff I,80. opan-entig-: nom. sg. -i Gl 2,423,23; dat. sg. -i 1,521,37/38 ( M ); opin-:…

Verweisungsnetz

11 Knoten, 9 Kanten

Tap auf Knoten öffnet Detail · Drag zum Umpositionieren · Scroll zum Zoomen

1-Hop 2-Hop
Filter:
Anchor 2 Kompositum 8 Sackgasse 1

Wortbildung

Komposita & Ableitungen mit obanentigi

0 Bildungen · 0 Erstglied · 0 Zweitglied · 0 Ableitungen

Keine Komposita gefunden — obanentigi kommt in keinem anderen Lemma als Erst- oder Zweitglied vor.

Zitieren als…
APA
Cotta, M. (2026). „obanentigi". In lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern. Abgerufen am 18. May 2026, von https://lautwandel.de/lemma/obanentigi/awb?formid=O00045
MLA
Cotta, Marcel. „obanentigi". lautwandel.de, 2026, https://lautwandel.de/lemma/obanentigi/awb?formid=O00045. Abgerufen 18. May 2026.
Chicago
Cotta, Marcel. „obanentigi". lautwandel.de. Zugegriffen 18. May 2026. https://lautwandel.de/lemma/obanentigi/awb?formid=O00045.
BibTeX
@misc{lautwandel_obanentigi_2026,
  author       = {Cotta, Marcel},
  title        = {„obanentigi"},
  year         = {2026},
  howpublished = {lautwandel.de — Aggregat aus 53 historischen deutschen Wörterbüchern},
  url          = {https://lautwandel.de/lemma/obanentigi/awb?formid=O00045},
  urldate      = {2026-05-18},
}