medium -i
n. et medius -i
m. 1. Bezeichnung für den höchsten Ton des tetrachordum meson 2. Bezeichnung für die Mittelzäsur bzw. Mittelkadenz in der Psalmodie 3. Bezeichnung[] für eine Mittelstimme im mehrstimmigen Satz —
1. term that designates the highest pitch of the tetrachordum meson 2. term that designates the caesura, or the mediant cadence in psalmody 3. term that designates a middle voice in polyphonic composition 1
Bezeichnung für den höchsten Ton des tetrachordum meson (a) —
term that designates the highest pitch of the tetrachordum meson (a) [s.IX-X] LmLHucbald. 43: Mese medium significat.
[s.XI] LmLPs.-Berno mon. 12, 2: ⋅H⋅ mese, medium... ⋅I⋅ Paramese, prope medium.
[s.XIII] LmLComm. Boeth. I 1, 20 p. 58: Quarta vero
(sc. corda) est mese, quod interpretatur medium.
[s.XIV] LmLIac. Leod. spec. 5, 4, 31: secundum tetrachordum continet mesen, quod dicitur medium. LmLIac. Leod. spec. 5, 14, 14: mese enim sonat medium.
[s.XV] LmLAnon. Carthus. theor. 14, 50-51.
ex errore pro media
: LmLAdam Fuld. 2, 9. 2
Bezeichnung für die Mittelzäsur bzw. Mittelkadenz in der Psalmodie —
term that designates the caesura, or the mediant cadence in psalmody [syn.: mediatio] [s.XI] LmLAnon. Lips. p. 158: primus et sextus tonus <in> inceptione similes sunt, et in medio (
sim. LmLTon. Vatic. 12, 3 p. 196).
eqs. LmLFrut. brev. 13 p. 100: Secundum
(sc. tonum) autem in fine et in medio sic variabis. ... Tertium suspende in medio et in fine praecipita. ... Septimus quartum in medio respicit, sed ad finem despicit. ... Octavus quinto in medio respondens tali tenore concluditur (
sim. LmLTheog. Mett. 32, interp. 1a (p. 193a). LmLTon. Seligenst. p. 111-112. LmLTon. Vatic. 12, 4-10 p. 200-228. LmLAnon. Ratisb. 8, 2, 6 - 8, 8, 9. LmLAnon. Claudifor. 4, 4, 16 - 4, 9, 19. LmLTrad. Holl. II 24 p. 68 - 78 p. 117 (p. 439b-455b). LmLTrad. Holl. III 9 p. 67-85. LmLLad. Zalk. B 33-55. LmLSzydlov. 13 p. 53-65. Anon. Gemnic. 3, 3, 50-76).
[s.XII] LmLMod. Notandum est 3: Quidam etiam eorum in medio psalmorum concordant: primus et sextus in medio concordant.
eqs. [s.XIII] LmLInst. patr. 7. LmLAmerus 9, 2: Tercium tonum suspende in medio et sic finito. ... Octavus tonus secundo respondet in medio, sed in fine discrepat
(cum melodia) (
sim. LmLBonav. Brix. 18, 24-42). LmLElias Sal. 15 p. 33b: in medio versuum cuiuslibet psalmi. LmLHier. Mor. 22 p. 162, 4. LmLIoh. Groch. 250.
al. LmLPs.-Mur. summa 2587.
al. [s.XIV] LmLGuido Dion. 2, pr. 143: circa intonationem cuiuslibet psalmi tria sunt precipue consideranda, scilicet principium, mediatio sive medium atque finis. LmLGuido Dion. 2, pr. 160: Quantum autem ad mediationem sive medium intonandi primus tonus, sextus et septimus inter se conveniunt et ab aliis differunt. LmLGuido Dion. 2, 8, 61: Habet enim
(sc. ant. „Nos qui vivimus“) irregulare medium intonandi.
al. LmLIac. Leod. inton. 3, 14: Primus tonus, sextus ac septimus in suae intonationis medio fa mi re mi servant. Secundus vero, quintus octavusque in suo medio tenent fa sol fa. LmLIac. Leod. inton. 3, 16: Versus de mediis tonorum.
al. LmLIac. Leod. spec. 6, 83, 2: Quidam etiam antiqui, etsi de tonorum tractent differentiis, de principiis tamen et mediis ipsius intonationis non loquuntur. LmLIac. Leod. spec. 6, 83, 4: Psalmodialis igitur intonatio est talis toni vel talis „Saeculorum“ super psalmum conveniens principii, medii atque finis observatio. LmLIac. Leod. spec. 6, 83, 11: Tactus modus intonandi, quantum ad principium et quantum ad medium in tonariis communiter reperitur. LmLIac. Leod. spec. 6, 83, 12: Conveniunt primus et sextus tonus in principio suae intonationis et in medio.
eqs. al. LmLSumm. Guid. comm. 4, 87: iuxta octo tonos octo sunt modi sive melodiae incipiendi psalmum secundum suum tonum, quae nec in principio nec in medio, sed ex parte finis solummodo secundum tonorum differentias variantur (
inde LmLGob. Pers. p. 196a). LmLHeinr. Eger 5 p. 60.
al. [s.XV] LmLIoh. Olom. 9 p. 51. LmLIac. Twing. p. 138, 24: Primus (sc. tonus) in medio tenet la, sol, fa.
eqs. al.[] LmLAnon. Claudifor. 4, 3, 9: Secundus in medio tollitur, sed in fine deponitur
(cum melodia). LmLUgol. Urb. 1, 104, 8. LmLTon. Subl. p. 55, 4.
eqs. LmLTrad. Holl. I p. 183.
al. LmLTrad. Holl. II 80 p. 117 (p. 455b).
al. LmLTrad. Holl. III 9 p. 77: Quintus in medio parisat, sed in fine semitonat. LmLTrad. Holl. III 9 p. 80: Septimus in medio <...>
(om. ed.), sed in fine truncatur
(ms.; ed.: trinitatur). LmLConr. Zab. tract. BK 4. LmLConr. Zab. chor. append. 1, 2: quae in psalmodia veniunt, diligenter observanda: ... in medio versuum pausa competens fieri non omittatur ... a caudis in medio et in fine versuum omnino abstineatur. LmLLad. Zalk. B 18. LmLSzydlov. 13 p. 51: psalmi minores quoad primum tonum sub hac forma in principio, medio et in fine modulantur. LmLSzydlov. 13 p. 68: Octavus
(sc. tonus) secundo coincidit in medio, sed aliter concluditur
(cum melodia). 3
Bezeichnung für eine Mittelstimme im mehrstimmigen Satz —
term that designates a middle voice in polyphonic composition a
im dreistimmigen Satz —
in three-voiced composition [s.XIV-XV] LmLMens. Si ille p. 495, 17: <quando> in tenore vel in discantu vel medio linea tria spacia tegens reperitur.
al. LmLMens. Circa artem p. 527, 9: ubi discantus habet proprium textum, similiter et medium et quandoque tenor.
al. LmLPetr. Betschk p. 538, 25: si discantus, medium vel tenor non concordarent. LmLPetr. Betschk p. 540, 33: Si enim discantus poneretur in tercia cum tenore, tunc medium vel contratenor potest poni in quinta vel in octava.
al. LmLAnon. Mell. 2, 12: Bifarius dicitur
(sc. cantus mensuralis), qui fit cum discantu et tenore. Trifarius, qui fit cum discantu, medio et tenore. LmLPaul. Paulir. 7, 2, 1 p. 60: Facetum est cantus mensuralis per triplum vadens, in quo tenor et medium et contratenor quilibet habet suum textum sibi coapropriatum, sic comensuratum, quod procedunt in modum rote. LmLFr. Gafur. pract. 3, 5: Primo quum tenor et cantus octavam invicem sonuerint. Tunc medius, qui contratenor dicitur, in quintam supra tenorem.
ibid. al. LmLContr. Not. quod novem 45-47. LmLContr. Prima regula 20: illo choro finito, scilicet discantu, debet medium componi in omni puncto ad punctum ... quo ad tenorem consonanter. LmLContr. Prima regula 26: in medio seu contratenore non prohibentur
(sc. saltus). LmLContr. Prima regula 29: medium seu medius chorus.
al. b
im vierstimmigen Satz —
in four-voiced composition [s.XV] LmLAnon. Mell. 2, 13: Bifarius dicitur
(sc. cantus mensuralis, qui fit cum discantu et tenore. Trifarius, qui fit cum discantu, medio et tenore. Quadrifarius, qui fit cum discantu, medio, tenore et cum contratenore. LmLContr. Circa modum p. 29, 9: Iam vide de ordine discantandi: Qui medium discantas ... Idem modus servetur pro puero discantante quadruplicem ... Qui vero triplicem discantas ... Exemplum de discantando medium sive quadruplicem.