Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
obanentgî st. f.
st. f. — Graff I,80.
opan-entig-: nom. sg. -i Gl 2,423,23; dat. sg. -i 1,521,37/38 (M); opin-: dat. sg. -i 2,417,9. — obanentigi: dat. sg. T 203,2; obenentige: nom. sg. Gl 4,142,30 (Sal. c).
oponantiki: dat. sg. Gl 1,560,15 (Ja). — obanant-iki: dat. sg.? Gl 2,742,35 (Ja); -igi: acc. sg. 73,34; obenan-tigi: dat. sg. Thoma, Glossen S. 21,23; obinant-iki: dass. Gl 2,684,1; -igi: acc. sg. 523,23; obnantigi: dass. 73,26.
opanontigi: nom. sg. Gl 1,291,68 (Jb). — obanont-iki: acc. sg. Gl 1,463,21 (Rb); nom. pl. 586,1 (Rb); -igi: nom. sg. 291,68 (Rd); obon-oontikii: acc. sg. S 210,3/4 (B); -ontigi: acc. sg.? Gl 1,472,2/3 (Rb; zweites -o- wahrscheinlicher als a); nom. pl. (oder acc.?) 282,65 (Rd; oder nom. sg., s. 1a).
Verschrieben (?): obotigi: nom. pl. (oder acc.?) Gl 1,282,65 (Jb; oder nom. sg., s. 1a). 1) oberster, äußerster Teil: a) von verschiedenen Gegenständen: opinentigi [ambustum quoniam vis facit ignea imbrem de madido flere] cacumine [Prud., H. ad inc. luc. (V) 24] Gl 2,417,9. obenentige ł hohi fastigium 4,142,30; im Plur.: Stacheln (an einem Dornstrauch? Oder liegt Vok.-Übers. von lat. cacumen in der Bed. ‘Wipfel’ vor?): obanontiki des dornlohes [dum gelaverit, fiet (terra) tamquam] cacumina tribuli [Eccli. 43,21] Gl 1,586,1; — in Fügungen: fona obanentigî ubar al giuueban aus einem Stück gewebt: uuas thiu tuniha unginait fon obanentigi ubar al giuueban erat autem tunica in- consutulis desuper contexta per totum T 203,2; in obanentigî zuoberst: in obenantigi [unus ... contemplatus pecuniam] in ore (summitate) [sacculi, Comm. in Gen. = Gen. 42,27] Thoma, Glossen S. 21,23; ubar obanentigî oben auf: upar opanentigi super pinnas ventorum [Ps. 103,3] Gl 1,521,37; b) von Bergen: Gipfel, Höhe: spizzi perges enti obonontigi iuga montis [zu: Semei autem per iugum montis ex latere, contra illum gradiebatur, maledicens, 2. Reg. 16,13] Gl 1,282,65 (zu mlat. iuga f. neben iugum n. vgl. DML V,1511). ubar obonontigi des perages super cilicium (statt cilium) montis [zu: vitetisque eorum supercilium, qui iudicare tantum de aliis, et ipsi facere nihil noverunt, Esdr., Prol.] 472,2/3. obinantigi apicem [deinceps ardui montis petit visurus inde conglobatum turbidae fumum ruinae cladis et dirae struem, Prud., H. ieiun. (VII) 136] 2,523,23; höchster Punkt (eines steilen Weges): fona obinantiki [ecce] supercilio [clivosi tramitis undam elicit, Verg., G. I,108] 684,1; — hochgelegene Burg: kifianc obanontiki Siones [porro David] cepit arcem Sion [, quae est civitas David, 1. Paral. 11,5] Gl 1,463,21. 2) obere Begrenzung, Oberfläche: a) allgem.: unzan obanantiki superficie tenus [Pass. Barth., nicht zuordenbar] Gl 2,742,35; b) spez. des Wassers: obanontigi anasiuni [cum viderit in parietibus illius quasi valliculas pallore sive rubore deformes, et humiliores] superficie (Hs. superficies) [reliqua, Lev. 14,37] Gl 1,291,68. dia opanentigi [ambulat per stagna ponti,] summa [calcat fluctuum, Prud., H. o. horae (IX) 49] 2,423,23; c) spez. des höheren Luftraums (? vgl. luft 1d u. Götz, Wb. S. 212, Mlat. Wb. III,292,10 ff.): obnantigi [polum relinquat extimum] dorsa [-que velocis premat aetheris compos verendi luminis, Boeth., Cons. 4,1 p. 90,17] Gl 2,73,26. 3) höchstes Maß, höchste Ausprägung: obanantigi [quae consequi atque obtinere non possunt, sed circa ipsam rerum summam] verticem [-que deficiunt, Boeth., Cons. 4,2 p. 93,78] Gl 2,73,34. ibu dera furistun deoheiti vvellemees obonoontikii zuakereihhan ... tatim vnsereem vfstiganteem hleitar selbiv ze kerihtenne ist div in traume .. keaugit vvard fratres si summae humilitatis volumus culmen adtingere ... actibus nostris ascendentibus scala illa erigenda est S 210,3/4; — zi obanentigî aufs Äußerste: za oponantiki [quoniam disrumpet illos inflatos sine voce, et commovebit illos a fundamentis, et usque] ad supremum [desolabuntur, Sap. 4,19] Gl 1,560,15.
Vgl. obanahtigî. [Mikeleitis-Winter]