Eintrag · Althochdeutsches Wörterbuch
lêbarto sw. m.
sw. m., mhd. lêbart(e) st. (sw.) m., frühnhd. lebart, frühnhd. nhd. leopard (zur Relatinisierung vgl. Kluge, Et. Wb.24 S. 570); mnd. lêbār(e), -bārt, -bōrt, leopard, mnl. liebaert, libart, libard, lubaert; ae. léopard; an. lé(o)parðr, [h]lébarðr; aus lat. leopardus. — Graff II,80 f.
Bis auf einen Beleg des 9. Jh. (Gl 2,764,18) alle Belege im Nom. Sing. und erst ab 12. Jh. überliefert. Zu den Umbildungen vgl. Palander, Tiern. S. 50 f.
leo-part-: nom. pl. -un Gl 2,764,18 (clm 14747, 9. Jh.); -par: 3,32,24; -bart: 283,47 (SH b). 305,35 (SH d). — lev-part: Gl 3,355,52.
lepart: Gl 3,32,21; leppard: 4,355,16; lebpard: 3,32,21. — le-bart-: -o Gl 3,283,46/47 (SH b); -e 321,55/56 (SH e); -] 32,19 (6 Hss.). 33,16. 80,1/2 (SH A). 250,28/29 (SH a 2). 341,6 (SH g). Thies, Kölner Hs. S. 177,22 (SH); -bard-: -o Gl 3,447,17; -e 79,66 (SH A, 2 Hss.). 444,35; -] 80,1 (SH A, 2 Hss.). 444,35; -barth-: -o 80,2 (SH A). 250,28 (SH a 2); -] 32,19. — lewart: Hbr. I,147,450 (SH A).
lipardo: Gl 3,80,2 (SH A). — libart: Gl 3,32,21. 55,63.
liebart: Gl 3,32,22 (3 Hss., davon 1 Hs. --). 250,29 (SH a 2). 341,5/6 (SH g, 2 Hss.). 366,61 (Jd). — liebard-: -e Gl 3,673,67; -] 32,22; liebar: 23.
leibart: Gl 3,283,47 (SH b).
libhart: Gl 3,326,69 (SH f). — liephart: Gl 3,32,23. — lieb-hart: Gl 3,250,30 (SH a 2). — leibhart: Gl 3,32,24.
Verschrieben: leparcho: Gl 3,201,26 (SH B); hierher auch (?): lechpart: 80,3 (SH B, vgl. Hbr. II,559,4).
Leopard: leopartun crimmistun [evenit: ut duae] tygres ferocissimae (Hs. tigridi ferocissimi) [in singulis caveis clausae fugerent, Pass. Sim. et Judae p. 538,22] Gl 2,764,18. lebarth leopardis 3,32,19. 55,63. 355,52. 366,61. 444,35. 447,17. 4,355,16. pardus 3,33,16 (andere Hss. pard(o), pantir, pardertier). 326,69. Thies, Kölner Hs. S. 177,22. leopardus ex adulterio laenae et pardi nascitur [Hbr. I,147,449] Gl 3,79,66. Hbr. I,147,450. Gl 3,80,3. 201,26. pardus bestia varia et velocissima [Hbr. II,407,220] 250,28. 305,35. 321,55/56. 341,5/6. pardus bestia varia et multicolor 283,46/47. leopardus liebarde est animal uelox 673,67.
Abl. lêbartîn.