nola

nola -ae f. Glocke — bell 1 allgemein — general [s.IX-XII] LmLGloss. Boeth. mus. 1, 2, 169: ‚in his‘ nolis (cf. Boeth mus. 1, 3 p. 189, 9: in his (sc. instrumentis), quae in concava quaedam aerea feriuntur atque inde diversi efficiuntur soni). LmLGloss. Boeth. mus. 3, 16, 39: omnia potes videre in nolis, si tot metalla posueris in nola hac et tot in illa, quot exigunt isti numeri. al. [s.XI] LmLLect. Guid. p. 43: tercia musica in quibusdam instrumentis est constituta, quae amministratur aut intensione, ut nervis, aut spiritu, ut tibiis, aut aqua aut percussione aliqua, ut in nolis, unde diversi efficiuntur soni. [s.XIII] LmLComm. Boeth. I 1, 11 p. 48-49. LmLIoh. Aegid. 17, 86: Tintinnabulum a tinniendo est dictum; et est parva nola vel campanula. [s.XIV] LmLIoh. Mur. spec. 1, 30. LmLComm. Boeth. II p. 134, 24. al. [s.XV] LmLPaul. Paulir. 7, 3, 1 p. 18: <C>imbalum est nola parwa introrsus habens lapillum, [] in omnibus partibus divisa ad quinque differencias, dans sonos suavissimos ad citharam et alia instrumenta. Ex metallo non uno, sed pluribus fusa, non enim solum es daret tantam sonoritatem nec solum calibs, sed illa et alia in fusione simul connexa. LmLErasm. Hor. p. 73a: Instrumentalis (sc. musica) consistit in vera proportione, ut scilicet instrumenta nervorum, videlicet cythara, psalterium, chaelis, item in proportione ponderum, sicut plures campanae vel nolae ad invicem proportionatae, item in concavitatibus, sicut in fistulis, ubi concavitas dyametri perpenditur et longitudo concavitatis. 2 in Mensuren — in measurements [s.XI] LmLFrut. brev. 16 p. 109. LmLCymb. Pone primam 10: Mensura et pondus nolarum. Pone primam nolam, id est ⋅C⋅, ad placitum, quam per novem diligenter dividas, unde parte novenaria subtracta sive abiecta procreabis secundam nolam ⋅D⋅. Eodem ordine sicut ⋅C⋅ divisa est, dividas ⋅D⋅, et tertiam habebis ⋅E⋅. LmLCymb. Si vis 1: Si vis scire mensuram nolarum sive musarum, sume pondus ⋅C⋅ primae nolae, quantumcumque sit, et partire aequaliter per VIIII, unde nona parte subtracta remanet tibi pondus secundae nolae, que est ⋅D⋅. Similiter per VIIII trutina ⋅D⋅ secundam nolam et relicta VIIII^a parte VIII tibi reddent ⋅E⋅ terciam nolam. eqs. (inde LmLIac. Theat. 17). al. LmLCymb. Si vis add. 7: si cantus in elevatione nonam exigit nolam, reciproce descendas ad primam, quae ad nonam est ut vox virilis ad puerilem. Si X^am exigat, reciprocatio fiat ad II^am eqs. (inde LmLIac. Theat. 17). al. LmLCymb. Si volueris 1, 1: Regula ad fundendas nolas, id est organica tintinnabula. Si volueris facere nolas, accipe pondus, qualecumque volueris, et hoc sit ⋅A⋅. Deinde accipe totum ⋅A⋅ et eius VIII^am partem et fac ⋅B⋅ et tonum habes. al.